vahdettini aklıyorum gözlerim kapalı.. lol.
okumuş olduğum bu kitabın girişinde kitabın yazarı kitapta yer alan konular temelli başından geçenleri şu şekilde açıklar; 'elinizdeki kitapçık gerçekte, 1989 yılı başında bir makale olarak kaleme alınmıştı. Mustafa Kemal aleyhindeki bazı iddiaları yanıtlayan içeriğinden ötürü çalışmanın, Atatürk dil, tarih ve kültür yüksek kurumuna bağlı, Atatürk araştırma merkezi başkanlığının, üç ayda bir düzenli olarak çıkarmakta olduğu dergisinde (Atatürk araştırma merkezi dergisi) yayımlanabileceğini düşünen yazar, yanıldığını anlamakta gecikmedi. adı geçen merkeze, birkaç kez iadeli taahhütlü olarak postalamış olmamıza rağmen, telefonla aradığımızda ısrarla, makalenin ellerine geçmemiş olduğunu söylüyordu. bunun üzerine, hocam prof. dr. ergün aybars tarafından elden götürüldüğünden olsa gerek, teslim alınmak zorunda kalınan makalenin, dergide neden yer bulamadığını, bir yıl sonra tesadüfen karşılaştığım merkezin gerçekte tarihçi olmayan sayın müdürü, "biz bunları her gün söylüyoruz" diyerek açıklayıvermişti.'
bu olayın üzerinden 7 yıl geçtikten sonra yazar bir sohbet esnasında bu olaydan bahseder ve durumdan haberi olan ayraç yayınları yazarın çalışmasını kitaplaştırıp yayınlar..
bu kitabın basılış hikayesi yazarın anlattığına göre bu şekilde gerçekleşmiştir.
peki (yazarın dediğine göre) Atatürk araştırma merkezinin zamanında dergisinde yayınlamadığı bu çalışmanın konusu nedir? çalışmada nelerden bahsedilmektedir?
bunlar;
-anadoluda filizlenip yeşeren, büyüyen ulusal direniş hareketinin liderliğinin Mustafa Kemal'den alınıp aslı olmayan düşünce ve eylemlerle vahdettine verilmek istenmesi yönünde yapılanlar.
-kadir sonofpopcornun 
Kurtuluş Savaşında Sarıklı Mücahidler ve 
Osmanoğulları'nın Dramı adlı
Kurtuluş Savaşında Sarıklı Mücahidler ve Osmanoğulları'nın Dramı adlı
Çıkrıklar Durunca Sadri Ertem Roman 206 sayfa Kapra yayıncılık Kasım 2021.
*
Edebiyatımızın ilk toplumcu gerçekçi yazarlarından olan Sadri Ertem'in en önemli romanlarından olan Çıkrıklar Durunca 1930 yılında yayımlanmış ve o dönem büyük ilgi toplamış eserlerdendir.
Konusu itibariyle emekle sermaye arasında yaşanan çatışmanın isyan noktasına yükselerek dini bir boyut kazanmasıdır.
Mekan olarak, o zamanların Kastamonu vilayetinin Bolu sancağına bağlı Gerede bucağının Adaköyü ve çevresi kullanılmıştır.
Adaköyde yaşayan Dudu kadın zaman zaman bayılır. Ayıldığında anlaşilmaz sözler eder. Bu sözlerini komşusu Esma kadın gaipten geldiğini söyleyerek alevi köy insanlarına dini bir görev olarak tebliğ eder. Köy insanları askerlikten, vergi vermekten müşkül düşmüştür. Bu tebliğler neticesinde artık köylü Yemen'e askere gitmeyecek, vergi vermeyecektir. Bir bayılmasında Komşusun evine Ali'nin indiğini söyleyen Dudu kadın oraya bir türbe yapmalarını ister. Türbe yapılır. Çevre köyler Adaköye akmaya başlar. Köylüler nahiyede tüccar Siddikzade'ye tezgahlarda dokuduğu kumaşları satar. Sıddıkzade bir süre sonra çok daha ucuz makina kumaşları satmaya başlar köylüden kumaş almaz. Köylüler Sıddıkzade'ye borçludur. Mallarını satıp borçlarını ödemek isterler bu nedenle İstanbul'a giderek çozum ararlar. Yoksa borclarına karşılık Sıddıkzade köylünün ellerindeki çıkrıklarını alacaktır.
