Hastalığın Gölgesinde Umudın Işığı
Peyami Safa’nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu eseri, yalnızca bir hastalık hikâyesi değil, aynı zamanda bir ruhun kendi varlığını sorgulama ve yeniden inşa etme çabasıdır. Safa’nın kişiliği, yaşadığı zorluklar ve bilgi birikimi bu eserde öylesine yoğun bir şekilde hissedilir ki, satır aralarında onun hem bir düşünür hem de bir gözlemci olarak varlığıyla karşılaşırız. Çocuk yaşta geçirdiği kemik hastalığı, bu romanın temelini oluştururken, Safa’nın kendi hayatındaki acıların edebiyata nasıl dönüştüğünü görmek, eseri daha da derin kılar. Bu yüzden romanı okurken yalnızca bir kahramanın değil, bizzat yazarın iç dünyasının sancılarına tanıklık ederiz.
Safa’nın duruşu, Türk edebiyatında bireyin içsel çatışmalarını en gerçekçi biçimde yansıtan bir tavırdır. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu’nda bu duruş, “Bir gün bu ağrıdan kurtulacağım, ama hangi gün?” cümlesinde olduğu gibi, umut ile umutsuzluk arasındaki ince çizgide kendini gösterir. Yazarın diğer eserlerinde de benzer bir ruh hâlini görmek mümkündür. Örneğin Fatih-Harbiye’de Doğu ile Batı arasındaki kültürel çatışma, bireyin kimlik arayışını yansıtırken; Matmazel Noraliya’nın Koltuğu’nda metafizik sorgulamalarla insanın içsel yolculuğu işlenir. Bu bağlamda Safa’nın eserlerinde ortak bir damar vardır: bireyin ruhunu, toplumun baskıları ve kendi içsel sancıları arasında sıkışmış hâlde resmetmek.
Romanın dili ve üslubu, Safa’nın kaleminin en belirgin özelliklerinden biridir. Akışkan, sade ama aynı zamanda derinlikli bir anlatım vardır. Okur, kahramanın içsel monologlarını okurken adeta kendi zihninin kıvrımlarında dolaşır. Bu üslup, Safa’nın psikolojik çözümlemelerdeki ustalığını ortaya koyar. “İçimde bir şey kırılıyor, ama ne olduğunu bilmiyorum” gibi cümleler, hem bireysel bir sancıyı hem de evrensel bir insanlık hâlini dile
Selim İleri’nin okuduğum ilk kitabı genel bir fikir edinmiş olmasam da bu eserinde sekiz öykü vardır. Kitaba da adını veren pastırma yazı en uzun öyküsü kitap içerisinde . Başta diline alışmak zor geldi . Aralarda baş kahraman kim hangi bakış açısıyla yazılmış takipte zorluk çektim . Ama öyküye göre o kopukluk da değişiyor . Genel itibari ile eski İstanbul günlerini anlatan Meşrutiyet ve öncesi dönemde toplumda İstanbullu beyefendileri hanımefendileri toplumda batıya yönelmeyi batılılaşmanın toplum üzerinde ki etkisini yaşanan olaylar çerçevesinde okura yansıtıyor . Kalıplaşmış bir batı hayranlığı doğu batı sentezi batılılaşmış ailelerden yansıyan kültür yozlaşması ve balolara ,yasak aşkları ele almış bir eser
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
İskender Pala’nın okuduğum ilk kitabıydı ve elbette ki popülerleri tercih etmeyişimin bir anlamı var; bunu buldum. Bu eseri tahlil grubumuzda okuduğumuzdan popüler olanlar başkalarına düştü ama ben durumdan oldukça memnunum.
Öncelikle tarihimizin, atamızın, vatanımızın kıymetini anlamışken ve bunlara karşı derin saygılar içerisine tam anlamıyla girmişken; kendi geçmişine ve kimsenin ışık tutmadığı noktalara odaklanan Pala benim hayranlığımı kazandı. Diğer kitaplarının da bu kitabın da içeriğine baktığımda bir amaç görüyorum: Herkesin bir şekilde kabullendiği veya üstünü öylece örtüp kapattığı konuları irdelemiş. Üstelik kitabı okurken de sadece olayı anlatmamış; o olayla ilgili çıkarımları, görüşleri ve fikirleri de ortaya koymuş. Okuyucunun hangi fikri savunacağına karışmamış, hangi duyguyla devam edeceğine dair bilgiyi vermiş ve okuyucuyu kendisiyle baş başa bırakmış... Gerçekten örnek alınası bir yazar olduğunu düşünüyorum. Bunun dışında herkesin araştırmadan öylece bırakıp üstünü kapattığı bir olayı ele alması, gerçekten hakka kıymet verdiğini ve zor olanı başardığını gösteriyor.
