Goethe’nin Faust’unu okurken, insanın kendi varoluşuyla girdiği hesaplaşmanın hiçbir dönemde değişmediğini hissettim. Faust’un bitmeyen bilgi arayışı, aslında insanın boşlukla mücadelesinin felsefi bir metaforu gibi. Ne kadar bilirsek bilelim, içimizdeki eksiklik duygusu bizi hep bir sonraki basamağa itiyor. Kitap, insanın “yetinmeme” hâlini hem kutsal hem tehlikeli bir güç olarak gösteriyor. Faust'un şeytanla yaptığı anlaşma, dışarıdan bakınca bir pazarlık gibi görünse de, psikolojik olarak insanın kendi gölgesiyle yüzleşmesi… Gerçek anlamda yıkıcı olan şey şeytan değil; insanın kendi arzularının kontrolsüzlüğü.
Yine Goethe, toplumun ahlâkı nasıl seçici ve acımasız bir şekilde uyguladığını, bireyi nasıl yalnızlaştırabildiğini çok sert bir şekilde gösteriyor. Arzular, suçluluk, masumiyet, toplumsal baskı… Hepsi birbirine karışıyor ve insan ruhunun ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyuyor. Faust kitabını okumayı tamamladığımda aklımda kalan: İnsan, hem kendi içindeki uçurumu taşır hem de toplumun ona çizdiği sınırlarda yürümeye çalışır. Ve çoğu zaman trajedi, bu iki alanın birbirine temas ettiği yerde başlar....
6/10
2025 13. kitabı
Faust karakteri, tüm bilimleri öğrenmiş olmasına rağmen bilginin insanı tatmin etmediği sonucuna ulaşır. Bu noktada Goethe, Aydınlanma aklının “her şeyi açıklayabileceği” iddiasını sorgular. Faust’un “Aklın sınırları bana dar geliyor” yaklaşımı, bilginin tek başına varoluşu anlamlandırmaya yetmediğini ortaya koyar.
Mephistopheles ile yaptığı anlaşma, insanın sonsuz arayış ile nihai tatmin arasındaki gerilimde sıkışmasının dramatik ifadesidir. Bu anlaşma, literatürde sıklıkla “Faustian bargain” olarak anılan, güç ve bilgi uğruna etik bedel ödeme metaforunun kaynağı hâline gelmiştir.
Faust 
Johann Wolfgang Von Goethe
Faust Johann Wolfgang Von Goethe
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Sonu fikirlərimi bir az qarışdırdı.1000Kitap
Ikinci hissəni də bitirdim. Ardı idi, harda qalmışdısa ordan da davam elədi.... Bu dəfə eyni qəhrəmanla yox, fərqli -fərqli həyatların etdiyi eyni səhv ilə-- eyni səhv ucbatından qurbana çevrilmiş insanlar ilə...
.
"Birinci hissə yoxsa, ikinci hissə səni cəlb etdi" - deyə soruşası olsanız yəqin ki, bu suala cavab tapa bilmərəm. Birinci hissədə hər iki hissi-- sevginin doğuşu ilə batmasını dərinlərdə yaşayanda , ikinci hissədə keçmişə səyahətə çıxıb bugünə işıq tutrsan. Özü də necə işıq?!
Üzərinə düşdüyü insanı məhvə aparan, vicdanını oyadan qanlı bir işıq......
.
Son səhifələri məni daha da təəccübləndirdi....
.
İkinci hissədə dırnaq arası qəhrəman elə Nigarın özü idi......
Daha doğrusu Nigarın səbirsizliyi....
.
Bütün bunları fikirləşəndə əsərin gedişatını fərqli canlandırıb , bir xoşbəxt ailə portiretini yaradan zehnimə mane ola bilmədim....
.
Amma bunu da dərk etmək lazımdır ki, o son bu əsəri tamam dəyişməklə qalmayıb , həyatın daim güllü -çiçəkli davam edəcəyinə bizi inandıran yalandan yazılmış cızma -qara olacaqdı.....
.
Bu əsər isə bir cızma-qara yox, bugünün görünməyən keçmişi idi.......
.
Oxuyanlara xoş mütaliələr...
.
okuduğum ikinci goethe kitabı. ilkini de çok zor okumuştum ama yine de ön yargılı yaklaşmak istemedim. zira faust'u araştırınca da ilgimi hayli çekti.
kitabın konusunu uzun uzun yazmaya gerek yok; kitabın baş kahramanı faust ruhunu şeytana (mephisto'ya) satar.
bu kitaba ilk 2016'da başladım ve yarım bıraktım. sonra bir daha deneyeyim diye 2024'te yine başladım ve yine yarım bıraktım. bu sene ise bu yarım bırakma işinden çok rahatsız olduğum için bu sefer bitireceğim dedim ve bir şekilde bitirdim. ama bir daha goethe okur muyum, sanmam.
kısaca faust'tan bahsedeyim, ilgisini çeken okusun.
