Daha sonra, size anlattığım sebeplerden ötürü, buraya geldim ve şimdilik başka bir yere gitmememin nedeni buradaki insanların gerçeğe karşılık beklemeden bağlılıkları, ukalaların hiç görülmemesi, filozofların sadece mantığa inanmaları ve ne kadar kalabalık olurlarsa olsunlar bilginlerin otoritesinin, bir rençper eğer onlar kadar güçlü fikir yürütüyorsa, hiç de rençperin görüşünün üstünde tutulmamasıdır. Kısaca bu ülkede, sadece sofistler ve hatipler işe yaramaz ve zırvacı olarak kabul edilirler.
Güç ve iktidar dalkavukluk makamının varlık alanıydı. Hayatlarında bir rutin olmayan ve sık sık kötü sofralara oturmak zorunda kalan bu
hatipler, zenginlerin verdikleri şölenlerde mümkün olabildiğince her şeyi silip süpürme telaşına düşerek kendilerinden beklenen görgüsüzlüğü yapıyor ve zaten fallik bir düzene hizmet eden bu masaların düzeyine düzey katıyorlardı. İşin kötüsü, dalkavukların eleştirisini yine dalkavuklar yapıyordu.
Çalışmak iyi bir şeydir. İnsan sağlığı için gereklidir. Bütün hatipler bunu söyler ve Tanrı bilir ya ben hiçbir zaman çalışmaktan korkmadım.
HayvanseverDin
Peygamberlik görevine başladığı sırada Arap toplumu hayvanların da hakkı olabileceği ve onların da şefkate ihtiyaç duyabilecekleri gibi kavramlara son derece yabancıdır. Genel cehaletin hayvanlar dünyasına yansıyan boyutuyla durum, iç acıtacak ölçülerdedir.
Örneğin: Develerin boynuna hayvana acı veren bir halka takılmakta, ayrıca uzun yolculuklarda insanlar, başta develeri olmak üzere bütün binek hayvanlarının damarlarını yarıp kanlarını içmekte veya canlı canlı üzerlerinden et parçaları kesip sonra yerlerini dikerek, karınlarını doyurmaktadır. Bu uygulama Hz. Muhammed tarafından kesin olarak durdurulur. Hatta kuyruk tüylerinin kesilmesi bile yasaklanır. "Kuyruğu hayvanın fırçası ve yelpazesi, tüyleri de yorganıdır." emriyle...
Hayvanların aşırı çalıştırılmaları yasaklanır. Yüzyıllardır devam edegelen hayvan sırtlarında karşılıklı oturarak saatlerce yapılan hitabet ve şiir törenleri yasaklanır. Sahiplerinin sadece gerçek ihtiyaç süreleri kadar hayvanlarına binmelerine izin verilir. "Hayvanlarınızın sırtını iskemleniz gibi kullanmayın. Allah bu hayvanları ancak, güçlük çekmeden gidemeyeceğiniz yerlere kolayca gidebilmeniz için sizin emrinize verdi. Ayrıca yeri de yarattı. Diğer ihtiyaçlarınızı onun üzerinde giderin." diyerek şair ve hatipler yeryüzüne davet edilir.
Önce konuşmanız daha iyi; eğer söyleyecek şey bulamazsanız o zaman öpücüğe başvurursunuz. Usta hatipler konuşacak şey bulamadıklarında tükürürler; aşıklar ise -Tanrı esirgesin- konuşacak şey bulamadıklarında en uygunu öpüşmek olabilir.
Bilindiği üzere hitâbet, vaaz, öteden beri milletler arasında geçerli olan anlatım ve aydınlatma vesilelerindendir. İlerlemiş milletler arasında büyük hatipler, vaizler yetişmiştir. Araplar içinde de Câhiliye zamanında birtakım hatipler yetişmiş, etkili nutukları irat etmişlerdir.
Arapça'nın genişliği, Araplar'ın doğuştan güzel konuşma yeteneğine sahip olmaları, aralarında rahat anlaşılır kasideler söyleyebilecek, hitâbelerde bulunabilecek kimselerin yetişmesine yardım etmişti. Fakat daha sonra Kur'ân-ı Kerîm inmeye başlayıp da hikmet dolu âyetleri belâgat alanını süslemeye başlayınca fazilet ve gerçek âleminde İlâhî bir güneş doğmuş, artık bütün edebî eserler, yüksek mev'izeler, bedîî hitâbeler birer kandil gibi sönük bir halde kalmış, artık yüksek hatipler, edipler bu yeni nur kaynağından istifade ederek yazılarına, hitâbelerine başka bir incelik, başka bir güzellik ve parlaklık vermeye başlamışlardır.
