Yazar:
Anar Rızayev
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
İlk Yayın Tarihi:
Ocak 1991
Yayınevi:
Qanun Nəşriyyatı
ISBN:
9789952366808
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Nemet'in rüyası ve "kırmızı" gemiler..·158 syf.·Düşünce
8/10
2026 7. kitabı
Azerbaycan edebiyatının yüz akı Anar'ın bir çok eserlerini okusam da en çok sevdiğim ve bağlantılı iki eseri; 
Ak Liman, 
Beş Katlı Evin Altıncı Katı'dır.
Roman Nemet'in rüya görmesiyle başlar. Bana göre, yazar hikâye'nin rüyalar dünyasıyla başlamasını boşuna yapmamıştır. Eserin böyle başlamasının sebebi, hikâyenin sonunda da gördüğümüz gibi, Nemet'in bulunduğu yere ait olup olmadığını sorgulamasıdır;
"Uyudu. Düş gördü.
Düşünde, uzaklarda denizin, mavi denizin ta ötesinde ak bir şeyler olduğunu farketti ansızın.
Ak liman.
Ak...Ak." s.158
Bu nedenle, Nemet rüyasında bulunduğu yerden farklı bir yere gitmeyi diler ve hatta bunu yıllardır beklediğini düşünmeye başlar. Edebiyatta sıkça kullanılan aynı kıyafetleri giyen insanların sembolizmi, insanların benzer hayatlar yaşadığının, bir tür monotonluğun ötesine geçemediğinin bir işaretidir aslında bu ve farklı hayatların sonunda insanın aslında yaşamadığını fark etmesi anlamına gelir. İnsanların her birinin sıradan dünyasına romanların akıp giden kurgusu içinde, bizlere fark ettirmeden derin yolculuklar yapılıyor adeta. Yalnızlıklarını, çok içerilerde olan ve hayat gailesi yüzünden üzerini açmaya fırsat bulamadıkları hissiyatlarını bulup ortaya çıkarıyor. Her bir karakter ayrı bir rol biçerek onları tek zincir halinde iç içe geçiren yazar, kitaptaki bireylerin kör noktalarını kör göze parmak şeklinde değil, bizlere hissettirmeden satırlarının arasına serpiştiriyor adeta. Kaleminin bu hissesini çok beğeniyorum gerçekten. Bizzat hayatın içinden “bildiren” her karakter, kendi dünyasında, kendi yaşamıyla meşgulmüş gibi görünse de esasında “ben”den, “biz”e giden yolun omurgasını oluşturuyor aslında. Kendilerine dönüp bakarken yaşamın da onlara aynı şekilde baktığını son kertede anlayan karakterler nihayetinde her ikisiyle de yüzleşmek zorunda
Ak Liman, Beş Katlı Evin Altıncı Katı'dır.
Roman Nemet'in rüya görmesiyle başlar. Bana göre, yazar hikâye'nin rüyalar dünyasıyla başlamasını boşuna yapmamıştır. Eserin böyle başlamasının sebebi, hikâyenin sonunda da gördüğümüz gibi, Nemet'in bulunduğu yere ait olup olmadığını sorgulamasıdır;
"Uyudu. Düş gördü.
Düşünde, uzaklarda denizin, mavi denizin ta ötesinde ak bir şeyler olduğunu farketti ansızın.
Ak liman.
Ak...Ak." s.158
Bu nedenle, Nemet rüyasında bulunduğu yerden farklı bir yere gitmeyi diler ve hatta bunu yıllardır beklediğini düşünmeye başlar. Edebiyatta sıkça kullanılan aynı kıyafetleri giyen insanların sembolizmi, insanların benzer hayatlar yaşadığının, bir tür monotonluğun ötesine geçemediğinin bir işaretidir aslında bu ve farklı hayatların sonunda insanın aslında yaşamadığını fark etmesi anlamına gelir. İnsanların her birinin sıradan dünyasına romanların akıp giden kurgusu içinde, bizlere fark ettirmeden derin yolculuklar yapılıyor adeta. Yalnızlıklarını, çok içerilerde olan ve hayat gailesi yüzünden üzerini açmaya fırsat bulamadıkları hissiyatlarını bulup ortaya çıkarıyor. Her bir karakter ayrı bir rol biçerek onları tek zincir halinde iç içe geçiren yazar, kitaptaki bireylerin kör noktalarını kör göze parmak şeklinde değil, bizlere hissettirmeden satırlarının arasına serpiştiriyor adeta. Kaleminin bu hissesini çok beğeniyorum gerçekten. Bizzat hayatın içinden “bildiren” her karakter, kendi dünyasında, kendi yaşamıyla meşgulmüş gibi görünse de esasında “ben”den, “biz”e giden yolun omurgasını oluşturuyor aslında. Kendilerine dönüp bakarken yaşamın da onlara aynı şekilde baktığını son kertede anlayan karakterler nihayetinde her ikisiyle de yüzleşmek zorunda
Zaman çizgisinde Beş Katlı Evin Altıncı Katı kitabından önceki bir zamanı anlatıyor kitap. Ama illa ondan önce mi okunmalı bilemedim. Bu kitap 1965'den, diğeri ise 1994'den. Önce bu kitabı okursanız mesela bir Tahmine'yi bu kadar sever misiniz, veya Zaur size hiç büyümemiş bir çocuk gibi gelir mi? Bundan dolayı iyiki diğer kitabı daha önce okumuşum dedim. Ve Tahmine'ye yine hayran kaldim. O nasıl bir insan dostluğu, o nasıl bir her şeye rağmen hayatla barışıklık, o nasıl öyle bir vicdan sahibiliğı? Bu kitapta Tahmine'yi daha iyi anlamakla kalmıyorsunuz, adeta tekrar hayran kalıyorsunuz. Bilhassa bilgeliği beni mest etti iki kitapta da.
