Röya kibi hər an olaraq zahirü qaib,
Bən Şərqdə abid olurum,
Qərbdə rahib.
Bir qazi olub, gah edərim, fitnələr icad,
Bir mürşid olub, gah edərim aləmi bərbad;
Bə'zən olurum bir papa! Cənnət satarım bən,
İsa dirilib gəlsə də qorqar qəzəbimdən. Xilqətdəki hər məsələ, hər nöqteyi-mevhum,
Hər fəlsəfə, hər məzhəbü məslək bana mə'lum,
Bə'zən olurum bir çoban, azadə bir insan,
Bə'zən olurum zülmü fəsad aşiqi sultan,
Bir piri-zəbun olduğum əsnadə dilərsən,
Təbdili-qiyafətlə həmən gənc olurum bən.
Ümumiyyətlə, o elə bir böyük dövrə aid idi ki, həmin vaxtlar əsl, indiki bərbad oxuyanlarla müqayisə olunmayan klassik müğənnilər, eləcə də həqiqi bir ifaçılıq məktəbi vardı.
Məhz sevdiyimiz hər şeyin bizi tərk etdiyi vaxt bütün vücudumuzla tənhalığı və boşluğun ölümcül soyuğunu hiss edirik. Və çoxları ömürlük bu qayadan sallanaraq həyatları boyu geri qaytarılmayacaq keçmişin, itirilmiş cənnət xülyasının və dünyada ən bərbad, ən ölümcül arzunun yaxasından yapışır.
Fikirləşirsiniz ki, yaşlıyam deyə daha sevə bilmərəm? Zindana salınmış bu bərbad vücudun içində hiss edəcək, arzu edəcək və xəyal quracaq qədər gəncəm.
Sevən məcbur qalarsa, gedər. Sevən məcbur qalarsa, üzər, sırf o daha çox üzülməsin deyə. Sırt onun həyatı bərbad olmasın deyə gedər.
Tokol -günü deməkdir! Eh, mənim bu sözdən necə zəhləm gedir.Hansı bərbad olmuş zamanda bu sözü icad ediblər! Zorla ikinci arvad edilməkdən də, cismən və ruhən qul olmaqdan da təhqiramiz nə ola bilər? Qalxın, ey bədbəxtlər, məhv olmuş, təhqir edilmişlərin kabusu. qalxın, insan ləyaqətindən məhrum edilmiş qadınlar! Qalxın, ey əzaba düçar olmuşlar, qoy o zamanların cəhaləti lərzəyə gəlsin! Bunu mən deyirəm, sizin son nümayəndəniz, vaxtilə taleyi sizin taleyinizə bənzəyən bir qadın!
Mən o gecə bilmirdim