İstanbul'da umduğunu bulamayan köy temsilcileri köye dönerler. Köy insanları türbe edrafında tüccara karşı örgütlenirler. Bu örgütlenmede cezaevi kaçaklar,ı eşkiyalar, gönüllülerde vardır. İş tüccarları aşıp isyana kadar varacaktır.
Farklı eser okumak isteyen okurlara önereceğim ilginç bir eserdir...
.
Reklam
Herkese merhaba,
"Çıkrıklar Durunca" toplumcu gerçekçi Türk romanının öncü ismi Sadri Ertem tarafından yazılmış ve ilk defa 1930 yılında yayınlanmıştır. Eser bizi 19. yüzyılın son çeyreğine götürüyor ve Kastamonu sancağına bağlı Bolu, Gerede, Mudurnu kırsalında yaşayan insanımızın yaşamından bir kesit sunuyor. Eserde anlatılanlara göre köylümüzün tiftik yününden ürettiği ip ve kumaş, devletin yanlış ekonomi politikaları sonucu yerini Avrupa'dan gelen fabrikasyon kumaşlara bırakmıştır. Bu da, zaten zengin eşraf ve ağaların elinde ezilen yoksul köylünün çıkrıklarına haciz konup üretemez hale gelmelerine, neticede tamamen sersefil kalmalarına neden olur. Neticede köylüler bir Alevi yerleşimi olan Adaköy sakinleri etrafında silahlanarak Hz. Ali ve Alevilik inancı öğretilerinden güç alarak isyan ederler.
...
Eserle ilgili öznel değerlendirmem, romanın kurgu yönünden zayıf, roman karakterlerinin de tek yönlü olduğu yönünde. Ayrıca eserde anlatıma hiçbir yönden katkı sunmayan bölümler var. Eserin teknik açıdan zayıf kalmasına neden olan bu yönlerini alanında bir ilk olması ile açıklayabiliriz.
...
Peki okunur mu? Açıkçası toplumcu gerçekçi roman anlayışını temsil eden onca önemli yazarımız ve onların son derece güçlü eserleri dururken bu romanı ilk tercihlerim arasında değerlendirmezdim. Ama bahsettiğim romanları zaten okumuş ve türün gelişimini merak eden sıkı okurlar elbette bu eseri de okuyabilirler.
...
Herkese keyifli okumalar diliyorum.
Çıkrıklar Durunca
Sadri Ertem
1929 yılında tefrika edilmiş, 1931 yılında ise kitap olarak basılmış bir kitap Çıkrıklar Durunca. Türk Edebiyatında ilk tezli roman olarak kabul ediliyormuş ve toplumsal gerçekçiliğin öncülerindenmiş. O zamana kadar genelde bireyler ve bireylerin menfi dertleri üzerinden ilerleyen edebiyat, Sadri Ertem'in romanın içine toplumsal sorunu ve bireyin değil grupların dertlerini sokmasıyla değişmiş. Tek tek bireylerin dertlerini değil belli bir toplumun, grupların dertlerini işleyen sosyal bir roman.
Kitap Bolu'ya bağlı Gerede'ye ait bir köyde geçiyor. Bir kadın bir gün peygamberlik iddiası ile uyanıyor. Bu sıralarda da sanayişleşme ve buna bağlı olarak gelişen çıkarcı ekonomi köylüleri zor duruma sokuyor. Köylü de sığınacak bir yer arıyor ve bu da din oluyor. Kendi kendilerine bir ütopya kurmaya başlıyorlar. Evet, vergi falan yok bu kurdukları düzende.
Kitap bana çok akıcı geldi. Özellikle yıllar geçmesine rağmen toplumda çoğu şeyin değişmediğini, toplumun hala aynı kaldığını gördüm. Kitap ne kadar kendi dönemini anlatsa da aslında günümüz toplumsal yapısını da anlatmaktadır. Hele bazı yerlerdeki tespitleri bana tıpkı şu anki gibi dedirtti.
Bir de "çıkrık" ne demektir? Bizim oralarda çıkrık diye eskiden evlerin tahtadan veya telden yapılan bahçe kapılarına veya bağ, ahır gibi yerlerin kapılarına çıkrık denir.
Puan vermedi·760 syf.·
2020 66. kitabı
" BİR HATIRAT:
Daha önce İş bankası yayınları hatırat serisinden çok kitap paylaşmıştım; bu serinin "hastasıyım" diyebilirim...
Bu kitap 2020 yılının son aylarında çıkmıştı. O zaman kitap satış yerinde görüp, "sonra alırım" demiştim, araya salgın tedbirleri girdi sonra kitap yok oldu. Bu yılın başında yeniden basıldı. Bu sefer de "nasılsa %40 indirime girer" dedim bekledim. Geçen hafta %40 indirime girdi ve aldım.
