Sophokles (d. MÖ 495 - ö. MÖ 406)
Antik Yunan'ın Eshilos ve Evripides ile beraber 3 büyük tragedya yazarlarından biridir. Sophokles tiyatro tekniğini geliştirmiş, diyaloglarla , dekor ve kostüme önem vermiştir.
Yazdığı yüz yirmi üç eserden yalnızca yedi tanesi günümüze ulaşabilmiştir.
7/10
2022 599. kitabı
Euripides ( Evripides) , Troya Savaşı 'ndan bir bölüm anlattığı tragedyasında, Troyalılara yardıma gelen Trak Kralı Resos'un sinsice öldürülmesini anlatır. Tanrıça Athena'nın yardımı ile İthake Kralı Odysseus ve Argos Kralı Tydeusoğlu Diomedes, birlikte, Resos'u uyurken öldürürler. Bunun üzerine Hektor, Akhaların gemilerini yakmaya karar verir.
Reklam
Kral OdipusTragedya
Yunanlı trajedi şairi Sophokles Antik Yunan’ın Eshilos ve Evripides ile beraber 3 büyük trajedya yazarlarından biridir. Suda’ya göre 123 oyun yazmıştır; ve Dionisos Festivali isimli drama yarışmasında da en fazla ödül alan (24 tane) yazardır. Tragedyayı daha da geliştirmiştir. Dönemin konuları genellikle tanrılar arasında geçen çatışmaların dışına çıkıp insanlar arasında geçen çatışmalara değinmiştir. Pişmanlıklar silsilesi içinde kalan ana karakterimiz Odipus kaderinden kaçmayacağımızı bize anlatır tiyatro eserlerinin babası diyebileceğimiz bir tragedya.
"Ey gün ışığı; bu seni son görüşüm olsun! Doğurmamalıydı beni doğuran; birleşmemeliydim birleştiğimle; öldürmemeliydim öldürdüğümü..."
Homeros'un İlyada destanında anlatılan Kral Resos'un ölümünden esinlenerek yazılmış kısa bir tragedya.
"Hiçbir cesur adam düşmanı sinsice öldürmeyi düşünmez, yüz yüze savaşır." diyerek Troya savaşına giden Kral Resos, savaş meydanında değil , Tanrıça Athena'nın yardımıyla Diomedes (Argos Kralı) tarafından sinsice uykusunda öldürülür.Eserde Kral olma sorumluluğuna ve savaşın kötü yanlarınada değinilmiş.
Evripides'in, Atina'da yetiştirilen ve günümüze en fazla eseri ulaşan tragedya şairi olduğunuda belirtmek isterim.
İyi ki tanıştık , Evripides
Qədim Yunanın Eshilos və Evripides ilə bərabər 3 böyük tragediya yazarlarından biri olan Sofokl altmış iki illik ədəbi fəaliyyəti dövründə rəvayətə görə 123 əsər yazmışdır ki, bizə bunlardan sadəcə 7si çatmışdır. "Tiran Edip" də bunlardan biridir.
Bu kitaba nədən bəhs edildiyini bilmədən oxumağa başladım və oxuduqca mövzusunun əvvəlcədən oxuduğum Orhan Pamuk'un "Kırmızı Saçlı kadın" kitabına oxşar olduğunu gördüm. Orhan Pamukun bu kitabında şərq və qərb mifologiyasından söhbət gedirdi və şərq mifologiyasında ata oğulu öldürürdüsə, qərb mifologiyasında isə məzmun biraz daha mürəkkəbdir. Oğul atasını öldürür və anası ilə yatır. Bunun səbəbi isə illər əvvəl anası və atasından bədbəxt hadisələr nəticəsində ayrılan Edip onları tanımaması və bu hadisələr zənciri ilə birlikdə bir çox səhvlər etməsidir. Həqiqətləri öyrəndikdən sonra isə o dərin bir böhran keçirir və özünü cəzalandırmaq məqsədi ilə gözünü kor edir.
Və ədəbiyyatda Edip kompleksi anlayışı mövcuddur. (ing. Oedipus complex) Bu oğlanın anasına qarşı duyduğu şüursuz yaxınlığa görə atasını qısqanması və bununla əlaqədar ruhi pozğunluqlar kompleksinə verilən addır. Kral Edip Sofokla görə bir əsər qəhrəmanı idisə, Freydə görə insan olmağın faciəvi hallarından biri idi.
"Çok sevgili babacığım!
Bana son günlerde bir ara, senden korktuğum gibi bir savı hangi nedenle ileri sürdüğümü sormuştun. Her zamanki gibi bir yanıt bulup verememiş, bu da işte biraz yine senden korkmamdan, biraz senden korkmamın nedeninin pek çok ayrıntıyı içermesinden, dolayısıyla bunları yarı buçuk da olsa sözle belirtemeyeceğimden kaynaklanmıştı.
Şimdi sana yazıyla yanıt vermeye kalkıyorsam, bu yanıtta da yine pek çok boşluk kalacak, çünkü söz konusu nedeni kaleme alırken, senden duyduğum korku ve bunun yol açacağı sonuçlar sana karşı özgür davranmaktan beni alıkoyacak, konunun büyüklüğü belleğimle zeka gücümü enikonu aşacaktır." Evet, böyle diyordu Kafkam kalemiyle bilinçaltını oyarken. Bu eserini diğerlerinden daha özel kılan nedir? diye kendi kendimi sorguladığımda, Kafka'nın ödipal sorunlarını yazdığını ve bunu hemen hemen tüm metinlerde görebiliyor oluşum derim. Ve şunu da mutlaka eklerim. Bu mektuptaki gibi asla değil!
Sahibine ulaşması bir yana mektubu yazdıktan sonra babasına duyduğu müthiş korkudan mektubu bir daha eline alamadığını dahi düşünürüm örneğin. Ama yine de Kafka'nın babasına karşı yaşamında yaptığı en büyük saldırıdır bu eser. Çünkü Kafka daha önce babasına hayranlık ve nefret ikileminde bir çözüm yolu aramamış, çözüm yolu aramaya bile cesaret edememiştir. Bu cesaretsizliği yaşamının her alanına yansımış ve silik biri olacağına olan inancıyla yazmak eylemi de dahil hiçbir işin sonunu getirememiştir. Olsun...(Max Brod'a selam olsun.) Her şeye rağmen
aile içi sıkıntılarını çağın sıkıntılarıyla birlikte yaşama talihsizliği yaşayan pek çok çağdaşı ile birlikte(kendisine en çok benzeyen Albert Camus'dür)modern edebiyatın temellerini atmayı başarmıştır. Ayrıca bu eser, Sophokles'den ( Antik Yunan'ın Eshilos ve Evripides ile beraber üçüncü büyük
