Tarihi bir siyaset felsefesi·96 syf.·Felsefe
6/10
2025 32. kitabı
Küba Devrimi’nin sembol ismi Fidel Castro, 1979 yılında Birleşmiş Milletler kürsüsünden yükselttiği o sarsıcı sesi, küresel eşitsizliğin ve adaletsiz bölüşümün hüküm sürdüğü bugünün dünyasına da ışık tutacak nitelikte kaleme alınan 
Bazı İnsanlar Varlıklı Olsun Diye Neden Diğerleri Yoksul Olmak Zorunda - Fidel Castro, sadece siyasi bir figürün söylevlerini sunmakla kalmayıp aynı zamanda insanlığın ortak vicdanına yöneltilmiş en çıplak ve yakıcı sorulardan birini tartışmaya açıyor.
Kitap, Castro’nun emperyalizm, azgelişmişlik ve ekolojik yıkım üzerine inşa ettiği sert eleştirileri odağına alıyor. Castro'yu bir devlet başkanının ötesinde, küresel sistemin çelişkilerini doğrudan muhataplarının yüzüne vuran bir kuramcı olarak resmediyor.
Karmaşık ekonomi-politik teoriler arasında boğulmadan, mülkiyet ve paylaşım arasındaki o uçurumu Castro’nun etkileyici hitabetiyle kavranabilir kılıyor.
Castro düşüncesi, dünyadaki kaynakların adaletsiz dağılımını sorgularken modern kölelik düzenine karşı geniş bir perspektif sunuyor. Küçük bir azınlığın sınırsız lüksü adına milyonların temel ihtiyaçlarından mahrum bırakılmasını rasyonel bir dille eleştirmek, sistemin görünmeyen çarklarına dair derin bir farkındalık uyandırıyor insanda. Castro’nun söylediği silahlara ayrılan devasa bütçelerin küçücük bir kısmıyla yeryüzündeki açlığın tamamen son bulabileceği sözü, sadece kendi ülkesinin bağımsızlık mücadelesini değil, tüm insanlığın onurlu ve eşit bir yaşam sürme hakkını savunan evrensel bir adalet arayışına dönüşüyor. Aradan geçen onca yıla rağmen işaret ettiği sorunların güncelliğinden hiçbir şey kaybedilmediğini görmek kitaba daha yakından bakma gereği hissettiriyor.
Ekonomik uçurumların, sınıfsal farklılıkların ve küresel otoritenin yarattığı
Bazı İnsanlar Varlıklı Olsun Diye Neden Diğerleri Yoksul Olmak Zorunda - Fidel Castro, sadece siyasi bir figürün söylevlerini sunmakla kalmayıp aynı zamanda insanlığın ortak vicdanına yöneltilmiş en çıplak ve yakıcı sorulardan birini tartışmaya açıyor.
Kitap, Castro’nun emperyalizm, azgelişmişlik ve ekolojik yıkım üzerine inşa ettiği sert eleştirileri odağına alıyor. Castro'yu bir devlet başkanının ötesinde, küresel sistemin çelişkilerini doğrudan muhataplarının yüzüne vuran bir kuramcı olarak resmediyor.
Karmaşık ekonomi-politik teoriler arasında boğulmadan, mülkiyet ve paylaşım arasındaki o uçurumu Castro’nun etkileyici hitabetiyle kavranabilir kılıyor.
Castro düşüncesi, dünyadaki kaynakların adaletsiz dağılımını sorgularken modern kölelik düzenine karşı geniş bir perspektif sunuyor. Küçük bir azınlığın sınırsız lüksü adına milyonların temel ihtiyaçlarından mahrum bırakılmasını rasyonel bir dille eleştirmek, sistemin görünmeyen çarklarına dair derin bir farkındalık uyandırıyor insanda. Castro’nun söylediği silahlara ayrılan devasa bütçelerin küçücük bir kısmıyla yeryüzündeki açlığın tamamen son bulabileceği sözü, sadece kendi ülkesinin bağımsızlık mücadelesini değil, tüm insanlığın onurlu ve eşit bir yaşam sürme hakkını savunan evrensel bir adalet arayışına dönüşüyor. Aradan geçen onca yıla rağmen işaret ettiği sorunların güncelliğinden hiçbir şey kaybedilmediğini görmek kitaba daha yakından bakma gereği hissettiriyor.
