İstanbul böyledir: “Yaşanmaz burada” der, çeker gidersin; üç gün geçmeden özlersin.
Mustafa Kutlu
Mustafa Kutlu
Fosil bitkiler, milyarlarca yıllık evrimsel geçmişin kayıp dünyalarına dokunmamızı sağlar. Taşlaşmış her yaprak ve kök; dinozorların, kılıç dişli kedilerin ve hatta insanların bile bitkisel atalarının evrimsel çabaları olmadan var olamayacağını gösterir. Bitkilerin kesintisiz büyümesi atmosferi oksijenle doldurmuş, hayvanları karaya çıkmaya teşvik etmiş ve nihayetinde atalarımızın anatomisini şekillendiren ormanları oluşturarak bugün hayranlık duyduğumuz pek çok tarihöncesi canlının evrimini mümkün kılmıştır. Onlar olmadan ne geçmişimizi anlayabilirdik ne de geleceğimizi…
Bilimsel temelli anlatı tekniğiyle tanınan paleontolog Riley Black, bizi bitki evriminin kritik anlarının yaşandığı tarihöncesi denizlere, bataklıklara, ormanlara ve savanalara götürüyor. Her bölümde hem bitkiler hem de hayvanlar sahnede yer alırken, türler arasındaki etkileşimlerin bugün “yuvamız” dediğimiz Dünya’yı nasıl şekillendirdiği ortaya konuyor. Black, bizi Hayat Ağacı’nın giderek büyüyen gövdesi boyunca yönlendiriyor; taşlaşmış sessiz kayıtların içinden, kadim köklerden günümüze uzanan evrimsel hikâyenin dallarını keşfetmeye davet ediyor.
Dünya Yeşilken, tarihöncesi bitkiler ile Dünya’daki yaşam arasındaki kadim ilişkiye dair büyüleyici bir anlatı.
Reklam
“Gezinti gözün gastronomisidir. Yürümek bitkisel hayat, gezinmek ise yaşamaktır.”
Honore de Balzac
Honore de Balzac
"Gülüm seni alır dağa çıkarım,
Yüce dağ başına çadır açarım.
Kahve bulamazsam kenger içerim,
Nasıl olsa gülüm seni beslerim.
Evlerinin önü uzunca asma,
Gülümü sorarsanız bir güzel yosma,
İpekli alamazsam alırım basma,
Nasıl olsa gülüm seni beslerim."
KENGER
Yukarıdaki dörtlükler Kadir İnanır ve Hülya Avşar'ın oynadığı "Güneş Doğarken" adlı filmde geçer. Eski bir Malatya türküsüdür. Kenger kahvesi, adını aldığı kenger otundan elde edilen bitkisel tohumlarla hazırlanan özel bir içecek. Dikenli bir bitki olan kenger otu olgunlaştıktan sonra tohumları toplanıyor, kabukları soyularak ayrılıyor ve elde edilen kısım dövülerek toz hâline getiriliyor. Bu sebeple halk arasında "diken kahvesi" olarak da biliniyor. Tıpkı Türk kahvesi hazırlar gibi hazırlanıyor. Kenger kahvesinin tadı hafif acımsıdır. Kıvamı da yoğundur. Ülkemizde yaygın olarak Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde rastlamak mümkündür.
Âşık Hasan Erdoğan da bir şiirinde kenger kelimesini şöyle kullanmış:
"O dağlarda biten kenger misali
Yel vurdu bir yandan bir yana döndüm
Irgalanmış bağda gonca gül gibi
El vurdu bir yandan bir yana döndüm."
YOSMA
Türküde "Gülümü sorarsanız bir güzel yosma" dizelerinde geçen "yosma"; şen, güzel, fettan olan genç kadın anlamına gelir. Günümüzde kelimenin anlamı değişmiş. TDK, "kaldırım yosması" sözünün "hayat kadını" anlamına geldiğini belirtmiş. Üstte yazdığım "Güneş Doğarken" adlı filmde Nalan (Hülya Avşar), Konya genelevine çalışmaya gelen kadın rolündedir. Şehrin namlı kabadayısı Kara Davut (Kadir İnanır) ile aşk yaşamaya başlayan Nalan, bir erkeğin kendisini sahiplenmesinden çok mutlu olur. Nalan, filmde şöyle cümleler kurar: "Herkesin bir hayat çizgisi varmış. Kiminin kısa, kiminin uzunmuş. Ama ne fark eder? Hayatın değeri uzun yaşamasında değil, iyi
2026 istanbul zombi kıyameti / tam kapsamlı hayatta kalma ve strateji derlemesi
bu istanbul gibi bir şehirde “sistem çöktüğünde” ne yapılırın A’dan Z’ye saha rehberi. zombi sadece bahane, konu tamamen lojistik + insan davranışı.
1. temel kural: hayatta kalmak = akıl + disiplin
- panik yapan ölür
- yalnız kalan ölür
- plansız hareket eden ölür
kalanlar:
- küçük grup (3–8 kişi)
- net rol dağılımı
- sessiz ve kontrollü hareket
2. ilk 72 saat: en kritik faz
yapılacaklar:
- evden çıkmadan önce stok yap (su, konserve, ilaç)
- kalabalıktan uzak dur
- radyo / bilgi takibi yap
yapılmayacaklar:
- avm’ye gitmek
- köprüye koşmak
- “son anda kaçmak”
3. barınak seçimi: hayat-memat kararı
iyi barınak:
Reklam
Reklam