Sefiller – Victor Hugo
Sefiller, yalnızca bir roman değil; insanı, toplumu, adaleti ve vicdanı aynı denklem içinde düşünmeye zorlayan büyük bir insanlık laboratuvarı.
Victor Hugo bu eserde bireyi tek başına ele almaz; onu yoksulluk, hukuk, din, ahlak, sınıf, eğitim ve tarih gibi büyük kuvvetlerin içinde inceler. Bu yönüyle roman, bana göre edebi olduğu kadar sosyolojik ve felsefi bir metindir. Jean Valjean’ın hikâyesi, “İnsan kötü müdür, yoksa koşullar mı insanı kötülüğe iter?” sorusunu sürekli diri tutar. Hugo’nun cevabı basit değildir; insanı ne tamamen masumlaştırır ne de bütünüyle mahkûm eder. Onu anlamaya çalışır.
Romanın en güçlü tarafı, adalet ile yasa arasındaki farkı göstermesidir. Javert’in temsil ettiği düzen, mantıksal olarak tutarlı fakat insani olarak eksiktir. Jean Valjean ise ahlakın yalnızca kurallara uymaktan ibaret olmadığını; bazen merhametin, bağışlamanın ve vicdanın yasadan daha yüksek bir gerçeklik taşıdığını gösterir. Burada Hugo, kuru bir ahlak dersi vermez; insan ruhunun dönüşebilir olduğunu anlatır.
Bilimsel bakışla düşününce Sefiller, neden-sonuç ilişkileriyle örülü devasa bir toplumsal sistem gibidir. Açlık bir suça, suç bir cezaya, ceza bir kimliğe, kimlik ise insanın kaderine dönüşür. Fakat Hugo bu zincire bir değişken daha ekler: merhamet. Bazen tek bir iyilik, insan hayatındaki bütün denklemi değiştirebilir.
Felsefi açıdan ise romanın merkezinde şu soru durur: İnsan, geçmişinden ibaret midir? Jean Valjean’ın mücadelesi bu soruya verilmiş en güçlü edebi cevaplardan biridir. Hugo’ya göre insan, geçmişinin yükünü taşır; fakat yalnızca ondan ibaret değildir. İnsan, bilinçli bir ahlaki tercih ile kendini yeniden kurabilir.
Sefiller uzun, yer yer ağır, yer yer tarihsel ayrıntılarla dolu bir eser. Fakat bu uzunluk boşuna değildir. Hugo yalnızca karakter
Günlük yaşamda ve sosyal hayatta, hatta bireysel yaşamımızda sıkıntılar çoksa, bazı temel kavramların fiiliyata yansımasında sıkıntılar var demektir. Yazar anlamlı bir hayat için, iyilik, haysiyet, vaat, benlik, hakikat, sorumluluk, sevgi, bağışlayıcılık, özgürlük ve ölüm kavramları üzerinde yüzeysel duruyor. Anlamlı bir hayat, yeni bir dünya için on eski fikir olarak bazı filozoflar baz alınarak incelemelerde bulunuyor.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Bu Bizden Değil...
"Muhtemelen sen de Aynı şekilde ölecektin, Gerçekte olabileceğinin çeyreği bir adam olarak."
Tüm kitabı bu cümle için okudum sanırım, bu cümleye kadar her şey çok 'sıradan'Dı. Bildiğimiz amerikan hayatı, ama bu kez vurdu kırdı değil, inceltmek isteyen, yontmak isteyen bir kitap. Kendi çürümüş toplumunun nasıl kurtarırız endişesini taşıyan düşünceyle yazılmış bir kitap gibi duruyordu. Sade dili, akıcı okuması kolay sayfaları vardı. Markus un en sevdiğim özelliği kelimeleri cümleleri bir insan gibi konuşturması, bu okuduğum ikinci kitabı oldu ama 'kitap hırsızı'nda daha yoğun olan bu yazın biçimini oldukça beğendim.
