10/10
2025 122. kitabı
Turgut Uyar (1927-1985), geç okuduğum bir şair… Tüm şiirlerini en az iki kez okudum, bazılarını ise defalarca. Hala da okuyacağım şairlerden.
İkinci Yeni dediğimiz Türk şiirinin en önemli uğraklarından bir dönemin en önde gelen üç isminden biri (Edip Cansever ve Cemal Süreya ile birlikte. Diğerleri de var ama bu üçü daha bilinir bu konuda). İlk şiirleri daha sade birinci yeni /garip akımının belki izleri vardı. Zamanla şiirleri daha imgeli daha estetik duyarlık ve yoğunluk taşıyan katmanlı şiire doğru evrilmiştir. Dolayısıyla şiirlerindeki evrilme, şairin gelişimiyle değil sadece, Türk şiirinin dönüşümünü de örnekler.
T. Uyar’ın şiirlerinde ikinci yeni şairlerinde görüldüğü gibi bireyin yalnızlığını ve kentte sıkışmış bireyi merkeze alan bir atmosfer vardır. Sert bir ideolojik tavır yerine, yeri geldiğinde toplumsal meseleleri, birey düzleminde ele alır.
Büyük Saat, tüm şiir kitaplarının bir araya gelmesinden oluşur. Bu kitaplar: Arz-ı Hâl (1949), Türkiyem, Dünyanın En Güzel Arabistanı, Tütünler Islak, Her Pazartesi, Divan, Toplandılar, Kayayı Delen İncir, Dün Yok Mu (1984), Son Şiirler, Yitiksiz.
İçinde kendime rehber edinebileceğim, tamamını neredeyse altını çizdiğim, Tutgut Uyar şiiri denilince aklıma ilk gelen şiirleri ise şunlar: Geyikli Gece, Göğe Bakma Durağı, Akçaburgazlı Yekta şiirleri (Dünyanın En Güzel Arabistanı’ndan); Bir Barbar Kendin Tartar Bir Barbar Aşağlarda, Terziler Geldiler (Tütünler Islak); Ölü Yıkayıcılar, Biraz Daha (Her Pazartesiden); Bir Yılın En Soğuk Akşamında Aşk Övgüsü, Kavşakta, Vaktin Çağrısı, Ölüm Yıkanması, Açlık Çoğunluktadır (Toplandılar), Söylenir, Bir Metin Nasıl Yazılmalı, Acıyor, Bir Aşkın En Verimsiz Günlerinde, Kırlardan Geliyorlar, Geçmiş Gelecek Zaman (Tütünler Islak); Baharda, Tel Cambazı hk şiirleri, Senfoni (Son
Puan vermedi·224 syf.··
Beğendi
·2025 71. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 20 Kasım 2025 14:47
"Bir kapı zili çalar, bir defter kaybolur, bir roman yarım kalır..."
12 Eylül darbesinden sonra polis baskını ile babasının gözaltına alınmasına şahit olan Zeynep yıllar sonra çok sevdiği Ali'si için gelen polisler ile geçmiş acıları tekrar yaşar.
Ankara'da aynı üniversitede tanışıp büyük bir aşkla evlenmişti Zeynep Ali'si ile ama Ali'nin katıldığı eylemler yüzünden yargılanmış ve üç yıl hapis yatmış olması yüzünden annesinin istemediği bir evliliği ayakta tutmaya çalışıyordu. O gün komiser Mustafa ve Rüstem ile evlerine polis baskını yapılınca Zeynep de annesinin korkularını daha iyi anladı. Kocası Ali'nin bir yıl daha hapis yatması gerekiyordu ama Ali yargılandığı ceza kanununun bu maddelerinin kaldırılacağına inanıyordu. Bu yüzden polisten kaçıyordu.
Bu maddeler Ali'nin tahmin ettiği gibi kaldırıldı, Ali özgürlüğüne kavuştu ama bu onun yıllarını da beraberinde götürdü. Ali kaçak bir hayat yaşarken Zeynep de tek başına kızını büyütmek zorunda kaldı. Artık eski Ali gitmiş, gözünü işten ayırmayan, sadece çalışarak kendinin ne kadar başarılı bir iş insanı olduğunu devlete kanıtlamak isteyen bir Ali gelmişti.
