Din, Laiklik ve Tanrı Kavramına Yönelik Eleştirel Bir İnceleme
Eser, din felsefesi, siyaset felsefesi, hukuk felsefesi ve epistemoloji alanlarının kesişiminde yer alan, laiklik ve ateizm eksenli eleştirel bir dünya görüşünü savunan polemik niteliğinde bir düşünce yazısıdır. Kitabın temel amacı, tektanrılı dinlerin kutsal metinlerinde yer alan bazı hükümlerin modern hukuk, demokrasi, insan hakları ve bilimsel bilgi ile uyumsuz olduğunu ortaya koymak ve bu uyumsuzluğun dinî otoritenin kamusal ve siyasal alandaki meşruiyetini zayıflattığını göstermektir. Yazar, özellikle İslam’ın temel kaynaklarından biri olan Kur’an’da yer alan bazı hukukî düzenlemelerin tarihsel bağlamın ürünü olduğunu, bu nedenle günümüz toplumlarında evrensel ve değişmez normlar olarak kabul edilemeyeceğini ileri sürmektedir. Hırsızlık, zina, miras ve şahitlik gibi konularda verilen örnekler aracılığıyla, modern hukuk sistemlerinin bireysel haklar, eşitlik ilkesi ve insan onurunu esas alan yapısının kutsal metinlerdeki bazı hükümlerle çeliştiği savunulmaktadır.
Metnin ikinci önemli ekseni laiklik ve demokrasi arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır.
Yazar, laikliği yalnızca devlet ile din işlerinin ayrılması şeklinde dar bir çerçevede değil, aynı zamanda demokratik düzenin temel koşullarından biri olarak değerlendirmektedir. Bu bağlamda laiklik; düşünce özgürlüğü, hukukun üstünlüğü, çoğulculuk ve yurttaşların eşitliği gibi modern demokratik değerlerin güvencesi olarak sunulmaktadır. Kitapta, laikliğe karşı olup aynı zamanda demokrasiyi savunduğunu ileri süren yaklaşımların kendi içinde tutarsız olduğu iddia edilmekte ve bu durum siyaset felsefesi ile hukuk felsefesi açısından eleştirilmektedir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, siyaset bilimi literatüründe laiklik ile demokrasi arasındaki ilişkinin her zaman aynı şekilde yorumlanmadığıdır. Bazı
savaşın gölgesinde bir aşk hikayesi..
İkinci Dünya Savaşı yıllarında Almanya’da geçen etkileyici bir tarihî kurgu eseridir. Yazar kendi hayatından anlatılardan yola çıkarak anlattığı Romanın merkezinde, Alman bir genç olan Christine Bölz ile Yahudi genç Isaac Bauerman arasındaki aşk hikâyesi yer alır. Çocukluklarından beri birbirlerini seven bu iki genç, Nazi rejiminin yükselişiyle birlikte büyük zorluklarla karşı karşıya kalır. Nazi ideolojisi, Yahudileri toplumdan dışlamaya ve onları insanlık dışı uygulamalara maruz bırakmaya başladığında Isaac ve ailesinin hayatı tamamen değişir. Christine ise sevdiği insanı ve onun ailesini koruyabilmek için büyük riskler almak zorunda kalır.
Roman, aşk ve insanlık temalarının yanında Nazi Almanyası’nın Yahudilere uyguladığı zulmü de güçlü bir şekilde gözler önüne serer. Yahudilerin işlerinden çıkarılması, temel haklarının ellerinden alınması, mallarına el konulması, toplumdan dışlanmaları ve sonunda toplama kamplarına gönderilmeleri ayrıntılı biçimde anlatılır. Özellikle Nazi yönetiminin sistematik ayrımcılığı ve nefret politikaları sonucunda milyonlarca Yahudi’nin yaşadığı acılar, karakterlerin deneyimleri üzerinden okuyucuya aktarılır. Tarihte Holokost olarak bilinen bu süreçte yaklaşık altı milyon Yahudi hayatını kaybetmiştir.
Roman, savaşın yalnızca cephelerde yaşanmadığını; sıradan insanların hayatlarını, ailelerini ve ilişkilerini nasıl derinden etkilediğini gösterir. Christine ve Isaac’ın hikâyesi üzerinden sevginin, umudun ve insanlığın en karanlık dönemlerde bile var olabileceği vurgulanırken, Nazi zulmünün bireyler ve toplum üzerindeki yıkıcı etkileri de çarpıcı bir şekilde ortaya konur.
