Distopya Diye Sunulan Ruhsuz Bir OyuncakEdebiyat
Cesur Yeni Dünya, “vizyoner distopya” diye pazarlanan ama bugün okunduğunda çoğu fikri yüzeyde kalan, duygusuz bir vitrin gibi duran bir roman. Huxley’nin dünyası ilk bakışta parlak: klonlar, şartlandırmalar, mutluluk hapları… Ama bu parlaklığın altında derin bir düşünsel keşif yok; daha çok şok etkisi yaratmaya çalışan fikir sergisi var.
Karakterler neredeyse hiç insan gibi değil. Duygu yok, iç çatışma yok, gerçek bir dönüşüm yok. Bu kasıtlı olabilir ama sonuçta ortaya çıkan şey okurla bağ kuramayan, karton tipler. Bernard ve John gibi karakterler “farklı” olmak için var; ama derinleşmeden, slogan gibi duruyorlar. Okur, onların acısına ortak olmuyor; uzaktan bakıp “tamam, mesajı aldık” diyor.
Romanın eleştirisi de fazla güvenli: tüketim toplumu, hazcılık, düşünmeden mutlu olma… Bunlar güçlü temalar ama Huxley bunları derinleştirmek yerine tek cümlelik fikirler gibi sıralıyor. Distopya olması gerekirken, çoğu sahne didaktik bir broşür tadında. Sarsmak yerine ders verir gibi yapıyor.
Cesur Yeni Dünya, iddia ettiği kadar cesur değil. Bugün okunduğunda “vay be” dedirtmekten çok, “bunu zaten biliyoruz” hissi bırakıyor. Distopya türü için önemli bir basamak olabilir; ama edebi tat olarak ruhsuz, karakter olarak sığ, etki olarak abartılmış bir metin. Klasik diye kutsanması, metnin kusurlarını örtmüyor.
Karton tipler
Orhan Pamuk’un Kar romanını okurken, karakterlerin çoğunun bana oldukça “karton tipler” gibi geldiğini düşünüyorum. Diyaloglar ise çoğu zaman yapay ve gerçek hayattan uzak; konuşmalar bana doğal değil, sanki yazarın kendi fikirlerini aktarmak için yazılmış gibi hissettirdi. Kars ve Türkiye’nin tasvirinde de, Batılı ve dışarıdan bir gözle bakılıyormuş izlenimi aldım; şehir ve insanlar klişe biçimlerde, biraz da oryantalist bir bakışla anlatılmış gibi. Tüm bu yönler, romanın insani derinliğini ve gerçekçiliğini bence zayıflatıyor. 
Orhan Pamuk 
Kar
Orhan Pamuk Kar
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Dedektif Harry Hole'nin bir macerasını daha devirmenin keyfindeyim. Bu kez Harry kurbanlarının gözkapaklarının altına elmastan şeytan yıldızı koyan bir seri katilin peşinde. Jo Nesbo'nun tarzını seviyorum. Kahramanları gerçeğe çok yakın. Karikatür, karton tipler değil. Dili yetkin, ruh tahlilleri müthiş.
Spoilersız Altıncı Koğuş-Üç Kız Kardeş kıyaslamasıYeni Yıl
Bu kitap sayesinde yılın ilk kitabını daha yılın ilk güneşi doğmadan okumuş oldum. Daha önce Çehov’dan Altıncı Koğuş’u okumuştum, bence aralarında çeşitli benzerlikler var; ikisinde de bir toplum eleştirisi söz konusu ve yazar eleştiriyi yapmak için (benim görüşümce) karton karakterler, tipler kullanmıyor. Çehov’un yazdığı karakterlere saygısı var, kitap okunurken bu durum kendisini belli ediyor ve bu durum benim oldukça hoşuma gidiyor. Her iki kitapta da karakterler birbirleriyle felsefe tartışıyordu ve bu paragrafları okumak oldukça keyifliydi. İki kitabın farklı yönleri ise bence yazarın bu kitabı “Altıncı Koğuş” kitabından daha umutlu bir kitap. Altıncı Koğuş bittikten sonra insanın içine bir karamsarlık çökerken, bu kitapta öyle olmuyor. Kitabın sonu insanın içini umutla dolduruyor.
Mutlu yıllar!