Haftasonu arkadaşları ile yemekte ellerine geçen bir gazete haberi ile komiser Mustafa'nın öldüğünü öğrenirler, bu konu geçmişi hatırlamak istemeyen Ali'yi ilgilendirmese de, onun kaçışına göz yumurak onlara büyük iyiliği dokunduğunu bilen Zeynep için merak konusu olur. Çünkü komiser kendi canına kıymıştır. Zeynep'in aklına ilk gelenler komiserin burs verdikleri kızı Elif ve polis baskınında kaybolan Ali'nin anılarını yazdığı Geyikli Gece'nin Sabahı adlı romanı olur. Acaba bu ikisi arasında nasıl bir bağ vardı?
Ankara'nın o meşhur sokak ve mekanlarında geçen aşkı okumak bu şehri sevenlerinin de anılarını tazaleyecek ama maalesef bu ülkede bu olaylar yaşandı ve
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Bugün artık gelmezler diyerek ışıkları kapatmış, tam yatak odasına gitmek üzereydi ki Zeynep, kapı çalar. Kapıyı açmak istemez. Kırarlar diye korkar ve kapıyı açar. Kapıda iki tane polis memuru vardır. Kaçak olan eşi Ali'yi arıyorlardır. Siyasi suçluydu eşi. Üç yıl tutuklu kalmıştı, bir yıl daha yatması gerekiyordu. Fakat o yasanın değişeceğine 141- 142 maddelerinin kaldırılacağına inanıyordu. Zeynep daha önce aynı şeyleri babası ile yaşamıştı. Darbe sonrası polisler onu da evden alıp götürmüşlerdi. Fakat eşi o gece evde yoktu. Polisler Ali'nin hapishadeyken yazdığı Geyikli Gecenin Sabahı isimli romanının taslağinı alırlar. Bunlar geçmişte yaşanan olaylar. Kitap geçmiş ve günümüz olarak ilerliyor. O gece Ali'yi almaya gelen polislerden biri olan Mustafa Bey ve kızı ile aralarında bağ kurulur.
Zeynep ve Ali yaşadıkları travmaları atlatabilecekler mi?
Polis memuru Mustafa Bey ve kızının başına neler gelecek.
#arkakapak
Herkesin unuttuğunu biz hatırlamazsak, Pelin Özkan'ın kaleminden geçmişle bugünün, özel olanla politik olanın iç içe geçtiği sarcıcı bir roman. Unutmaya zorlanan bir ülkenin belleğinde dirençle tutulan bir avuç gerçeği anlatıyor. Çünkü bazı sabahlar, yalnızca hatırlayanlar sayesinde doğar. Ve hatırlamak, bazen en büyük direniştir.
Keyifli okumalar.
Tam İstediğim Gibi Bir Çalışma (;·90 syf.·
Furkan Çalışkan'nın bu kitabı, modern zamanlarda şiir sanatını izlediği, modern Türk şiiri örneklerinden seçtiği şiirleri incelediği poetika türündeki eseridir. İncelediği şiirler:
Türkiye Kadar Bir Çiçek / Ergin Günçe
Gelse de Trenden / Süleyman Çobanoğlu
Geyikli Gece/ Turgut Uyar..
Melankoli 2012/ Osman Konuk
Meç / Cahit Zarifoğlu
Meduza / Edip Cansever.
Hayatım / Ahmet Murat
Corona / Paul Celan
Kahramanlık Mümkündür / Hakan Arslanbenzer
Her bir şiiri modernitenin getirdiklerine odaklanarak şiirlerin genelini, içinden seçtiği dizeleri inceliyor; hatta kullanılan kelimeler, kavramlar arası ilişkilere odaklanıyor. Şairlerin nasıl bir yapı kurduğu, neyi ne amaçla kullandığı gibi güzel detaylarla ele alıyor.
