Abdullah b. Mübarek'in şöyle dediği nakledilmiştir: "Bizler, çok ilimden ziyade, az da olsa edebe muhtacız."
Her bir sûfî, tasavvufu kendi meşrep ve haline uygun şekilde tarif etmiştir.
....
Ebû Muhammed-i Cerîrî'ye, tasavvufun ne olduğu sorulunca şöyle demiştir: "Tasavvuf, bütün yüksek ve güzel ahlâklar ile ahlâklanmak, her türlü kötü ve düşük ahlâktan uzaklaşmaktır."
Cüneyd-i Bağdâdî'ye tasavvufun ne olduğu sorulunca şöyle demiştir: "Tasavvuf, Allah Teâlâ'nın seni nefsânî sıfatlarından öldürüp kendisi ile ihyâ etmesidir."
Kulun içinde bulunduğu vakitler ve durumlar farklı farklıdır. Bazı hallerde dua sükûttan daha faziletlidir, o zaman dua yapılır. Edep budur. Bazı hallerde sükût daha faziletlidir, sükût edilir, o zaman içindeki edep odur. Bu, o vakit içinde bilinir. Çünkü her vakitteki ilim, o vaktin içinde hâsıl olur. Kul, yaşadığı vakit ve hal içinde dua etmeye bir işaret aliyorsa, dua etmesi daha faziletlidir. Sükût etmeye bir işaret alıyorsa, sükût etmesi daha faziletlidir.
Kadını değerli kılan, edep ve hayâsını kuşanmaktır.
Makam, kulun çalışıp çabalayarak, peşine düşüp uğraşarak ve birçok sıkıntı çekerek elde ettiği edep ve ahlâklardır.
Buna göre, herkesin makamı çalışarak ulaştığı yer ve terbiyesiyle meşgul olduğu haldir.
Kitap alır eline okur, başkasını hep düşünür. "Burada bu cümleyi kuruyor, aynen böyle bir arkadaşım var. Burada bu adamdan bahsediyor aynı böyle bir teyze tanıyorum; vah vah demek ki sonları da böyle olacakmış..."
Bir kitap 3 şekilde okunur;
1- Önce kendi nefsine.
Burada anlatılan adam benim. Vahyi İlahi olan Kur'an-ı Azimüşşan bize değil mi? Bize vahyedildi. İçinde cehennemi anlatıyor, kafirleri, münafıkları anlatıyor. Ehli İman'ı anlatıyor, musaddıkları anlatıyor.
Yani diyor ki Allahu Zülcelal, (Rabbim bizleri korusun) "Son nefese kadar iman sahibi olacağınıza dair bir garanti mi verdim size ey kullarım?"
Hayır Ya Rabbi.
"Öyleyse bilin ki kafirlerin hali budur. Nefsiniz kafirdir. Son nefese kadar -Allah korusun- münafık olmaktan kendinizi alıkoyacak bir garanti mi verdim size ey kullarım?"
Hayır vermedin Ya Rabbi.
"Öyleyse bilin ki münafıkların hali budur. Sizin nefsiniz sizden bunu ister, dikkat edin."
2- Bir başkasına bu hakkı söylerken nasıl hal edinebilirim?
Birinci yöntem kendimi nasıl düzeltebilirim iken, ikinci yöntemde ise başkasının bu halini düzeltmesi için nasıl tebliğ edebilirim.
3- Toplu okumadır. Beraberce bir kitabı okumak. Fütuhat meselesi.
O yüzden edep konusunu dinlerken, bu dersi sosyal mecradan dinleyenler mutlaka şu dersi 3 defa dinlesinler. Allah rızası için.
EDEP RİSALESİ