Evet, yazara hayranlığımı yeterince anlattıysam biraz da kitaba geçelim. :)
Kitap, Yavuz Sultan Selim’in bir alimi sormasıyla başlıyor. Bu alim idam edilmiş ve aslında padişah bunun asıl sebebini merak edip öğrenmek istiyor. Bunun üzerine "Karga" denilen bir şahsın itiraflarıyla o alimin, yani Molla Lütfi’nin neden idam edildiğini ve nasıl olaylar gerçekleştiğini öğreniyoruz; kitap da asıl olarak bu itiraflardan oluşuyor. Kitap hakkında merak ettiğim konu bu olayın tarihsel kaynağıydı, bunu da buldum ve merak edenler için eklemek isterim:
> 1. İskender Pala İtiraf Eserini Nasıl Yazdı ve Hangi Kaynakları Kullandı?
> * Yazım Kararı ve Amacı: İskender Pala, toplumsal
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat /İnceleme/Edebiyat
Puan vermedi·136 syf.·
2026 198. kitabı
Geleneksel zincirlerin arasına sıkışıp kalmış insan hayatlarını ve o dönemin İstanbul'unda kadının ev içine hapsedilen görünmezliğini sarsıcı bir yüzleşmeye dönüştüren Şemseddin Sami, toplumsal kabullerin bireyi nasıl adım adım öğüttüğünü cesur bir dille masaya yatırıyor Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı bu tarihi köşe taşında. Kitabın içine adım attığınız an, o eski İstanbul’un cumbalı evlerinin arkasına gizlenmiş sahte bir huzur ikliminden sıyrılıp; görücü usulü evliliklerin, kadının bir mal gibi alınıp satıldığı esaret düzeninin ve bireysel özgürlüklerin aile baskısıyla nasıl boğulduğunun o çiğ gerçekliğiyle baş başa kalıyorsunuz. Yazarın metindeki asıl edebi mahareti, dönemin o yeni yeni filizlenen Batılı kurgu tekniklerini Doğu’nun geleneksel meddah anlatımıyla harmanlarken, Talat’ın sevdiği kadını görebilmek için kadın kılığına girmesi gibi trajikomik unsurlarla toplumsal cinsiyet rollerini ve dönemin katı ahlak kalıplarını inceden inceye sarsmasıdır. Eser, kurgusal sürprizlerden ziyade insanın kaderi üzerindeki o karanlık toplumsal baskının anatomisine odaklandığı için, okura ucuz bir melodramdan çok daha derin ve spoilersız yaklaşılması gereken bir sistem eleştirisi sunuyor. Şemseddin Sami; bireyin mutluluğunu hiçe sayan ebeveyn hegemonyasını ve kadının sosyal hayattaki hapsedilmişliğini öyle eyvallahsız, öyle naif ama bir o kadar da vurucu bir dille işliyor ki, sayfaları çevirirken her bir feryadın arkasında toplumsal normların kurbanı olmuş binlerce gerçek hayatın izini sürüyorsunuz. Bu kitap; sadece edebiyat tarihimizin o ilk emekleme adımlarını merak eden kütüphane meraklılarına değil; Doğu-Batı çatışmasının köklerini arayan sosyologlara, kadının özgürlük mücadelesinin bu topraklardaki ilk çığlığını duymak isteyen aktivistlere ve geleneklerin insan doğasını
Puan vermedi
"HATIRALARIM" – ALİ ULVİ KURUCU
Üstad Ali Ulvi Kurucu, sadece Türkiye'de değil, aynı zamanda tüm İslâm âleminde mukaddes değerlerin timsali olmuş müstesna bir zattır. O, bizlere sadece şiirleriyle değil, manevi yönüyle de rehberlik ediyor. Zira Üstadı okurken bu esere sadece bir hatırat dersek eksik kalır; bu muazzam külliyat, aynı zamanda tarihin bilinmeyen, tozlu raflarına da ışık tutuyor.