johann georg faust (1481-1541): doktor ve simyacı. altın bulmak için deneyler yapıyor ve çevre halktan tepki görüyor, şeytanlıkla suçlanıyor. bir gün yine bir şeyleri altına çevirmeye çalışırken bir patlama meydana geliyor ve faust ölüyor. faust'un cesedi -özellikle yüzü- fena halde deforme oluyor ve onun cesedini gören halk; sonunda gerçek yüzü ortaya çıktı diyerek faust'un aslında başından beri şeytan olduğunu kendilerince, kendilerine, kanıtlamış oluyorlar.
faust pazarlığı: bir kişinin kişisel değerler veya ruh gibi yüce ahlaki veya manevi öneme sahip bir şeyi, bilgi, güç veya zenginlik gibi dünyevi veya maddi bir çıkar karşılığında takas ettiği bir anlaşmadır.
kitabı beğenmeyenler kendini yalnız hissetmesin diye yazdım bu incelemeyi, yıllar sonra.
keyifli okumalar.
Necə həyəcanlı bir sonluq , daha doğrusu sonun başlanğıcı idi.....
.
Kitab Səlim adlı şəxsin polis bölməsindəki sorğusu ilə başlayır Dindirilmə zamanı baş verənləri Səlimin xatırlamaları ilə anlamağa çalışırıq.
Hər şey nağıl kimi başlamışdı. Axı hər nağılın bir qəhrəmanı bir də köməyə ehtiyacı olan bir qızcığazı olur.
Yeni bir sevgi hekayəsi oxuyacağımı fikirləşirdim ki, hadisələrin sonrakı gedişatı məndə ürək qoymadı....
.
Yenə o ağrını hiss edirəm. Yenə o hiss qəlbimdə başlayıb bütün damarlarımda şaxələnərək qəribə bir ağrıya təslim etdi ruhumu..... yenə o boşluq....
Gülərin yaşadığı ağrı..... Səlimin bəzən istəyərək, bəzən istəməyərək etdiyi səhvlər.....
.
Qəhrəman olmaq bəzən geridə dayanmaq idi..... Kaş geridə dayanmağı seçərdi....
Hər halda yeni səhifələrdəki yeni ümidlərə bağlamışam qəlbimi.... amma yaşananları necə unutmaq olar ki. .....?!
.
Yeni səhifələr bəlkə də yeni qəhrəmanlıq hekayələri ilə yazılacaq , ya da...........
.
Yazıçımızın ilk kitabı idi . Möhtəşəm yazılmış ilk əsər.... ardı varmış.........inşallah ki oxuyarıq....... oxuyanlara xoş mütaliələr....
Eserin özünde, insanı simgeleyen Doktor Faust ile şeytan (Mefistofeles) arasındaki ünlü pazarlık yatar.
Eser, felsefeyi, tıbbı, hukuku ve teolojiyi derinlemesine araştırmış, ancak yine de hayatın sırrını çözememiş ve tatmin olamamış yaşlı bilim adamı Faust'un çalışma odasında başlar.
Mefistofeles, Faust'a dünyevi tüm zevkleri ve bilgeliği vaat eder. Faust, eğer herhangi bir anda "Dur, geçme! Ne güzelsin sen an!" diyerek anlık bir tatminle huzur bulursa ruhunu şeytana vereceğine dair anlaşma yapar. (Kanıyla değil, tek bir cümleyle onaylar.)
Roman ilerledikçe daha karmaşık ve felsefi olup, siyasetten mitolojiye, sanattan bilime kadar geniş bir yelpazede insanlık tarihine ve kültürüne göndermeler yapar.
Faust, arayışını sürdürürken büyük projeler gerçekleştirir. Sonunda, sürekli çabalayan ve daha iyiyi arayan doğası sayesinde Mefistofeles'e ruhunu teslim etmez ve ruhu Tanrı tarafından kurtarılır.
Faust, sürekli daha fazlasını bilmek, daha fazlasını deneyimlemek ister. Bu doyumsuz arayış, durağanlığa ve mevcutla yetinmeye karşı çıkan modern insanın bir simgesidir. Goethe, insanı hareket eden, çabalayan bir varlık olarak görerek onu yüceltir.
Şeytan (Mefistofeles), sadece kötü bir figür değil, aynı zamanda "hep kötülük isteyen, hep iyilik eden" bir güçtür. Faust'u yoldan çıkarma çabaları bile, aslında onun daha fazla çabalamasına ve gelişmesine hizmet eder. İyi ve kötünün insan doğasında ne kadar iç içe olduğunu sorgular.
Faust'un bilime olan inancını kaybetmesi ve ardından büyücülüğe yönelmesi, Aydınlanma döneminin getirdiği bilimsel bilginin sınırlılığını ve insanın ruhsal tatmin arayışını vurgular.
Faust'un durmak bilmeyen hırsı ve her şeyi deneyimleme arzusu, modern bireyin doyumsuzluğunu ve dünyevi başarı uğruna manevi değerlerden vazgeçebilme (Faustian