Kader zincir mi yoksa insanın kendine anlattığı en eski hikâyemi?Felsefe
Bu kitabı yalnızca merakımdan değil, tez çalışmam kapsamında özgür irade, determinizm ve ahlaki sorumluluk kavramlarını daha derin kavrayabilmek için okudum. Sayfalar boyunca hissettiğim şey, metnin bana hazır cevaplar vermesinden çok, zihnimi huzursuz eden sorular bırakmasıydı. Bence iyi felsefe tam da bunu yapar. Cevap dağıtmaz; insanı kendi düşüncesiyle baş başa bırakır.
Kader Üzerine, insanın binlerce yıldır peşinden koştuğu temel sorulardan birini merkeze alıyor: Eğer her şey önceden belirlenmişse, seçimlerimizin anlamı nedir? Eğer her şey bizim irademize bağlıysa, o zaman doğanın zorunluluğunu nereye koyacağız?
Bu metni okurken fark ettim ki kader meselesi yalnızca metafizik bir tartışma değildir. Günlük hayatımızın tam ortasındadır. Başarısız olduğumuzda "kader" deriz, başardığımızda "emek". Acı yaşadığımızda yazgıyı suçlarız, mutlu olduğumuzda ise irademizle övünürüz. Belki de insan, kader kavramını çoğu zaman gerçekle yüzleşmek yerine belirsizliği anlamlandırmak için kullanır.
Cicero, bu eserinde kesin hükümler vermekten çok farklı düşünce geleneklerini tartışmaya açıyor. Bu yönüyle kitap, okuyucusunu pasif bir alıcı olmaya değil, aktif bir düşünür olmaya davet ediyor. Çünkü felsefede önemli olan yalnızca hangi cevabın doğru olduğu değil, hangi sorunun doğru sorulduğudur.
Okurken sık sık şu düşünceye döndüm: İnsan tamamen özgür olsaydı pişmanlık diye bir duygu olmazdı. Tamamen kaderin eseri olsaydı da vicdanın bir anlamı kalmazdı. Demek ki insan hayatı, zorunluluk ile özgürlük arasındaki o dar geçitte şekilleniyor. Belki de kader, yürümek zorunda olduğumuz yol değil; yürürken verdiğimiz kararlarla anlam kazanan yolculuğun kendisidir.
Tez çalışmam açısından bu eser bana yalnızca Antik Çağ'ın kader anlayışını değil, bugün hâlâ süren özgür irade tartışmalarının
Puan vermedi·264 syf.·
2026 444. kitabı
İnsanlar birbirlerini ilk "halleri" ya da "biçimleri"yle görmeye ve buna uygun bir ritim tutturmaya yatkındırlar. Sevdiklerindeki değişimleri, yaklaşan dönüşümü fark etmekte müthiş zorlanırlar. Sonunda yeni kişiyi nihayet algılayabilseler bile bu sefer de ritmi değiştirmekte zorlanırlar.
Anais Nin
Bir felsefe hocası olan Lazare Vilain’in Nîmes Hapishanesi'nde mahkûmlara felsefe dersleri vermek üzere görevlendirilmesini konu alır. Mahkûmlarla Sokrates, Kant ve Marx gibi filozofları tartışırken hayatın kendisine bir oyun gibi gelmeye başlamasını ancak zamanla işlerin içinden çıkılmaz bir hale dönüşmesini anlatan çarpıcı bir romandır
Kodes’in başkarakteri Lazare Vilain, Fransız Rivierası’nın sağlam kavgacılarından, genelev fedailerinden, soyguncularından ve katillerinden, müptezellerinden ve müptelalarından oluşan ilk ve tek felsefe okulunu kurduğunu hayal eder. Onlarla her gün Kant’ı, Marx’ı, Sokrates’i, Sartre’ı, Schopenhauer’i, erdemi, cesareti, ölümü, aşkı tartışır. Onun için “hayat yeniden lezzetlenmiş, ciddiye alınmayacak bir oyun haline gelmiştir.” Ancak yanılır. Bu oyun hayatını altüst etmeye başlar ve önünü alamadığı bir karmaşanın içine sürüklenir; en kötüsü de karşı çıktığı şeyin kendisine dönüşecek olmasıdır.
Kodes Nîmes Hapishanesi’nde felsefe atölyeleri düzenlemesi için gelen teklifi hemen kabul eden bir felsefe hocasının, Lazare Vilain’in deri değiştirme hikâyesidir. Felsefeyi kodese taşımak onun için felsefeyi anayurduna geri götürmektir. Orada felsefe yalnızca “kentli entelektüelleri” ilgilendiren bir uğraş olmaktan çıkacaktır. Peki, Lazare Vilain’i harekete geçiren nedir?
