Nizamülmülk-Siyasetname
Yıllardır merak ettiğim Siyasetname’yi sonunda okuyabildim. Okunması zor ve sıkıcı bir kitap olacağını düşündüğüm için sürekli olarak erteliyordum ama hiç de öyle değilmiş. Çok akıcıydı ve keyifle okudum.
Nizamülmülk bu kitabı Sultan Melikşah’ın emriyle yazıyor. Sultan tüm vezirlerine devlette gördükleri noksanlıkları, kendisinde ve yönetiminde eksik gördüklerini ve tavsiyelerini kaleme almalarını istiyor. Nizamülmülk de bu kitabı kaleme alıyor. İlk başta 39 bölümden oluşacak şekilde kitabını yazıp sunuyor ama daha sonra Şii ve İsmaili tehlikelerinden dolayı padişahı uyarmak için kitabına ilaveler yaparak kitabı 51 bölüme çıkartıyor.
Kitabın sonradan yazılan ek kısmı padişahı fasık olarak gördüğü mezheplerden uzak tutmak için aktardığı tarihi olaylardan oluşuyor. Bu kısımda daha önce kısmen adlarını duyduğum mezheplerle ilgili hep malumat sahibi oldum hem de Ehl-i Sünnet’in bu mezheplere olan yaklaşımını öğrenmiş oldum.
Kitabın orijinal kısmı ise günümüzde bile bir yöneticiye verilecek güzel tavsiyeler içeriyor. Tavsiyeleri inceleyince günümüzde geçerliliğini koruduğunu fark ettim. Bu yönüyle Nizamülmülk’ün tarihe meydan okuyan bir kitap yazdığını fark ederek onun ne kadar bilge bir vezir olduğuna bu sefer birinci elden öğrenmiş oldum.
Siyaset ve tarihle ilgilenen herkese tavsiye ederim.
Hz Osman’nın atadığı valiler üzerine incelemeDin
Hz. Osman’ın (r.a.) atadığı valilerle ilgili bazı isimlerin Kur’an’da “fâsık” olarak anıldığı veya ayetlerle alay ettikleri yönündeki iddialar, özellikle İslam tarihindeki “fitne dönemi” tartışmalarının merkezinde yer alır. Şimdi hem o valileri tek tek açıklayayım, hem de bunlarla ilgili rivayet ve Kur’an’daki ifadelerle ilişkilendirilen noktaları objektif şekilde değerlendirelim.
1. Velîd b. Ukbe (Kûfe Valisi)
• Hz. Osman’ın anneden kardeşidir.
• Kûfe valisi olarak atanmıştır.
• Hakkındaki en büyük iddia: sarhoşken sabah namazına imamlık ettiği ve dört rekat yerine iki rekat kıldırdığıdır. Bu olay üzerine sahabeler Hz. Osman’a şikayette bulunmuştur.
• Hz. Osman da onu görevden almış ve Hz. Ali’nin gözetiminde had cezası (içki cezası) uygulanmıştır.
Kur’an ile Bağlantı:
• Kur’an’da onunla ilişkilendirilen ayet:
“Ey iman edenler! Eğer bir fâsık size bir haber getirirse, onun doğruluğunu araştırın…”
(Hucurât, 49/6)
• Bu ayetin Velîd b. Ukbe hakkında indiği rivayet edilir. Velîd, Peygamber tarafından zekât toplamak için bir kabileye gönderilmiş, korkup geri dönmüş ve “Beni öldüreceklerdi” diyerek yalan haber vermiştir.
• Bu olayın ardından yukarıdaki ayetin nazil olduğu belirtilir. Yani Velîd Kur’an’da ismen geçmez, ama ‘fâsık’ olarak tanımlanan kişiye örnek olarak gösterilir.
2. Abdullah b. Sa’d b. Ebî Serh (Mısır Valisi)
• Başlangıçta vahiy kâtiplerindendi.
• Daha sonra İslam’dan dönmüş (irtidat etmiş), Mekke’ye kaçmış. Mekke fethinde affedilerek yeniden Müslüman olmuştur.
• Hz. Osman onu Mısır’a vali olarak atamıştır. Bu atama halk arasında büyük tepki çekmiştir.