Başka eserlere, yazarlara ve şairlere atıfta bulunmasının yanısıra, birkaç filozofun da ismini andığı incelemesinde, şiir türünün felsefe ile olan bağlantısına da temas etmiş görünüyor. Bunu en yakın 
Oruç Aruoba şiirlerinde görmüş biri olarak, bu eserde incelemelerinin bu özelliği dikkat çekiciydi.
Kitabı Furkan'ın kendine has üslubuyla okumak çok keyifliydi. Okura tat veren türde bir çalışma. Felsefi derinliği ile anlaşılır olma konusunda kolaya kaçmıyor, lakin şiirleri bu derinlikli yorumlarla okumak müthiş keyifli oluyor. Benim gibi şiir türüne uzak, özellikle modern tarzda şiirleri anlamakta zorluk çeken okurlar için tam aranılan bir çalışma:)
Cümlelerindeki şiirsellikle şiire yatkın bir kalem olduğunu belli ediyor yazarımız. Kavramları ifade ediş şekliyle farklı bir edebi zeka taşıdığı izlenimi uyandırıyor bende.
#288399415
#288487643
#288667016
Şiirleri incelerken şairlerin kalemleri hakkında da fikir sahibi olduğum için şiirlere daha da yaklaşabildiğimi düşünüyorum. Şiir gurmesiEdebiyat
9/10
2025 133. kitabı
Furkan Çalışkan'nın bu kitabı, modern zamanlarda şiir sanatını izlediği, modern Türk şiiri örneklerinden seçtiği şiirleri incelediği poetika türündeki eseridir. İncelediği şiirler:
Türkiye Kadar Bir Çiçek / Ergin Günçe
Gelse de Trenden / Süleyman Çobanoğlu
Geyikli Gece/ Turgut Uyar..
Melankoli 2012/ Osman Konuk
Meç / Cahit Zarifoğlu
Meduza / Edip Cansever.
Hayatım / Ahmet Murat
Corona / Paul Celan
Kahramanlık Mümkündür / Hakan Arslanbenzer
Her bir şiiri modernitenin getirdiklerine odaklanarak şiirlerin genelini, içinden seçtiği dizeleri inceliyor; hatta kullanılan kelimeler, kavramlar arası ilişkilere odaklanıyor. Şairlerin nasıl bir yapı kurduğu, neyi ne amaçla kullandığı gibi güzel detaylarla ele alıyor.
Başka eserlere, yazarlara ve şairlere atıfta bulunmasının yanısıra, birkaç filozofun da ismini andığı incelemesinde, şiir türünün felsefe ile olan bağlantısına da temas etmiş görünüyor. Bunu en yakın Oruç Aruoba şiirlerinde görmüş biri olarak, bu eserde incelemelerinin bu özelliği dikkat çekiciydi.
Kitabı Furkan'ın kendine has üslubuyla okumak çok keyifliydi. Okura tat veren türde bir çalışma. Felsefi derinliği ile anlaşılır olma konusunda kolaya kaçmıyor, lakin şiirleri bu derinlikli yorumlarla okumak müthiş keyifli oluyor. Benim gibi şiir türüne uzak, özellikle modern tarzda şiirleri anlamakta zorluk çeken okurlar için tam aranılan bir çalışma:)
Cümlelerindeki şiirsellikle şiire yatkın bir kalem olduğunu belli ediyor yazarımız. Kavramları ifade ediş şekliyle farklı bir edebi zeka taşıdığı izlenimi uyandırıyor bende.
#288399415
#288487643
#288667016
Şiirleri incelerken şairlerin kalemleri hakkında da fikir sahibi olduğum için şiirlere daha da yaklaşabildiğimi düşünüyorum. Şiir gurmesi
Evliyaların kerametlerini okuyunca gülmemek elde değil. Favorileri madde madde yazdım :))
1- Cebrail'in cennetten getirdiği hurmalardan bir tanesi yere düşmüş, Peygamberimiz o hurmayı Şeyh Baba Arslan'a emanet etmiş, O da 700 sene yaşayıp o hurmayı Ahmet Yesevi'ye ikram etmiş.