Soruların cevaplarını burda okuyunca bulacaksiniz 
Kodes
Kodes
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
"Bazı Kitaplar Okunmaz, Keşfedilir…”1000Kitap
Bazı kitaplar sadece bir hikâye anlatmaz; kişinin zihninde yeni kapılar açar. Osman Balcıgil’in Bilginin Efendisi kitabı da benim için tam olarak böyle bir eser oldu. Daha ilk sayfalardan itibaren insanı içine çeken gizemli atmosferi, tarih ile bilginin gücünü harmanlayan anlatımı ve merak duygusunu sürekli diri tutan kurgusuyla keyifli bir okuma deneyimi sunmuştur bana.
Kitabın en etkileyici tarafı, “bilgi” kavramını sadece öğrenmek olarak değil; insanlığın en büyük hazinesi, **korunması gereken bir miras ve aynı zamanda büyük bir güç **olarak ele alması. İbn Arabî, Tapınak Şövalyeleri, Cizvitler ve kayıp bilgiler etrafında şekillenen hikâye; okuyucuyu sadece bir maceranın içine değil, aynı zamanda tarih, felsefe ve inanç dünyaları arasında bir yolculuğa çıkarıyor. Bu kitapla ben tapınak şövalyelerini tam olarak yeni oturttum kafamda.
Balcıgil’in anlatımındaki en sevdiğim nokta, tarihi bilgileri kuru bir anlatımla vermek yerine onları yaşayan karakterler ve sürükleyici olaylarla birleştirmesi oldu. Kitabı okurken bir yandan “acaba sır nedir?” diye merak ederken, diğer yandan bilginin insanlık tarihindeki yerini düşünmeden edemiyorsunuz.
Benim için kitabın en can alıcı tarafı:
Gizemli bir hikâye anlatırken aslında okura şunu hissettirmesi:
“İnsanlık tarihini değiştiren şey bazen savaşlar değil, birilerinin korumaya çalıştığı bir bilgidir.”
Tarihi romanları, gizemli kurguları, eski medeniyetleri ve düşünsel yolculukları sevenler için oldukça keyifli bir kitap. Sadece bir macera romanı değil; merak ettiren, düşündüren ve okuduktan sonra araştırma isteği uyandıran bir eser. Ve yine tadında olması gerektiği gibi bir Osman Balcıgil eseri. 
Osman Balcıgil
Osman Balcıgil
Puan vermedi·80 syf.·
2026 1. kitabı
Francis Bacon’ın "Yeni Atlantis" (New Atlantis) eseri, hem felsefe tarihi hem de bilim kurgu/ütopya edebiyatı için tam bir dönüm noktasıdır. Kitabın adı zaten doğrudan Platon’a (Eflatun) bir naziredir. Platon, Timaios ve Kritias diyaloglarında Atlantis adında, lüks ve kibir yüzünden tanrılar tarafından cezalandırılıp sulara gömülen muazzam bir uygarlıktan bahseder.
Bacon bu esere "Yeni Atlantis" diyerek Platon’a şu mesajı gönderir:
"Senin Atlantis’in gücünü, zenginliğini ve bilgisini kibre, savaşa ve sömürgeciliğe alet ettiği için helak oldu. Benim 'Yeni Atlantis'im ise bilgiyi Allah korkusuyla ve insanlığın hizmetinde kullandığı için ayakta kalacak."
***
Roman, Peru’dan yola çıkan bir geminin Pasifik Okyanusu’nda kaybolmasıyla başlar. Azıkları tükenen, hastalıktan kırılan ve ölümün eşiğine gelen mürettebat, kendilerini haritalarda hiç görünmeyen gizemli bir adanın açıklarında bulur.
Gemicilerin ulaştığı adanın adı Bensalem’dir. Bu isim rastgele seçilmemiş, İbranice iki kelimenin birleşiminden oluşturulmuştur: Ben: "Oğul" anlamına gelir. Salem (Şalem/Selam): "Barış" veya "Kudüs" (Yeruşalim) anlamına gelir. Yani Bensalem, kelime anlamıyla "Barışın Oğlu" veya "Yeni Kudüs" demektir.
***
Gemiciler adaya yanaşmak istediklerinde, diğer klasik ütopyaların aksine vahşi bir dirençle karşılaşmazlar. Aksine, son derece organize, temiz, dindar ve yardımsever bir halkla karşılaşırlar. Kendilerine hemen ilaç, yiyecek ve kalacak yer (Yabancılar Evi) sağlanır.
Bacon burada okuyucuya ilk mesajını verir: İdeal bir toplum, yabancıya korkuyla değil, kurumsallaşmış bir merhamet ve düzenle yaklaşır.
***
Adanın kalbinde olan bilim merkezine Süleyman Evi (Solomon's House) denir. Kitapta adanın eski krallarından Solamona’nın bu merkezi kurduğu ve buraya İsrail Kralı Hz.
