Tılsımlı Deri, insanın kendi arzularına esir oluşunun hikayesidir. Faust yorumu olarak düşünülebilir.
Modern çağın “her şeyi isteyen ama hiçbir şeyden tat alamayan” bireyini, 19. yüzyılın başında Balzac dehşet verici bir netlikle öngörür.
Goethe bu eserinde, bizi Dr Faust ile tanıştırır. Faust bilgiye ve anlam arayışına doymayan, bu nedenle de yaşamın zevkleri ile ilgilenmeyen ve aklın sınırlarını zorlamasına rağmen hiç bir elle tutulur bilgi elde edemediği için tatmin olmayan bir bilim insanıdır. Nihayetinde sonsuz zevk ve bilgi için, Faustu yoldan çıkarmak için bizzat tanrıdan onay alan, ifrit Mempisto'ya ruhunu satar. İkili Faustun ölümüne kadar sürecek bir maceraya atılırlar.
Goethe bu eserinde, iyilik ve kötülüğü iç içe geçmiş bir şekilde ve insan doğasının doğal bir parçası olarak ele alır. İnsan, sürekli arayan, hata yapan ancak vazgeçmeyip kendini geliştiren ve sonunda iyiliği bulan bir varlık olarak tasvir edilir. İyilik saf bir masumiyet değil, değişim ve dönüşümle elde edilen bir bilinçtir. Bu değişim ve dönüşüm ömür boyu sürer ve insan bu dönüşüm esnasında hatalar yapar. Hırslarına, arzularına, merakına yenik düşer. Bunların uğruna kötüyü taraf edinebilir, başkalarına kötülük yapabilir, yaptırabilir. Hatta insanlara en büyük acıları dahi yaşatabilir. En nihayetinde insan bunların sonucunda olgunlaşır ve iyiyi seçerse, geçmiş günahlarına rağmen bağışlanır ve ruhu ilahi katta yerini alır.
Faust eserinde, Hristiyan inancını, antik Yunan mitolojisini ve terminolojisni çok sık kullandığı için, bunlara yabancı olanların okurken epeyce zorlanacağı bir eser. Yine oyun şeklinde yazıldığı için gerek sahneleri hayalde canlandırmak, gerek karmaşık ve zorlayıcı diyalogları anlamak için sakin ve dinlenmiş bir zihinle okumak gerekiyor.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
“ Ruhun Çürüyüşü “Edebiyat
Oscar Wilde’ın Dorian Gray’in Portresi sanatın, ahlakın ve arzunun en keskin bıçaklarından biridir. Wilde, estetiği kutsarken aslında insanın en derin çirkinliğini gözler önüne serer. Bu kitap, güzelliğin putlaştırılmasının ve sonsuz gençlik arzusunun insan ruhunda nasıl bir çürüme yarattığını anlatır. Dorian Gray, insanın kendi suretine aşık olduğunda tanrıyı bile unutan narsistik yanının ta kendisidir.
Kitap, bir resimle başlar ama bir aynayla biter. Basil Hallward’ın fırçası, Dorian’ın dış güzelliğini tuvale aktarırken, farkında olmadan onun ruhunun günahlarını da hapseder. Dorian ne kadar günah işlerse işlesin yüzü lekesiz kalır, ama portresi ( o masum bakışlı, zarif yüz ) şeytani bir maskeye dönüşür. İşte Wilde burada Faust mitine göz kırpar Dorian, tıpkı Faust gibi ruhunu zamana değil, güzelliğe satar. Ama şeytan bu kez Mephistopheles değil kendi arzularıdır, Lord Henry’nin nihilist fısıltılarıdır.
Lord Henry Wotton, modern dünyanın Sokrates’idir ama ironiktir: o, ruhu iyiliğe değil, zevke yönlendirir. Onun felsefesi “tek gerçeklik duyudur” derken, ahlakı bir illüzyona indirger. Bu, Nietzsche’nin ahlakın soykütüğüne benzer bir düşüncedir eğer Tanrı öldüyse, güzellik ve haz insanın yeni tanrısı olur. Dorian bu sözü iliklerine kadar işler. Başkalarının acısı, kendi vicdanının yankısı olmaktan çıkar. O artık Apollon’un değil Dionysos’un çocuğudur.
