selim koç
@grabowski
Mustafa Kemal'in düşlediği devlet, bir yandan sultanhalifenin
şahsiegemenliğinden, öbür yandan Avrupa'nın
emperyalist sömürüsünden ve egemenliğinden kurtulmuş,
Avrupa devletleriyle eşit, haysiyetli, modern bir
devlet ideolojisiydi. Mustafa Kemal, Samsun'a ayak bastığından
bu yana, bu ideolojiyi bir aksiyon haline getirmiş,
fiili durumlardan yararlanarak onu adım adım uygulamış
ve gerçekleştirmiştir. Onun Türk tarihinde devlet
işlevi bu açıdan değerlendirilmelidir. Atatürk, bu ideolojiyi
özetlerken, "İrade-i Milliye ... bi'lumum efrad-ı milletin
arzularının, emellerinin muhasalasından ibarettir,"
der. İşte bu noktada Atatürkçülüğün stratejisi ortaya çıkmaktadır.
Atatürk, bu "emellerin", bu "ma'şeri fikrin"
ilkin aydınlarda bilinçli bir hale geldiğini ve aydınların
halkı bu doğrultuda yönlendirmesi gerektiğini söylerken,
kendi inkılap taktiğini açıklamaktadır. Ziya Gökalp'in
özetlediği gibi toplumda mevcut "ma'şe-ri fikri" keşfetme,
gelenekçi topluma rağmen bu fikri, bu projeyi yukarıdan,
kanun yoluyla halka mal etme, aydınların görevi
ve ödevidir. İşte, Atatürk inkılaplarının mantığı ve "meşrulaştırma"
taktiği, böyle bir anlayıştan kaynaklanır.
Yabancılaşma, sınıflı toplum boyunca insanlığın varoluşunu
nitelemiş ve modern kapitalizmde kapitalistler
ile işçiler arasındaki ilişkide doruğuna ulaşmıştır. Buna
karşın komünist insanlara Marx'ın atfettiği yaşam ve nitelikler,
yabancılaşma karşısında her yönüyle kazanılan bir
zaferi temsil eder. Yabancılaşmanın merkezinde bireyin,
insani varlığının koşullarından; bilhassa kendi eylemlerinden
(özellikle üretimden), eylemlerinin gerçek ya da
potansiyel ürünlerinden ve diğer insanlardan ayrılması
vardır. Sınıfsal ayrımların ve buna eşlik eden düşmanlığın
(antagonism) sonucu olarak insanlar, insanlığın tüm
toplumsal ifadeleri üzerindeki kontrollerini kaybederler.
Süreç içerisinde bu ifadeler büyük ölçüde yanlış anlaşılır.
Sonucunda da insanlar, aslında kendilerinin yarattıkları
"ihtiyaçların" hizmetine girmiş olurlar. İnsanların ihtiyaçlarını
karşılamak ve yeteneklerinin farkına varmak
için yaptıkları ve kullandıkları her şeyi insan doğasının
unsurları olarak görebiliriz. Bu durumda insan doğasının
giderek daha fazla parçalanması (yabancılaşma), her
gerçek bireyin potansiyelinin çarpıtılması ve kötürüm bırakılmasıyla
özdeş olur. Öte yandan, önceki toplumların
parçalara ayırdığı insan doğasının unsurlarını daha yüksek
bir teknolojik düzeyde bir araya getirme ya da yeniden
birleştirme süreci devrimle başlar, proletarya diktatörlüğünde
hız kazanır ve ancak tam komünizmde tamamlanır.
İnsan Ruhunun şekilli varlığını kuran fikir basit bir fikir değildir, fakat
birçok fikirlerden bileşik olan bir fikirdir.
İnsan Ruhunun şekilli varlığını meydana getiren fikir
pek çok sayıda fertten bileşik olan ten fikridir. Öyle ise
teni terkip eden her
ferdin fikri zorunlu olarak Tanrıdadır; o halde insan teninin
fikri onu terkip eden pek çok sayıda kısımların fikirlerinden bileşiktir.
Özetlemek gerekirse, Halife Ömer döneminde küçük kabilelerin
büyük kabilelerin çatısı altına girerek, kabile savaşlarının
büyük kabileler arasında devam etmesi, ganimetin dağılımında
Kureyş ileri gelenlerinin güçlerini daha da arttırması;
Ömer döneminde artan fetihlerle birlikte ganimetin artması ve
dolayısıyla zenginlerin çoğalması, dolayısıyla gelir dağılımın
bozulması, Osman'ın halife seçilmesi sürecinde, belirlenen Şura
ehlinin ali ile Ümeyyeoğuları arasında bir kavganın fitilini daha
o zamandan ateşlemesi, son olarak da Muaviye'nin Ömer döneminde Şam
Valiliği'ne getirilmesi gibi gelişmeler, Muaviye
Saltanatının yaklaştığını haber veren gelişmeler olarak değerlendirilebilir.
Baksanıza Türk-İş Başkanı, kasıla kasıla ‘teslim olmadik’ buyurmuş, ‘işçi sınıfının haklarını savunuyorlarmış’! Güler inisin, ağlar mısın? Yahu onlar daha kurulurken ‘teslim olmuşlardı’, ‘elleri havada’ örgütlendiler; bu yüzden de, öğrenci dernekleri, esnaf ve meslek dernekleri gibi, onlar da, kendiliğinden bir kitle örgütlenmesi değil; merkeziyetçi bürokrasi diktasının, tabii uzantısıdır; bunu anlamak için, 27 Mayıs, 12 Mart ve 12 Eylül sonrasındaki davranışını gözden geçirmek yeter de artar bile!