FELSEFEYİ TAKDİMİMDİR
(Felsefe Kitabı)
COMTE-SPONVILLE
12 Mart 1952 Paris doğumlu, Fransız eğitimci ve filozof COMTE-SPONVILLE tarafından yazılmış, felsefenin temel konuları üzerine görüşlerini yansıtan değerli bir eser. Eserini tüm okurlara takdim ediyor.
Savunduğu felsefi görüş daha çok Ateizm ve Materyalizm yönelimlidir.
Üslubundaki samimiyet, dilindeki şeffaflık sayesinde Felsefe hiç bu kadar yakınımızda olmamış gibi hissettiriyor.
Yazar kitapla felsefeyi ayağımıza kadar getiriyor.
Hem de ayağa düşürmeden...
Kitapta asıl yapılan işin özü, felsefenin değerini düşürmeden onu on iki temel kavramda sorgulamaktır: Ahlâk, Siyaset, Sevgi, Ölüm, Bilgi, Özgürlük, Tanrı, Ateizm, Sanat, Zaman, İnsan ve Bilgelik.
Her bir bölümde bir kavramı ele alan ve bu kavramların gündelik ve sözlük anlamlarını, tanımlarını, bunlar üzerine yorum yapan filozofları inceleyen kitap kavramların düşünsel planlarını bilgi ve yorum düzeyinde vererek samimi bir üslup yakalıyor.
Kitap hakkında yazarın görüşü şöyle:
“Felsefeyi Takdimimdir’’ eğer birilerinde felsefeyi daha yakından tanıma arzusu uyandırırsa, o zaman boşuna yazılmamış olacak.
Kitapta dikkatimi çeken bazı alıntıları aşağıya alıyorum. Kitabın içeriği ve yazarın üslubunu bunlardan hareketle tahmin edebilir ve kitabı bir an önce bulup okumak isteyebilirsiniz.
Alıntılar:
En ufak düşüncemiz bile, vücudumuzun, ruhumuzun, kültürümüzün izini taşır. İçimizdeki herhangi bir fikir; sınırlı, öznel, insanidir ve bu dedenle gerçekliğin bitmez tükenmez karmaşıklığına kesinlikle karşı gelemez.
Doğru ispatlar olabilir, ama bu da kesin değil. (Pascal)
Kanıtlar mı? Eğer kanıt olsaydı, inanca ihtiyacımız olur muydu? İspatlayabileceğimiz bir tanrı, hala bir tanrı olur muydu?
Bilmemek cehalettir; bir şeye inanma hakkı ondan kaynaklanamaz. Ya da
Bir varmış bir yokmuş… ademle Havva’nın hikayesinin diğer masallardan tek farkı başında evvel zaman içinde kalbur zaman içinde diye başlamaması olabilir:)
Kitap gayet kısa ve hızlı okunuyor içinde ademin güncesi, Havva’nın güncesi ve şeytanın güncesi olmak üzere altı kısım bulunmaktadır.
Herkes kendi gözünden dünyayı anlatır ve olaylardan bahseder. Kitabın öykü kitabı olduğunu bildiğim halde o kadar saçma ve mantıksızlıkla dolu olduğunu görmek bir tık sinir bozucu. Mark Twain’in de bunu bilerek gözümüze sokması o yıllara rağmen oldukça cesur.
Bu hikaye bildiğimiz ademle Havva’nın cennetten kovulmasıyla ilgilidir. Yasakla ilgili hiçbir fikri olmayan iki yaratığın merak duygusuyla yaratılmasının hikayesidir. İşin sonunda da yasakları çiğnemek şaşırılacak şey olmayacaktır.
John Locke eğer bu günceyi okuyabilmiş olsaydı Havva nın tam da kendi düşündüğü gibi insan beynin boş levha olduğunu ve duyularla deneyimlediği şeylerle bugünkü haline geldiğinin belki de en güzel örneklerinden biri olduğunu söylerdi.
Çünkü Havva günceler boyunca gökyüzünü, yeryüzünü, suyun altını, üstünü her şeyi inceleyen isimlendiren ademin hayatına renk veren yaratık olarak konumlandırılmıştır. Bunların yanında Havva ikisinin ne amaçla var olduğunu anlamaya çalışır, düşünür, gözlemler ve bir gün ademle şeytanı bulup ona sormaya karar verirler. İyi ve kötü nedir diye sorduğunda doğasında olmayan kötülüğü ve yasağı bilmeyen ikisi bu olayın sonucunda başlarına ne geleceğini bilmeden onları cennetten kovduracak hatayı yaparlar.
İşte o zaman bugüne kadar en alışılagelmiş din felsefesi soruları gelir aklımıza “neden merak duygusuna sahipler, iyi ve kötüyü bilmeyen biri cezanladırılabilir mi, neden ikisi ve bu merak neden daha çok kadına ait, cezalandırma neyi amaçlıyor, cennetten kovmak kimin işine