Hüsrev GEREDE, sadece bir diplomat olarak değil, bağımsızlık mücadelemiz de büyük katkısı olmuş, cumhuriyetin kurucu babalarından ve Samsun'a çıkan 18 milli mücadeleciden biri. Asker kökenli: Cumhuriyet öncesi hem balkanlarda hem doğu cephesinde görev yapmış bir subayımız. Erzurum ve Sivas kongrelerindeki heyetin içinde. Onun GEREDE soyadını ATATÜRK vermiş. Soyadını n alış hikayesi biraz trajik:
TBMM ona Bolu ve Düzce isyanlarını bastırmakla görevlendirmiş. O görev esnasında pusuya düşürülüp, GEREDE ve Düzce'de asiler tarafından esir tutulmuş. Hatta ölümden dönmüş. Yani GEREDE soyadı buradan geliyor. Daha sonrasında da Askerlikten ayrılıp milletvekilliği yaptığı dönemler başlıyor ve sonra da kurt bir diplomata dönüşüyor. Budapeşte, Sofya, Tahran, Tokyo, Berlin ve Rio de Janeiro büyük elçisi olarak görev yapıyor.
Bu hatırat, 2. Dünya savaşının odak noktası ve en önemli başkent olan Berlin büyükelçiliği sırasında tuttuğu notlardan oluşuyor.
Manzarayı şöyle düşünün; eğitimli gençliğini bağımsızlık mücadelesinde yitirmiş, ekonomik olarak toparlanmaya çalışan, önceki savaşların yarasını saramamış bir TÜRKİYE var. Ve bu Türkiye'yi 2. Dünya savaşının başında kendi yanlarında görmek isteyen, daha doğrusu savaşa sokmak isteyen İngiltere, Almanya ve Rusya (Sovyetler Birliği) var.
İşte savaşa girmemek için, diplomatik sahada "top çevirmeye" çalışan Türkiye, en
Hitler Almanyası'nda Berlin Sefirliği HatıralarımR. Hüsrev Gerede · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202046 okunma
ÇIKRIKLAR DURUNCA / Sadri Ertem (1931)
Bu roman, köy edebiyatının ve sosyal romanın kilometre taşlarından. Sadri Ertem toplumcu gerçekçi bir yazar. Toplumcu gerçekçilik edebiyatımızın en önemli akımlarından. Kısaca söylenecek olursa, “sanat toplum içindir” anlayışını savunan edebiyat akımı. Sadri Ertem ise bu akımın ülkemizdeki öncülerinden.
Olaylar 19. yüzyılın sonunda daha çok Adaköy adlı hayalî bir köyde geçiyor. Köy o zamanlar Kastamonu vilayetinin Bolu sancağının Gerede bucağına bağlı bir Alevi köyü. Köylüler tiftik yünü ticareti ve dokumacılıkla geçiniyorlar.
19. yüzyıl sonunda Avrupa ürünleri Türkiye’ye girmeye başlayınca yerli üretim çıkmaza giriyor çünkü ithal ürünler çok daha ucuz. Yerli el tezgâhları ya da romandaki gibi söylenecek olursa “çıkrıklar” bir bir duruyor. Üretim durunca insanlar geçim sıkıntısı yaşamaya başlıyorlar. Devlet o dönem zaten ekonomik zorluklarla pençeleştiği için kendi köylüsüne el uzatamıyor. Daha kötüsü yerel bürokratlar zor durumdaki tebâsının karşısında yer alan emperyalistlere kol kanat geriyorlar.
Bu sırada Adaköy’de Dudu adında bir kadının öncülüğünde dinî bir isyan hareketi baş gösteriyor. Halk ve daha sonra tanınmış eşkıya liderleri de bu harekete dâhil oluyorlar. Aslına bakılırsa bu hareket, ekonomik ve politik sorunların, özellikle emek-sermaye çelişkisinin dinî karakter kazanmasından başka bir şey değil. Mücadele bir süre sonra Alevî-Sünnî çatışmasına dönüşüyor. İsyan hareketi zamanla büyümesine rağmen devlet kolluk marifetiyle bu hareketi bastırıyor.
Osmanlının son dönemini, ekonomik liberalizasyon kararlarının ülke içindeki sonuçlarını öğrenmek için faydalı bir eser.
Tavsiye ediyorum.