Meselâ bakmak istediğimiz bir manzaranın önüne bir adam gelse, onun vücûd-i kesîfi gözümüze perde olur. Nazarımız o kesâfetten / nüfüz edip o manzarayı göremez. Bu adem-i rü'yet çeşm-i cism için bir kusûr ve aczdir. Fakat alem-i hissin âdeti böyledir. Ve nebi veyâhut veli ba'zan bu âlem-i hissin âdetini hark eder ve yırtar. Nitekim (Sav) Efendimiz "Ben sizi verâ-i zahrımdan görürüm" buyurdular. Halbuki âlem-i hissin âdeti bir insanın önünden gözleriyle görmesi idi. Arkadan görmek ise hark-ı adettir. Ve zamanımızda efkâr-ı münevvere ashâbından bulunduklarını iddia eden bir çok câhiller bu hark-ı âdeti inkâr ederler. Halbuki keşfiyyat-i fenniyye bu humekânın inkâr-ı câhilânelerine peyderpey cevap vermekte ise de, onlar bunun dahi farkında değildirler. Meselâ gözün önüne bir cism-i kesif gelince ilerisini görmemesi alem-i histe bir adet iken, röntgen şua'ının keşfi bu âdeti bir dereceye kadar hark etti ve yırttı. Demek ki âlem-i histe vâkı' olan âdâtın ba'zı vesâit ile harkı kabil imiş. İmdi bu hark-ı âdet için daha birçok vesâit-ı mektûme vardır ki, onlar bu cehele-i münkirinin mechûlüdür.
..sen cenîn hâlinde iken hayât-ı dünyeviyyede envâ'-ı lezzât ve âlâm bulunduğunu bilmez ve idrak etmez idin. Vaktâki dünyaya doğdun, bunları vücudunun istihâlât-ı mütevaliyesi içinde peyderpey zevkan bildin ve gördün. Şimdi dunyada ruhun cenin halindedir. Hayat-ı uhreviyyedeki lezzât ve âlâmı bilmez bir haldesin. Vaktâki ölüp âhiret âleminde doğarsın, oradaki alâm ve lezzâtı dünyada gördüğün ve zevkan bildiğin gibi görür ve bilirsin. Ve sana enbiyâ ve evliyanın haber verdikleri halde inanmadığın / ahvale muttali olursun. Ve bu âlemde Allah Teâlâ'nın kulları için va'd ve vaîdden, ya'nî ni'met ve azâbdan, hazırladığı şeyleri re'yü'l-ayn müşâhede ederek, hayât-ı dünyeviyyeye aldanıp bunları tekzib ve inkâr ettiğine pişman olursun.
Bize ağyâr olana Hak yâr olsun
Göreyim dünyâda berhüdâr olsun
Bizim ardımızca taşlar atanın
Kollarına kuvvet elleri var olsun
Bizi bunda her kim zem eder ise
Şefâ'atci ana muhtâr olsun
Bizi cehenneme lâyık görenin
Yeri cennet makâmı gülzâr olsun