Gelelim kitaba, spoiler değil ama içerik biraz nesebi genişlik arz etmesi, eğlence alemi içinde alkol, oyun, amaçsız gençlik, kısacası amerikan emperyalist düzeni içinde savrulan genç hayatların nasıl düzenleriz eviririz düşüncesiyle markus tarafından kaleme alınmış bir kitap. Amerikan filmlerinde empoze edilen kültürel 'iyilik(!)' formlarının bir senaryosu. Okunur mu? Okumaya Ara vermişseniz bire bir diyebilirim. Ama bir cümle için okuyacağınız kitaplardan birisi. O da bu incelemeye başladığım cümle. Tam da okuduğum zaman beni sarsan, yerimden kaldıran, silkinmemi sağlayan bir cümleydi. 16 gün önce canım babamı kaybettim, dünyanın boşluğu üzerine oldukça kafam karışıktı, idealist çalışmaya çalışan bir eğitimci olarak ayağım sürtüyordu son zamanlarda, ama bu cümle beni tekrar kalkmam gerektiğini hatırlattı.. Teşekkürler Markus.
Cidden Şimdi BuradaydıEdebiyat
Irmak Zileli - Şimdi Buradaydı
Roman, Psikiyatrist olan Birkan danışanı Yankı'nın bir cinayet işleyebileceğinden şüpheleniyor ve son seanslarında ona bunu nasıl söyleyeceğini düşünerek başlıyor. Sonrasında hem hikayenin hem karakterlerin geçmişlerine kesikli bir yolculuk yapıyoruz. İki karakterin geçmişlerine, çocukluk travmalarına, ilişkilerine, kayıplarına ve eksikliklerine tanıklık ediyoruz.
Kitaba başladığımda beni ilk etkileyen şey hikâyenin kendisinden çok anlatılma biçimi oldu. Roman daha ilk sayfalardan itibaren okuru güvenli bir zeminde yürütmüyor. Hikâye doğrusal ilerlemiyor; anılar, düşünceler, geçmiş ve şimdi sürekli iç içe. Konuşma tırnakları yok, noktalı virgül yok, paragraflar arasında boşluk yok. Yankı'nın bir cümlesinden hemen sonra Birkan'ın annesinin cümlesini okuyabiliyorsunuz mesela çünkü o ses Birkan'ın zihninde yankılanıyor. Diyalog ile anı, dış ses ile iç ses arasındaki sınır bu şekilde sürekli eriyor. İlk başlarda bu durum beni zaman zaman zorladı. Kimin konuştuğunu, hangi zaman diliminde olduğumu anlamak için bazı bölümleri tekrar okumam gerekti.
Ama sonradan anlıyoruz ki bu anlatım tarzı okuru metinde tutmak için çok gerekli. Dikkatinizi sürekli diri tutuyor, odaklanmanızı sağlıyor. Başka bir şeyle ilgilenme şansınız yok çünkü bir cümleyi kaçırırsanız konunun gidişatını kaybediyorsunuz. Okur olarak size hazır cevaplar sunulmuyor, boşluklar doldurulmuyor, ne düşüneceğiniz söylenmiyor. Bu nedenle romanın içine çok erken bir noktada giriyorsunuz.
Roman boyunca en baskın başlıklardan biri kayıp duygusu. Kitapta neredeyse herkes bir şeyini kaybetmiş gibiydi. Bir baba yok, bir kardeş yok, cevaplar yok, tamamlanmış hikâyeler yok. Karakterlerin hayatlarında olduğu gibi anlatının kendisinde de eksiklikler ve boşluklar var. Bunlar nerede diye
İnanmışların öyküsü…1000Kitap
Azeroğlu, Ali Haydar, İbo, Hüseyin, Süleyman ve daha başkaları Tohum olup Dersim dağlarında çoğalmak istediler. İnandıkları idealler için, yaz, kış, yağmur, çamur, kar demediler dere tepe aştılar.
Yaz mevsimi güzel geçti ama kış çetindi. Buna rağmen yılmadılar. Karlı dağları aştılar, buzlu derelerden geçtiler. Hep yürüdüler… Yürüdüler… Üşüdüler mağaralara sığındılar. Acıktılar köylülere sığındılar.
Kirve Memo onlara can oldu. Sohbetiyle güldürürken, karısının “'Viiiiiyy Memo Memo, allah belanı versin, yine başladın." uyarıları okuyana tebessüm ettirdi. Yediği onca dayağa rağmen asla konuşmadı.