Çok şükür ki sonunda kitabı bitirdim! Öncelikle 280 sayfalık bu kitabı bitirdiğim için kendimi tebrik ediyorum. Çünkü demagoji ile dolu bu kitabı okumak eziyet gibiydi. Şu ana kadar hiçbir kitap hakkında bu kadar sert bir yorum yapmamıştım ama bu çalışma bir istisna olacak gibi görünüyor. Çünkü birisinin görüşlerine katılmamak, onları eleştirmek ayrı bir şey iftiraya varacak çarpıtmalarla demagoji yapmak ayrı bir şey. Söz konusu eser bir de doktora tezi olduğu için bu durumdan daha da rahatsız oldum. Çünkü akademi dediğiniz yer kendi tezinizi akademik bir şekilde savunduğunuz veya eleştireceğiniz bir konuyu, kişiyi vb. delilleri ile beraber hakkaniyetli bir şekilde akademik olarak eleştirdiğiniz bir yerdir. Yazar ise 'bağlamcılar' diye isimlendirdiği bir grubu eleştirirken birçok kişiyi ve fikirlerini aynı kefeye koyup görüşlerine objektif ve geniş bir yer vermeden kendi ön kabulleri ile okuyucuya sunup sonra da acımasızca eleştiriyor. Kitapta bu duruma çok fazla rastlasak da en fazla dikkatimi çeken bir örnek üzerinden anlatmak istiyorum.
67. sayfada yazar diyor ki: ''Nitekim bunun sonucu olarak Cabiri Kur'an'ın sarih beyanlarına rağmen kimi çelişkili rivayetlerden yola çıkarak elimizdeki mushafta bazı ayet ve surelerin bulunmadığını iddia etmekte, hatta Hz. Osman dönemi Kur'an tedvini sırasında bazı yanlışların yapılmış olabileceğini söylemektedir.'' Öncelikle şunu söyleyelim ki söz konusu pasajda Cabiri'den hiçbir alıntı yapmadan kullandığı kaynakların çelişkili olduğunu söylemek akademik bir yaklaşım değildir. Kendi fikrini doğrudan okuyucuya genel geçer bir olgu gibi sunuyor. Bu zaten kitap boyunca çok gördüğümüz bir şey. İkinci olarak bu cümlenin dipnotunda belirtilen kaynak bende var ve daha önce okudum. Merak edip söz konusu sayfayı açıp baktım ve kesinlikle
Puan vermedi·368 syf.·
2026 11. kitabı
Birkaç yıl önce mide kanseri sebebiyle aramızdan ayrılan, 2007 yılında Time dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 insanı arasında gösterilen Frans de Waal yalnızca önemli bilimsel çalışmalar yapmış bir primatolog değil; aynı zamanda etoloji ve evrimsel biyoloji üzerine yaptığı çalışmaları alan dışı okuyucuya son derece akıcı, anlaşılır ve samimi bir dille aktarabilen çağımızın önemli bilim insanlarından biri. Başta primatlar olmak üzere hayvanların duygu dünyasını, empati yetisini, topluluk ilişkilerini ve ahlak anlayışını anlattığı diğer kitapları ( 
İçimizdeki Maymun & 
Hayvanların Ne Kadar Zeki Olduğunu Anlayacak Kadar Zeki Miyiz? ) gibi 
Mama'nın Son Sarılışı da muazzam bir eser. Eserde, şempanzelerden/bonobolardan fillere, kuşlardan kemirgenlere ve yunuslara kadar uzanan örneklerle De Waal, hayvanların “duygusuz biyolojik makineler” olmadığını örnekler ve deneylerle öyle güçlü bir şekilde gösteriyor ki insan, kitabı okurken bilimin yıllardır bize dikte ettiği kimi fikirleri yeniden tartmak zorunda kalıyor.
AMA… Kitabın Sander Yayınları'ndan çıkma Türkçe baskısını KESİNLİKLE AMA KESİNLİKLE tavsiye etmiyorum. (Bildiğim kadarıyla başka bir çevirisi de henüz yok. Umarım Metis Yayınları bu son derece değerli esere el atar.)
Gülsüm Arıkan’ın çevirisi gerçekten FELAKET seviyesinde. Sorun yalnızca birkaç kötü tercih değil; terminoloji bilgisi, bağlam okuması ve Türkçe sentaks ciddi şekilde dağılmış durumda. Öyle ki “nuclear family” ifadesi, “çekirdek aile” yerine “nükleer aile” olarak bırakılmış; sırf bu bile çevirmenin metne yaklaşımın ne denli mekanik ve metnin bağlamından kopuk olduğunun çarpıcı bir örneği. “ötücü kuşlar, yavrularının” ifadesinin “ötücü kuşlar, civcivlerinin” diye çevrilmesi ise çevirmenin, biyolojik/zoolojik terminolojiye hâkimiyet eksikliğini açıkça gösteriyor; çünkü burada mesele yalnızca kelime değil,
İçimizdeki Maymun & Hayvanların Ne Kadar Zeki Olduğunu Anlayacak Kadar Zeki Miyiz? ) gibi Mama'nın Son Sarılışı da muazzam bir eser. Eserde, şempanzelerden/bonobolardan fillere, kuşlardan kemirgenlere ve yunuslara kadar uzanan örneklerle De Waal, hayvanların “duygusuz biyolojik makineler” olmadığını örnekler ve deneylerle öyle güçlü bir şekilde gösteriyor ki insan, kitabı okurken bilimin yıllardır bize dikte ettiği kimi fikirleri yeniden tartmak zorunda kalıyor.