Ekonomik uçurumların, sınıfsal farklılıkların ve küresel otoritenin yarattığıBazı İnsanlar Varlıklı Olsun Diye Neden Diğerleri Yoksul Olmak Zorunda - Fidel CastroZeynep Tütüncü Güngör · Destek Yayınları · 2020872 okunma
Puan vermedi
Ülkemdeki siyasi çalkantılar yetmezmiş gibi taa okyanus ötesindeki Dominik Cumhuriyeti'ninkiler kalmıştı. Neyse başladım bitirmek lazımdı. 550 sayfa boyunca Trujillo'nun iğrençliklerine tahammül etmek zordu.
Trujillo, yani nam-ı diğer Teke, Dominik Cumhuriyeti'nde 31 yıl iktidarda kalmış, 50 bin insanın ölümünden sorumlu tutulan, ancak öldürülerek koltuğu bırakmış bir diktatör. Her yere kendi ve ailesinin adlarını veren, kendine ihanet edenleri her türlü işkenceye maruz bırakan, cesetlerini köpek balıklarına atan, ülkenin tüm fabrika ve üretim tesislerini elinde bulunduran biri. Daha neler neler... O kadar uzun süren iktidarlarda görülen güç zehirlenmesinin en ağırlarından birini yaşıyor Dominik halkı. Buraya bir dilek bırakalım içimizden...
Siyasi oyunlarıyla, kendine bağladığı her kurumla, sapıkça fantezileri olan oğluyla Amerika'nın istemediği, denetlenmesi gerektiğinin belirtildiği bir diktatör.
Fidel Castro 'dan ve Haitililer'den hiç hoşlanmıyor Teke. Hoşlandığı ise iktidarı... İktidarın her türlüsü. Özellikle genç kızlar ilgi alanı. Hele de bakire olanlar. Yazarın bu kısımlarda amiyane tabirler kullandığını belirtmek isterim. Bu kızlar bazen kendisine sadık olduğunu kanıtlaması gereken babalar tarafından sunuluyor Teke'ye.:((
Urania da bu kızlardan biri. Kitap Urania'nın hikayesi ile birlikte Teke'nin sağ kolu olan generaller, senatörlerin itirafları ve suikastçilerin hazırlıklarıyla ilerliyor. Her birinin ağzından ayrı ayrı aktarılan bölümlerden oluşan kitap gerçek bir hikaye olduğu için ilgi çekici.
Latinlerin isimlerinin uzun ve benzer oluşunun yarattığı karakter karmaşası dışında gayet anlaşılır bir anlatıma sahip.
Mario Vargas Llosa'dan Üvey Anneye Övgü ve Kelt Rüyası'nı okumuştum. Tarzını çok sevdiğimi söyleyemeyeceğim. Özellikle Üvey Anneye Övgü
Reklam
Puan vermedi·144 syf.·
2026 16. kitabı
Abd'de beyazların düzeni içinde doğup büyümüş, ezilmişliğin verdiği savruklukla çeşitli suçlara karışmış ama kabuğunu kırıp bütün insanlığa mal olmuş kişilik: Malcolm X.
Malcolm'un hayatı üç devrede inceleniyor:
1) Hristiyan ve ateist olduğu; hırsızlık, kumar, uyuşturucu ticareti, kadın ticareti gibi suçlara karıştığı; çoğu gün okula aç gittiği; ayakkabı boyacılığından garsonluğa birçok işte çalıştığı; hapse girdiği dönem. Bu dönemde yaşı çok küçük olmasına rağmen babasıyla zenci haklarını savunan Garvey Hareketi toplantılarına katılıyor.