2- Ahmet Yesevi turna kılığına girmiş.
3- Ahmet Yesevi'ye komplo kuranlar, tekkeden içeri girince birden köpek olmuşlar.
4- Ahmet Yesevi, uçakla kırk saat süren Mısır'a şıp diye gidivermiş.
5- Geyikli Baba, kavak ağacını yerinden sökmüş, sırtlamış, Orhan Gazi'nin sarayının bir köşesine dikivermiş.
6- Rodos kalesi, haksız yere zindanda tutulan birisi serbest bırakılınca fethedilebilmiş.
7- Kurban İsmail, öldürüldükten sonra, Kanuni'nin önüne gelerek bir saat boyunca sema yapmış.
8- Pir Sultan, Kızılırmak köprüsüne "eğil köprü" der, köprü de yıkılır ve nehre karışır.
9- Battal Gazi, sesini yükseltince havadaki kuşlar yere düşerdi.
10- Merkez Efendi, çocukların bir gün oyun oynamasını istemiş, okulların bir gün tatil olmasını ona borçluymuşuz.
11- Merkez Efendi, yer altındaki su ile konuşmuş.
12- Yunus ve üç yolcu; gölgelikte otururken yolculardan birisi HU çekmiş, ortaya aniden yemek gelmiş.
13- Eskici Baba, Şeyh Üftade sayesinde Bursa'dan Arafat'a uçuyor.
14- Aziz Mahmut Hüdai, soğuk suyu kalbinin üstüne koyarak ısıtıyordu.
15- Aziz Mahmut Hüdai'ye tabi olanlar, denizde ölmez, ihtiyarlıkta fakirlik çekmezmiş.
16- Abdulkadir Geylani, kıyamet günü birçok günahkara şefaat edecekmiş.
17- Osman Gazi, rüyasında Allah'la konuşmuş.
18- Evliya Rabia'nın evinde soğan yokken, karga gelip cama bir tane soğan bırakmış.
19- Evliya Rabia'nın evine hırsız girmiş, bir tane çanak alıp çıkmaya yeltenince evin kapısı yok olmuş, çanağı bırakınca kapı yerine gelmiş, çanağı eline alınca kapı yine yok olmuş, sonra
Turgut Uyar’ın “Dünyanın En Güzel Arabistanı” adlı kitabı, 1959 yılında yayımlanmış ve Türk şiirinde İkinci Yeni akımının önemli eserlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Bu kitap, Uyar’ın şiir serüveninde bir dönüm noktasıdır ve şairin bireysel duygularından toplumsal konulara geçişini gözler önüne serer.
Kitabın Özellikleri:
1. Dil ve Üslup:
Şiirlerde İkinci Yeni’nin soyut ve imgelerle yüklü dili dikkat çeker.
Geleneksel şiir anlayışından uzaklaşarak, yeni bir ifade tarzı ve estetik sunar.
Söz oyunları, çağrışım gücü yüksek imgeler ve özgür çağrışımlar kullanılmıştır.
2. Temalar:
Modern bireyin yalnızlığı, arayışları ve melankolisi.
Toplum eleştirileri, birey-toplum çatışması.
Aşk, insan doğası, şehir hayatı ve varoluşsal sorgulamalar.
3. Öne Çıkan Şiirler:
“Göğe Bakma Durağı” kitabın en bilinen şiirlerinden biridir. Bu şiir, Uyar’ın duygu dünyasını ve İkinci Yeni’nin şiir anlayışını yansıtır.
“Geyikli Gece” diğer unutulmaz şiirlerindendir ve masalsı bir atmosfer ile derin bir hüznü birleştirir.
Kitabın Etkisi:
Dünyanın En Güzel Arabistanı, Turgut Uyar’ın İkinci Yeni’ye tam anlamıyla dahil olduğu eseridir. Şair, bu kitapta bireysel dünyasını modern şiirin yenilikçi teknikleriyle buluşturur.
