Ekonomizm; F. Bacon'ın deyişiyle "Bilimin, gerçeğin peşini bırakıp gücün peşine düştüğü sanayileşmiş kapitalist Batı toplumlarının temel hayat felsefesidir."
Sömürgecilikle başlayan dönemde "Batı" ile "Batılı olmayanlar'' arasındaki ilişkiler biçim değiştirse de özü hep aynı kaldı. Başlangıçta sömürgeciliğin yerleşmesi için askeri plandaki üstünlük önemli olmakla birlikte, asıl belirleyici olan "Batı düşüncesi", "Batı bilimi ve teknolojisi"ydi. Claude Levi Strauss; "Ondokuzuncu yüzyıl Avrupa'lısı, buharlı makine ve birkaç başka teknik hüneriyle böbürlenip, kendini Dünyanın geri kalanından üstün görüyordu,"* diye yazıyor. Descartes, "Düşünüyorum öyleyse varım"; F.Bacon da "bilim iktidardır" demişti... Dünyanın geri kalan bölgelerindeki halklar; kendi doğalarından kaynaklanan bir "geriliğe mahkûm olduklarına, Avrupalıya göre "aşağılık" olduklarına inandırılmalarında söz konusu ''modern bilim" belirleyici bir rol oynadı. Üstelik her tarihsel dönemde sömürgeciliğin, bir aracı olan "modern Batı bilimi" kendini "tarafsız" ve "evrensel" olarak sunmayı da başardı. Böylece tarafsızlık ve evrensellik efsanesi, batı bilim ve teknolojisine karşı konulmaz bir güç kazandırdı. Her kim batı düşüncesine, egemen batı ideolojisine karşı çıkarsa, bilim düşmanı ve gerici damgasını yemekten kendini kurtaramazdı. Artık Avrupamerkezli, ırkçı, nüfuz yayıcı Batı ideolojisi tüm Dünyada egemen olabilirdi...
*Alain Finkilkrant, "Identite Culturel" in 50 Idees qui Ebranlerent le Monde, Payot, Paris, l 980, s. 39.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
DİYAGRAM (DELEUZE, 1975)
.Michel Foucault ve Francis Bacon'dan alınan bir kavram olan diyagram, Deleuze'ün eserlerinde, iktidarın kurucusu olan kuvvet ilişkilerini açığa vuran soyut makine olmakla kalmaz, aynı zamanda, en yersizyurtsuzlaşmış ifade çizgilerini (göstergeler sistemi) ve içerik çizgilerini (fiziksel sistemler) tutan tekilliklerin bir yayılımı ve dağılımına işaret eder.
…
(1) Deleuze, diyagram terimini ilk kez Hapishanenin Doğuşu'ndan ödünç alır. Foucault'nun eserlerinde terimin sadece bir kez geçtiğini dile getiren Deleuze, "diyagram"ın Panoptikon analizinde ayırt edilen "formel olmayan yeni boyut" un "en net adı" olduğunu vurgular (F 1986, s. 42 [54]).
(1.1) Hapishanenin Doğuşu'ndaki tanıma göre Panoptizm, "ideal formuna taşınmış olan bir iktidar mekanizmasının diyagramı"dır (FOUCAULT, 1972, s. 207). Deleuze ilk aşamada diyagramla iktidar arasındaki bu aynılığı ele alır: "iktidarın içkinliği, bizzat diyagramın içkinliğidir" (mak., 1975, s. 1217). Yani diyagram, "toplumsal alanla eşuzamlı olan soyut ma kine” olarak tanımlanır (a.g.e., s. 1219); somut toplumsal kineleri tertipler ve teknikleri seçer (s. 1221). ma-
(1.2) Fakat Deleuze'ün 1986'da ileri sürdüğü üçlü tanım, Foucault'nun diyagram tanımının çok ötesine geçer. Diyagram, "bir formasyona özgü kuvvet ilişkilerinin sunumudur, etkileme kudretleri ile etkilenme kudretlerinin dağılımıdır, biçimselleşmemiş saf fonksiyonlar ile biçimlenmemiş saf maddenin karışımıdır" (F 1986, s. 79 [92]).
(1.3) Böylece, iktidar kavramı bir kuvvet probleminin içine yerleştirilir: "Diyagram nedir? İktidarı oluşturan kuvvet ilişkilerinin serimlenmesidir” (a.g.e., s. 44 [56]): “her kuvvet ilişkisi bir ‘iktidar ilişkisidir"; "her kuvvet zaten ilişki, yani iktidardır" (a.g.e., s. 77 [89], vurgu Deleuze'e aittir).
…
s.77-78
Kimi kitapların tadına bakılır, diğerleri yutulur, pek azı da iyice çiğnenerek, sindirilir.
F. Bacon
Barut Avrupa'ya 13. yy.da Moğol istilaları sırasında Çin'den ulaştı, ya da bulgular bunu düşündürüyor. Baruta dair en rken tarihli Avrupa formülü 1200'lerin ortasından kalmadır. (Roger Bacon'un ünlü tarifi 1252 tarihlidir.) Yenilikler 1300'den önce Doğu'dan Batı'ya akıyordu: cebir, sıfır, ondalık sayılar, Arap rakamları, kağıt, pusula ve barut…
Abartmayın, küçültün.
Sıradan şeyleri gözünüzde büyüterek mucizevi şeylere dönüştürmeyin. Bunun yerine mucizevi şeyleri sıradan şeylere dönüştürün.
F. Bacon