Kur’an ile Bağlantı:
• Onunla ilişkilendirilen rivayet: Vahiy kâtipliği yaptığı dönemde, kendisine okunan ayetlere kendi yorumlarını eklediği ve sonra da “Ben de tıpkı Muhammed gibi yazabiliyorum”
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Puan vermedi·192 syf.·
2026 95. kitabı
Farabi'nin "El-Medinetü’l-Fazıla" eseri, sadece ideal bir siyaset arayışı değil, aslında evrendeki o muazzam düzeni insan toplumuna kopyalama çabasıdır. Samimi bir dille söylemek gerekirse Farabi, bir şehri yönetmeyi sadece kanunlarla değil, biyoloji ve astronomiyle açıklar. Şehri canlı bir organizmaya, bir vücuda benzetir; nasıl ki kalp vücudun merkezidir ve diğer tüm organlar ona hizmet ederek hayatta kalırsa, erdemli bir toplumda da "Birinci Başkan" (Reis-i Evvel) o kalbi temsil eder. Ancak işin en teknik ve büyüleyici kısmı, Farabi’nin bu hiyerarşiyi gökyüzündeki gezegenlerin dizilimine, yani kozmolojiye dayandırmasıdır. Onun "Südûr" (taşma) teorisine göre, varlık en tepedeki "İlk Sebep"ten başlayarak aşağıya doğru akar ve bu süreçte her gezegenin kendine has bir "Aklı" (Küllî Akıl) vardır. Ay-üstü alem dediğimiz o gökyüzü katmanlarında, gezegenlerin ve feleklerin birbirleriyle olan kusursuz uyumu, Farabi için ideal devletin yegane prototipidir. Ona göre bir toplumun huzuru bulması, tıpkı yıldızların ve gezegenlerin kendi yörüngelerinde şaşmadan dönmesi gibi, her bireyin de toplum içindeki kendi yerini ve vazifesini bilmesine bağlıdır. Eğer biz yeryüzünde bu kozmik nizamı ve biyolojik dengeyi kuramazsak, ortaya çıkan yapı "Cahil" veya "Fasık" bir şehir olmaktan öteye gidemez. Sonuçta Farabi bize, gerçek mutluluğa giden yolun gökyüzündeki o ilahi matematiği ve disiplini yeryüzündeki insan ilişkilerine indirmekten geçtiğini anlatır.
Kuşlar Filleri DevirirTarih ve Siyaset
Yazarın kim olduğu düşünüldüğünde tabi ki; aşağıdaki hükümden bağımsız olarak bu kitabı değerlendirmeyeceğiz.
"Ey iman edenler! Size bir fasık bir haber getirirse, bilmeyerek bir topluluğa zarar verip yaptığınıza pişman olmamak için o haberin doğruluğunu araştırın." Hucurat suresi, 6. ayet
Her ne kadar objektif olma iddiasında da bulunsa yazar, teröristi sütten çıkmış ak kaşık olarak anlatmaktan geri duramamış.
Ayrıca Emin el- Hüseyni (rhm)'yi de siyasi hırslarını her şeyin önüne koyan bir menfaatperest olarak değerlendirmiştir. Kendisini böyle bir yorumdan men etmek gerekir.
Neyse diyelim ve buradan uzaklaşalım...
Emin el- Hüseyni (rhm), (1897-1974), Filistin bağımsızlığı konusunda ömrü boyunca mücadele vermiş; bir dönemde Kudüs baş müftülüğü yapmış Müslüman bir mücahittir. Hayatı boyunca komşu ülke liderlerini ( Irak, Suriye, Ürdün, Amman, Mısır, Lübnan ...) terörist, emperyal saldırılara karşı bir araya getirerek uyarmaya çalışmıştır. Filistin'in terkinin, yalnız bırakılmasının ümmetin tamamı için tehlike oluşturduğunu gözlemlemiş ve buna karşı harekete geçmiştir. Siyasi olarak Filistin'in varlığını savunmak için Arap Yüksek Komitesi'ni kurmuş ve bunun sayesinde çeşitli kongrelerde katılımcı ve düzenleyici olarak kamuoyu oluşturmaya çalışmıştır. Yazar'a göre (bence de makul) Emin- el Hüseyni'nin bu faaliyetleri Filistin Kurtuluş Örgütü'nün kurulmasına ön ayak olmuştur ve kendisinden sonra Yaser Arafat artık bu bayrağı taşıyandır ( o dönemden bir bakış açısıyla, okumak gerekir).
Her vakayı aktarmak mümkün olmayacak lakin; tarihi gerçeklikler ile Emin el- Hüseyni için şunları da yazabiliriz:
İngiltere'nin Yahudileri Filistin topraklarına bela eden ülke olduğunun farkındadır; ve aynı zamanda bu İngiltere, Arap ülkeleri arasında nifak tohumları da ekmiştir.
İkinci
Filistin Ulusal Hareketinin Kurucusu Hacı Emin El-HüseyniZvi Elpeleg · İletişim Yayıncılık · 19994 okunma
Cihat Farz-ı KifayedirDin İslam
Kudüs'ün, Gazze'nin, Filistin'in başına gelenler bölge insanının güçsüzlüğü, zayıflığı ya herhangi bir hatasından kaynaklanmamaktadır. Ne yazık ki; ümmetin genel hali başımıza böyle musibetler gelmesine yol açmıştır. Rabbim (cc) bizlere acilen dirilmeyi nasip etsin inşallah.
