selim koç
@grabowski
"Burjuvadan nefret etmek, bilgeliğin başlangıcı demektir"
demişti Gustave Flaubert, ki böylesi bir söz söylemek, on dokuzuncu
yüzyılda yaşayan bir Fransız yazan için oldukça tipik
bir davranıştı. Flaubert için burjuva ya karşı duyulan nefret,
bir kadın oyuncuyla gönül macerası yaşamak veya doğuya
seyahat etmek kadar normaldi. Flaubert, burjuvaziyi burnu
havada olmakla, rnaddiyatçılıkla, kinik ve aşın duygusal
olmakla, önemsiz ayrıntılar içinde boğulmakla suçluyordu.
Eğer Tarihin uyanışı varsa, onu aramamız gereken yer,
kapitalizmin barbar muhafazakarlığının ve onun çılgına
dönmüş gidişatını korumaya çalışan tüm devlet aygıtlarının
gözü dönmüşlüğü tarafında değildir. Mümkün tek uyanış,
bir Fikrin gücünün kendisinde kök saldığı halka dayalı
bir girişimin uyanışıdır.
Devrim patlak vermeden kırk yılı aşkın bir süre önce Montesquieu, bu çöküşün Batı’daki siyasi yapıların temellerini yavaşça kemirmekte olduğunu gayet iyi biliyor ve despotizmin geri geleceğinden korkuyordu; çünkü artık Avrupa halkları, hâlâ âdet ve göreneklerle yönetiliyor olsalar da, kendilerini siyasal olarak rahat hissetmiyor, tabi oldukları yasalara güvenmiyor ve kendilerine hükmedenlerin otoritelerine inanmıyorlardı.
Peki, ne tür bir felaketten söz ediyoruz acaba? Dünya halklarının
giderek daha geniş kesimleri sermaye tarafından ihtiyaç fazlası
ve yedek diye nitelenip üretici emekçiler olarak saf dışı edilecek ve
hem maddi hem de psikolojik olarak ayakta kalabilmek için büyük
zorluklarla boğuşacaklar. Sermayenin belirlediği zorunlu çalışma
dünyasında her türlü anlamlı varoluş umudundan yoksun bırakılmış
olarak, yaşanınaya değer bir hayat inşa edebilmek için başka çareler
arayacaklar. Öte yandan, üretim artmaya devam edecek; iyi ama bunu
karşılayacak talep artışı nereden gelecek? Ford'u en çok kaygılandıran
soru da budur:
İnsanlığın vasıfları, ebediyetin vasıflarının bakfliğinin ispatının
delilidir ve bakiliğin vasıfları, insanlığın vasıflarının geçiciliğini
gösteren delildir. Her ikisi de, gerçek tevhidin temeli olan
ezel! sebebin idrakine götüren yollardır.