AMA… Kitabın Sander Yayınları'ndan çıkma Türkçe baskısını KESİNLİKLE AMA KESİNLİKLE tavsiye etmiyorum. (Bildiğim kadarıyla başka bir çevirisi de henüz yok. Umarım Metis Yayınları bu son derece değerli esere el atar.)
Gülsüm Arıkan’ın çevirisi gerçekten FELAKET seviyesinde. Sorun yalnızca birkaç kötü tercih değil; terminoloji bilgisi, bağlam okuması ve Türkçe sentaks ciddi şekilde dağılmış durumda. Öyle ki “nuclear family” ifadesi, “çekirdek aile” yerine “nükleer aile” olarak bırakılmış; sırf bu bile çevirmenin metne yaklaşımın ne denli mekanik ve metnin bağlamından kopuk olduğunun çarpıcı bir örneği. “ötücü kuşlar, yavrularının” ifadesinin “ötücü kuşlar, civcivlerinin” diye çevrilmesi ise çevirmenin, biyolojik/zoolojik terminolojiye hâkimiyet eksikliğini açıkça gösteriyor; çünkü burada mesele yalnızca kelime değil,
Kitabı çok uzun zaman önce okumuştum. Siteye ekleyince inceleme yazma gereği duydum. Kitap insanın en temel, en evrensel ve savunmasız duygusunu hedef alıyor. Kayıp karşısında duyulan çaresizlik ve yas. "Ya geri getirebilirsem?" fikrinden yola çıkıyor. Eğer elinizde bir şans olsaydı, sevdiğiniz kişinin geri dönen şeyin ne olduğunu umursamadan mezarını kazar mıydınız? Ben belki de böyle bir kayıp yaşamadığımdan kesin olarak hayır ben yapmazdım dedim. Ama düşündükçe ürperiyorum. Belki de sevdiğim birini geri getirmek isteyebilirdim bu kaybı yaşadıktan sonra. Çünkü ruh halimi kestiremiyorum.
Kitapta çok fazla gotik unsur var mesela Micmac Kızılderili Mezarlığı veya Wendigo efsanesi gibi. Çıkarımım da şu oldu. Bazen ölüm daha hayırlıdır ve doğal döngüyü bozmaya çalışmak, ölümün kendisinden çok daha büyük bir laneti beraberinde getirir. Kitabın özeti ise şu şekilde. Dr. Louis Creed, eşi Rachel, çocukları Eileen (Ellie), Gage ve kedileri Church ile birlikte Chicago’dan Maine’in sakin Ludlow kasabasına taşınır. Ev harikadır ancak daha ilk gün doğanın ve kaderin küçük uyarıları başlar: Gage'i arı sokar, Ellie düşüp dizini kanatır, evin anahtarları kaybolur. Aile, karşı komşuları olan 83 yaşındaki bilge ihtiyar Jud Crandall ile tanışır. Jud, evin tam önünden geçen 15 numaralı karayolunun tehlikesinden bahseder. Bu yol, Orinco gibi dev şirketlerin yüksek süratli kimyasal tankerlerinin geçtiği ve kasabadaki evcil hayvanları yutan bir ölüm tuzağıdır. Jud, Creed ailesini evin arkasındaki ormanlık patikadan geçirerek kasaba çocuklarının yıllardır ölen hayvanlarını gömdüğü, tabelasında yamuk yumuk harflerle "Hayvan Mezarlıgı" (Pet Sematary) yazan mistik yere götürür. Burası Ellie’de ilk kez "ölüm" kavramına dair bir sorgulama ve korku başlatır. Eşi Rachel ise çocukluk travmaları
1946 yılının savaş sonrası kayıtsız şartsız teslim olmuş Almanya’sını gözlemlemeye gelen yazarın notlarını okuyoruz eserde. Ne gördüyse ne yaşadıysa olduğu gibi aktarmış. Hayata dönme çalışmaları , seyahat, ekonomik faaliyetler, seçim çalışmaları, nazilerden arındırma çabaları başlıca konular. Tabi mahkemelerde var.