Yusuf Karadabvi (rhm), eserine Kudüs'ün tüm Müslümanlar için neden kutsal olduğunun kanıtlarını açıklamak ile başlıyor. Kısaca şunları aktaralım:
Mirac'ın "isra" ile Mescid-i Aksa'ya vardıktan sonra gerçekleşmesi
"Kendisine âyetlerimizden bir kısmını gösterelim diye kulunu (Muhammed'i) bir gece Mescid-i Haram'dan çevresini bereketlendirdiğimiz Mescid-i Aksa'ya götüren Allah'ın şanı yücedir. Hiç şüphesiz O, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir." (İsra suresi , 1)
Allah (cc), Müslümanlar için Mescid-i Harem ile Mescid-i Aksa'yı birbirine bağlamıştır bu ayet-i kerime ile.
Mescid-i Aksa ilk mescitlerimizdendir.
Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyuruyor: "Mescid-i Aksa'da kılınan namaz Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevî haricindeki mescitlerde kılınan beş yüz namaza denktir." Ebu Zerr'in (r.a) rivayet ettiği bir başka hadis ise şöyledir: "Hz. Peygamber'e (s.a.v), Yê Resûlallah! Yeryüzünde ilk önce hangi mescit inşa edildi?' diye soruldu. Resûlüllah (s.a.v), "Mescid-i-Haram" buyurdu. "Sonra hangisi?" diye soruldu. Resûlüllah (s.a.v), "Mescid-i Aksa" diye cevap verdi."
Bu kanıtlar genişletilebilir; lakin buraya kadar yeterlidir, feraset sahibi Müslüman için. Dolayısıyla Kudüs'ü, Filistin'i, Gazze'yi savunmak Müslüman için farz-ı kifayedir. Sonuç olarak, cihat sorumluluğunun Filistinli Müslümanlar --> Bölge Müslümanları --> Bütün Müslümanlar olarak ilerlediğini anlamak gerekir. Eğer bu gerçekleşmezse her Müslüman'a buradan bir günah düşer ( sana sığınıyoruz Rabbimiz). Ümmeti bir araya getiren bir
Okudum bitti1000Kitap
Kur'an'da İnsan Tipleri
Rıfat Oral
Kur'ân, insanı en iyi tanıyanın Rabbi olduğu bilinciyle; onun zaaflarını, güzelliklerini, yönelişlerini ve yol ayrımlarını bütün açıklığıyla anlatır. Bu kitap da Kur'ân'da geçen farklı insan tiplerini sistematik bir şekilde ele alarak bize hem aynalar tutuyor hem de yön çiziyor. İnsan, yaratılış olarak hem iyiliğe hem kötülüğe meyil taşıyabilir. Onu değerli kılan, hangi yolu tercih ettiğidir.
Kitap, 30 cüzü esas alarak her cüzde öne çıkan insan tiplerini açıklıyor.Böylece Kur'ân'ın bütünündeki insan modelleri, adım adım ilerleyen bir rehber hâline geliyor. Okur, her cüzde kendine yeni bir soru soruyor: "Bu davranış bende var mı? Hangi tip bana daha yakın? Ve ben hangi tipe dönüşmek istiyorum?"
Kitapta Öne Çıkan İnsan Tipleri
1- Mümin İnsan
Kalbiyle tasdik eden, diliyle ikrar eden, ameliyle doğrulayan.İtaatkâr, teslimiyet sahibi, sabır ve şükürle yaşayan bir kişilik.
2- Münafık İnsan
İçi başka dışı başka olan, kalbi hastalıklı tip.
Günümüzde "güvenilmez insan profili" olarak da karşılık buluyor.Kur'an onları en çok uyardığı grup olarak anlatıyor.
3- Kâfir İnsan
Hakkı bilip inkâr eden, kibri nedeniyle yönünü kapatan.Hakikate karşı körleşen bir karakter.
4-Fâsık İnsan
Doğruyu bilmesine rağmen sürekli sınır ihlâli yapan.Günahı alışkanlık hâline getirip umursamaz tavır sergileyen.
5-Takvâ Sahibi İnsan
Allah'ın hoşnutluğunu hayatının merkezine alan.
Günahtan sakınarak, hayrı çoğaltarak yaşayan bilinçli mümin.
Kur'ân, insanı kategorize etmek için değil; kişinin kendini tanıması ve dönüşmesi için tipler ortaya koyar.
Asıl soru şudur:
"Ben hangi tipe daha yakınım ve hangi tipe dönüşmek istiyorum?"