“Komiser bakışlarını Memo'nun patlayan kanlı tabanlarına, elektrik kablolarına ve inandırıcı kararlılığına yöneltip duruyordu. Altınbilek, "kim bilir belki de herif samimidir. Boşuna uğraşıyoruz" diye düşünüyordu. Polislerde acıma duygusu uyanmıştı. Memo'nun donu yırtılmıştı. Maslahatı ve kıllı kalçası dışarı uğramış gibiydi. Ağzında köpük vardı. Gözleri çıldırmış, bir hayli irileşmişti. Betondaki sudan çürük kan ve tükrük kokusu yükseliyordu. Köşede duran falaka sopalarının üzerindeki kan lekeleri kurumuştu.” s.120
Süleyman Nakış yaralarına derman oldu.
Küçük Zozan onları kollayan göz oldu.
Kimi canları pahasına dost olurken, kimi düşman oldu.
Kimi sığınan devrimcilere kaçmak için yol gösterirken, kimi gidip ihbar etti.
Kimi her şeyimiz sizin derken, kimi üç beş kuruş için sırtından vurdu.
Okurken aklıma hep 
Şükrü Erbaş’ın KÖYLÜLERİ NİÇİN ÖLDÜRMELİYİZ şiiri geldi. Şükrü Erbaş’a hak vermemek elde değil.
Devrimcilere köylülerin yaptığı iyilik, kötülüğün yanında devede kulak oldu. İyiler parmakla sayılacak kadar azken, kötüler hızla çoğaldı.
Dağda gezen devrimcilerin, köylülerin tabiriyle talebelerin hepsi birer pırlanta. Hepsi okuyor, hepsi yazıyor. Kimi şiir
Şükrü Erbaş’ın KÖYLÜLERİ NİÇİN ÖLDÜRMELİYİZ şiiri geldi. Şükrü Erbaş’a hak vermemek elde değil.
Devrimcilere köylülerin yaptığı iyilik, kötülüğün yanında devede kulak oldu. İyiler parmakla sayılacak kadar azken, kötüler hızla çoğaldı.
Dağda gezen devrimcilerin, köylülerin tabiriyle talebelerin hepsi birer pırlanta. Hepsi okuyor, hepsi yazıyor. Kimi şiirKorku Edebiyatı1000Kitap
Dean Koontz'un "Fanatikler" gerilim romanı gibi başlıyor fakat ilerledikçe, insanın karanlık tarafını, saplantının nasıl bir deliliğe dönüşebileceğini ve kör inancın bireyi nasıl yok edebileceğini anlatan psikolojik boyuta evriliyor. Olaylar, sıradan insanların giderek fanatizmin etkisi altında nasıl değiştiğini ve bu değişimin çevrelerine nasıl bir yıkım getirdiğini gösteren gerilim dolu bir atmosfer içinde ilerliyor. Dean Koontz, olay örgüsünü sürekli yükselen bir tansiyonla kurarken, okuyucuyu her sayfada yeni bir tehlikenin içine çekiyor. Hikâyede korkunun kaynağı yalnızca fiziksel tehditler değil; insan zihninin kontrolsüz tutkuları, saplantıları ve gerçeklikten kopuşu da en az dış dünyadaki tehlikeler kadar ürkütücü bir hâl alıyor.
Karakterler olaylar karşısında yalnızca hayatta kalmaya çalışan insanlar değil; korkularıyla, vicdanlarıyla ve geçmişleriyle mücadele eden bireyler olarak çizilmiş. Özellikle fanatik düşünceye kapılan karakterler, kötülüğün doğuştan değil, kör bağlılık, korku ve manipülasyon sonucunda ortaya çıktığını gösteriyor. Koontz, karakterlerin psikolojik dönüşümlerini öylesine ustalıkla işliyor ki okuyucu bazen onların korkularını, bazen de çaresizliklerini birebir hissediyor. İyilik ve kötülük arasındaki çizginin ne kadar ince olduğu sık sık vurgulanıyor.
"Fanatikler", heyecan veren gerilim romanı ve insanın düşünmeden bağlandığı her şeyin zamanla nasıl bir esarete dönüşebileceğini anlatan güçlü bir metin. Kitabı okurken en çok dikkatimi çeken nokta, yazarın korkuyu canavarlarla değil insan doğasının içindeki karanlıkla kurması oldu. Sayfalar ilerledikçe gerilim yükselirken, fanatizmin bireyi nasıl körleştirdiğini, merhameti ve aklı nasıl yok ettiğini gözler önüne seriyor. İnsan psikolojisi üzerine düşündüren, okuru rahatsız ederek sorgulamaya