Dorian’ın hikayesi saf narsisizmin portresidir. Jung’a göre gölge arketipi, bastırılan kötülüğün içte birikmesiyle ortaya çıkar Dorian bu gölgeyle yüzleşmeyi reddeder. Her gün aynaya baktığında kendini değil, kendisinin yalanını görür. Portre, bilinçdışının dışa vurumudur karanlık, bastırılmış, lanetlenmiş her şey orada birikir. O tablo, aslında bir vicdanın çığlığıdır.
Dorian, modern bir Narkissos’tur. Sudaki
Gılgamış Destanı, tarihsel olarak bilinen en eski destanlardan biridir. İş Bankası yayınevinin tanıtımında da belirtildiği gibi, bu eser, Yunan destanı İlyada’dan ve Hint destanı Mahabharata’dan yaklaşık beş bin yıl öncesinde yazıya geçirilmiş olabileceği öne sürülmektedir.
Tanıtım metninde, eserin “insanoğlunun ilk yazınsal ürünü, ilk başyapıt” olarak ele alındığı ifade edilmektedir
Tematik olarak kitap; yaşam sevgisi, ölüm korkusu, ölümsüzlük arayışı, kahramanlık, dostluk, aşk gibi temel insanî değerleri işler.
Çevirmen Sait Maden, Batı kaynaklarından yararlanmış olarak eseri Türkçeye aktarmıştır.
Kitap, sade bir dil kullanımı ve “klasikler dizisi” formatında sunulmuş; amaç Türk okurunun destana erişimini kolaylaştırmaktır. Ve bence amaca hizmet etmektedir. Bağlam kopmamış destanın gücü tüm hissiyatıyla esere neşredilmiştir.
“Başlarken” bölümünde dönemin kültürel ve tarihsel bağlamına yönelik açıklamalar yer alır; Sümer uygarlığının kültürel rolü, metnin kökeni, yayılması gibi konulara değinilmiştir.
Gılgamış’ın yolculuğunun merkezinde ölüm vardır.
Uruk kralı olarak neredeyse tanrısal bir güce sahiptir, ancak dostu Enkidu’nun ölümü onun içindeki kırılma noktası olur. O ana kadar yenilmezliğine inanan kahraman, insanın kaderinin kaçınılmazlığını ilk kez hisseder.
“İnsan da mı ölecek Enkidu gibi?”
Bu sorgulama, onu ölümsüzlüğü aramak için yolculuğa çıkarır — tıpkı daha sonra mitolojilerde “yasak bilgiye” uzanan kahramanlar gibi (Prometheus, Faust, Adem).
Ancak yolculuğun sonunda Gılgamış, ölümsüzlüğün insana değil kente, yapıtına, iz bırakmaya ait olduğunu öğrenir.
Bu, insanlığın en eski felsefi sezgisidir: “ölümsüzlük, yaşanan yaşamın anlamındadır.”
İş Bankası’nın bu edisyonu, Gılgamış’ı sadece bir mitoloji metni olarak değil, insanlığın kendini ilk kez tanıdığı
Sindirerek okunmali
Faust Kısa ama zor bir kitap. Okurken hem merak ettim hem de zorlandım. Her sayfasında insanın bilgiyle, arzuyla ve kendi sınırlarıyla mücadelesi var. Dili yoğun ama düşündürücü. Bittiğinde neden klasik sayıldığını anlıyorsun. Faust, kolay okunmuyor ama kolay unutulmuyor.1000Kitap
Faust Kısa ama zor bir kitap. Okurken hem merak ettim hem de zorlandım. Her sayfasında insanın bilgiyle, arzuyla ve kendi sınırlarıyla mücadelesi var. Dili yoğun ama düşündürücü. Bittiğinde neden klasik sayıldığını anlıyorsun. Faust, kolay okunmuyor ama kolay unutulmuyor.
Modernize ve romantize edilmiş bir Faust yorumu diyebiliriz. Bence Luc zamanla Addie'yi gerçekten sevmişti. Luc, arada bir karakter olarak değil de ana kahraman olarak yazılmış olsa kitabı sevebilirdim. Ama öyle olmadığı için ve escnsel mevzusu midemi bulandırdığı için sevemedim. Okunmasa da olur hatta. Öyle pek ahım şahım bir konusu yok...