2) İslamla tanıştığı, zenci ırkçılığı yaptığı, Elijah Muhammed ve İslam Milleti hareketine katıldığı, topluluklara hitap ederek hızla öne çıktığı dönem. Bu dönemde Elijah Muhammed sayesinde hapisten kurtulup Müslüman olur ve bir dönem Elijah'ın önderliğini kabul ederek topluluğa bağlı kalır. Daha sonra Elijah'ın kadınlarla ilişkisini bizzat kendisinden duymasıyla İslam Milleti hareketinden ayrılıp Müslüman Camii hareketini kurar. Yine bu dönemde, siyah Müslüman ırkçılığını savunur ve bu yönde konuşmalar yapar, birtakım aksiyonlar içine girer.
3) Hacca gittiği, hacdan sonra dünya görüşünün tamamen değiştiği, ırkçılık yerine evrensel eşitliğe inandığı, tam olgunluğa eriştiği dönem. Bu dönemde ulus iyiliği yerine ulusların iyiliğini savunur; eşitliği, adaleti, özgürlüğü, hak talebini, barışı, halkların kardeşliğini ırk, dil, din, deri rengi, coğrafya gözetmeksizin herkes için ister.
Malcolm'un dönüşümüne, yaptığı soyisim değişiklikleri de yansır. Çocukluk döneminde içine hapsolduğu toplumu yansıtan Malcolm Little soyismini kullanırken; gençlik döneminde zencilerin aldığı ve beyazlara başkaldırı anlamına gelen Malcolm X soyismini kullanır. Son olarak da hac yolculuğundan sonra İslam'ın evrensel kardeşliği savunduğu inancıyla El-Hajj
Borges, herkesin bildiği veya tanık olduğu durumları çarpıcı cümleleri ile sunuyor bu eserinde. Amacı psikolojik denemeler/öyküler yazmak olmadığını dile getirse de bu kısa yazılarda insanlığın gidebildiği en dibe doğru sürüklüyor okuyucuyu.
Tarihi kurmaca olarak da nitelendirilebilen deneme öykülerinde zayıf halkanın güçlü tarafından acımazsızca ezilişini sanki okuyucuyla sohbet edermiş gibi sayfalara aktarmış Borges. İnsanlığın tarih boyunca sadece kendisini düşünen bir varlık olduğunu, kazanan veya en yüksekte olmak için attığı her adımda altında kalanları hiçe saydığının soyut bir göstergesi bu denemeler.
Gaddar Kurtarıcı Lazarus Morell yazısında zenci beyaz -ırk ayrımını- Amerikan tarihine atıfta bulunarak ele alırken kölelerin kendi çıkarları doğrultsunda bir kukla gibi kullanılmasını irdeler. Akla Ziyan Sahtekar Tom Castro'da zengin olmak için duyguların kendisine has hislerini kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirilmesi ele alınırken Kadın Korsan Dul Çing'de intikam veya en üste olmak için her şeyin yok oluşunun derinliği mevcuttur, özellikle de insanlığın kayboluşunun...
Kötülük Tedarikçisi Keşiş Eastmen'de Amerika sokaklarındaki çetelerin dünyasına tanık olurken sırt eğlenmek veya kendini düşünerek kıyılan canların ve tek olmak için gerekirse herkesin yok edilebileceği bir dünyanın kapılarını açarken Duygusuz Cani Bill Harrigan'da ise Western'in acımazlığının soğukluğu karşılar okuyucuyu.
Münasebetsiz Protokol Görevlisi Kozuke No Suke'de kendi çıkarlarını düşünerek hareket ederken onurun hiç sayılmasını köklü geleneklerin izlerini göstererek aktarırken Maskeli Boya Ustası Merv'li Hakim ve Vesaire'de dinin insanlar üzerindeki etkisine gönderme yapılmıştır. Pembe Köşedeki Adam'da ise Arjantin sokaklarının karanlık sırlarına doğru gizemli bir yolculuğa
Sigara Krizinden Che Guevara’ya: Hacı Komünist’in Mizahi Dünyası
Ferhan Şensoy’un Hacı Komünist kitabını okumaya başladığımda, aslında ne kadar absürd, ne kadar mizahi ve bir o kadar da düşündürücü bir yolculuğa çıkacağımı tam olarak kestirememiştim. İlk sayfalardan itibaren kendimi Küba’da, uçağın dar koltuklarında, sigara yasağına isyan ederken buldum. Şensoy’un dili o kadar canlı ve doğrudan ki, yazarın kafasının içindeymiş gibi hissediyorsunuz.