Camilerde, evlerde gizli saklı yapılan ilmi sohbetler, okunan gizli dersler ve titizlikle muhafaza edilen Kur’ân-ı Kerimler bizlere apaçık bir hakikati haykırıyor: Bu din, bizlere buralara öyle kolay yollardan gelmedi. Bugün sahip olduğumuz değerlerin ardında, İslam uğruna kendini feda edenlerin yoğun emekleri ve ödedikleri ağır bedeller var. Üstad, sayfalar arasında gezinirken yüzümüze vura vura bize o dönemlerin çetin mücadelelerini adeta yeniden yaşatıyor. Tam bu noktada, kıymetli halasının şu sözleri, verilen tüm o kavganın ve teslimiyetin özeti haline geliyor:
"Kur’ân-ı Kerim kıyamete kadar sönmeyecek bir nurdur, elhamdülillah..."
Bugün her türlü maddi varlığın ve imkânın içerisinde olup,buna rağmen sürekli bir kıyas ve doyumsuzluk girdabında kaybolan bizlere; Resûlullah (sav)'in ahlakını ve kanaatkârlığını dedesi en canlı şekilde şu sözleriyle hatırlatıyor:
"Herkesin bağı, bahçesi var; bizim de buz gibi suyumuz var..." Sübhanallah
İnsan sormadan edemiyor: Başka hangi duygu bir insana bu teslimiyeti söyletebilir, bir ömür nasıl adanabilir?
Ali Ulvi'nin hayat yolculuğundaki en büyük mihenk taşı, hiç şüphesiz dedesi Hacı Veyis Efendi'dir. O öyle mübarek bir zattır ki, onu ve onun ikliminde yetişen insanları anlatmaya kalktığımızda kelimeler bulmakta zorlanırız; insan onları tarif etmekte aciz kalabiliyor. Cenâb-ı Hak, bu güzel insanların davası uğrunda verdikleri
Ali Ulvi Kurucu’nun Hatıraları (5 Kitap Takım)M. Ertuğrul Düzdağ · Ketebe Yayınları · 20241,443 okunma
"ALTUN ARMAĞAN"
"Türkler, Peygamber'in hicreti zamanında ve ondan daha önce, yani Avrupa'nın birçok kavmi ormanlarda post giyip avlanarak yarı vahşi bir hayat geçirirken, yazı kitap nedir bilmezken; şimdi sadece savaşçı ve hükümdar olmak, sadece savaş ve fetihler yapmak için yaratılmış gibi görülen Türkler, o zamanlar böyle büyük bir medeniyeti kurmayı başarmışlardır.
Efendiler,
Biz çoğunlukla bunları bilmiyoruz. Bilmeye de çalışmıyoruz. Ve sonra bilmediğimizden utanmayarak o medeni atalarımıza en ağır sözlerle iftira etmekten çekinmiyoruz. Bilmem ki bizden daha hayırsız evlatlar başka bir yerde bulunur mu?"
Bir lideri anlamanın en güzel yolu, onun zihnini besleyen kitaplara bakmaktır. Mustafa Kemal Atatürk’ün okuma dünyasına açılan eserler, bir listeden çok daha fazlasıdır. Onlar; düşüncenin, vizyonun ve aydınlanmanın izlerini taşıyan kıymetli rehberlerdir. Atatürk’ün okuduğu ve derinden etkilendiği eserler arasında özel bir yere sahip olan Altun Armağan, Türk fikir hayatının dönüm noktalarından birini temsil ediyor.
1912 yılında yayımlanan bu derleme, dönemin en önemli isimlerini bir araya getiriyor. Dönemin Türkçülük akımının temel metinlerini içermektedir. Atatürk’ün gerek tarih tezini oluştururken gerekse Dil Devrimi’ni gerçekleştirirken savunduğu fikirlerin izlerini Altun Armağan’da görmek mümkündür. Yusuf Akçura, Ziya Gökalp, Halide Edip Adıvar, Mehmet Emin Yurdakul ve Ahmet Hikmet Müftüoğlu gibi aydınların yazı ve şiirlerinden oluşan eser, Türk Ocakları’nın yayın organı Türk Yurdu’nun eki olarak biz okurlara sunulmuştur.
Altun Armağan’ı okuduğumuzda, Atatürk’ün hem tarih tezini oluştururken hem de Dil Devrimi’ni gerçekleştirirken savunduğu fikirlerin tohumlarını açıkça görebiliyoruz. Özellikle Yusuf Akçura’nın “Türk ve Tatarlar Birdir, Türkler Medeniyete