Kitap, klasik bir gezi günlüğünden çok daha fazlası; absürd mizahın, politik hicvin, kişisel gözlemlerin ve zaman zaman kültürel eleştirilerin iç içe geçtiği bir anlatı. Küba’da geçirdiği süreçte yaşadıkları, yalnızca bir turistin gözünden değil, oyuncu, yönetmen ve prodüksiyon ekibiyle birlikte deneyimlediği bir sahne arkasının da ironik ve komik portresi.
En sevdiğim yönlerinden biri, Şensoy’un günlük diliyle mizahı ustalıkla harmanlaması. Sigara krizinden, çorba mizahına, Havana sokaklarındaki küçük maceralardan, set arkasındaki kaotik ama eğlenceli detaylara kadar her şey öyle canlı ki okurken hem gülüyor hem de düşündürüyorsunuz. Örneğin, Küba’da halkın yaşam standartlarıyla ilgili yorumları, Che Guevara ve Fidel Castro esprileri, absürd ama gerçekçi bir bakış açısı sunuyor.
Şensoy’un anlatımında öne çıkan bir diğer şey de, kişisel gözlemleriyle evrensel eleştiriyi bir araya getirmesi. Uçakta sigara içememek üzerine verdiği tepkiler, sadece bir anlık mizah değil, bireyin özgürlüğü ve sistem eleştirisi üzerine bir hiciv. Aynı şekilde, defter ve kırtasiye arayışı, Küba’nın devlet yapısı ve yaşam biçimi üzerine ince bir gözlem sunuyor.
Hacı Komünist, hem okuması keyifli hem de düşündürücü bir kitap. Mizahı güçlü, dili akıcı ve absürtlüğü zekice. Şensoy’un kendine has üslubu, okuru sürekli hem gülmeye hem de düşünmeye davet ediyor. Eğer siz de klasik gezi günlüğünden daha fazlasını,
BAZI İNSANLAR VARLIKLI OLSUN DİYE NEDEN DİĞERLERİ YOKSUL OLMAK ZORUNDA? – FİDEL CASTRO
(Derleyen: Zeynep Tütüncü Güngör)
Sayfa : 96 - Tür : Biyografi
Yazar : Zeynep Tütüncü Güngör
İlk yayın yılı: Şubat 2020
Destek Yayınları - Nisan 2025 de dinledim
Tavsiye puanım 8 / 10
KONU : Kitap, Fidel Castro’nun konuşmaları ve yazılarından derlenmiş; dünya üzerindeki gelir eşitsizliği, sömürü düzeni ve kapitalist sistemin yarattığı adaletsizlikleri sorgulayan metinlerden oluşuyor. Zengin ile yoksul arasındaki uçurumun nedenlerini politik ve tarihsel bir perspektiften ele alıyor.
YORUM : Okurken insanın içini biraz sıkıştıran ama aynı zamanda “haklılık payı var” dedirten bir kitap. Dili yer yer sert ve politik, ama düşündürme gücü çok yüksek. Herkesin katılacağı bir bakış açısı olmasa da kesinlikle ufuk açıcı. Altını çize çize okunacak cümle çok.
KİMLER OKUMALI:
Toplumsal konulara ilgisi olanlar, ekonomi ve adalet üzerine düşünmeyi sevenler, biyografi sevenler için ideal
SON SÖZ:
“Dünya düzenine dışarıdan bakmak isteyenler için rahatsız edici ama gerekli bir okuma.”
Okuyanlar veya dinleyenler varsa yorumlarını merak ediyorum
Herkese keyifli okumalar...
NE ZAMAN BİR KİTAP AÇIP OKUSAN, BİR AĞAÇ GÜLÜMSER ÖLÜMDEN SONRA YAŞAM OLDUĞUNU BİLEN
Bazı İnsanlar Varlıklı Olsun Diye Neden Diğerleri Yoksul Olmak Zorunda - Fidel CastroZeynep Tütüncü Güngör · Destek Yayınları · 2020872 okunma
Reklam
Reklam