Kitabın hikayesi ne? Diğer kitabi okuyanlara anlatır gibi mi anlatmalı yoksa okumayanlara göre mi? Şöyle özetleyelim: diğer kitapta Tahmine ve Zaur'un aşkı ve akibetleri anlatılıyorken, bu kitapta daha çok ikisinin de aynı iş yerinde bulunan insanlar ve sıkıntıları anlatılıyor. Adeta bir iş yerindeki insanların insan manzaraları. Ana tema bundan başka ne olabilir? Bir yere tutunmak. Hayatta tutunacak bir şey bulmak. Tutunamayanlar kitabını hatırlatıyor, evet.
Kendi hayatının yekununu farketme, sorgulama ve değiştirmek isteme. Kitapta Zaur ve Tahmine bize bu konularda ip ucu verse de, asıl önplandaki şahıs Nemet ve onun çıkmazı. İnsanlar ve sıkıntıları işte. Ama Tahmine'nin bu insanlar arasında ne kadar ulvi ve yüce bir ruha sahip olduğunu, kendi dertleri dururken başkalarına da akıl verdiğini veya bazı şeylerine göz yumarak faydalı olduğunu görüyorsunuz. Sırf Tahmine ile tanışmak için bile okunur bu iki kitap.
Kitapla kalın...
Beş Katlı Evin Altıncı Katı kitabından önceki bir zamanı anlatıyor kitap. Ama illa ondan önce mi okunmalı bilemedim. Bu kitap 1965'den, diğeri ise 1994'den. Önce bu kitabı okursanız mesela bir Tahmine'yi bu kadar sever misiniz, veya Zaur size hiç büyümemiş bir çocuk gibi gelir mi? Bundan dolayı iyiki diğer kitabı daha önce okumuşum dedim. Ve Tahmine'ye yine hayran kaldim. O nasıl bir insan dostluğu, o nasıl bir her şeye rağmen hayatla barışıklık, o nasıl öyle bir vicdan sahibiliğı? Bu kitapta Tahmine'yi daha iyi anlamakla kalmıyorsunuz, adeta tekrar hayran kalıyorsunuz. Bilhassa bilgeliği beni mest etti iki kitapta da.
Kitabın hikayesi ne? Diğer kitabi okuyanlara anlatır gibi mi anlatmalı yoksa okumayanlara göre mi? Şöyle özetleyelim: diğer kitapta Tahmine ve Zaur'un aşkı ve akibetleri anlatılıyorken, bu kitapta daha çok ikisinin de aynı iş yerinde bulunan insanlar ve sıkıntıları anlatılıyor. Adeta bir iş yerindeki insanların insan manzaraları. Ana tema bundan başka ne olabilir? Bir yere tutunmak. Hayatta tutunacak bir şey bulmak. Tutunamayanlar kitabını hatırlatıyor, evet.
Kendi hayatının yekununu farketme, sorgulama ve değiştirmek isteme. Kitapta Zaur ve Tahmine bize bu konularda ip ucu verse de, asıl önplandaki şahıs Nemet ve onun çıkmazı. İnsanlar ve sıkıntıları işte. Ama Tahmine'nin bu insanlar arasında ne kadar ulvi ve yüce bir ruha sahip olduğunu, kendi dertleri dururken başkalarına da akıl verdiğini veya bazı şeylerine göz yumarak faydalı olduğunu görüyorsunuz. Sırf Tahmine ile tanışmak için bile okunur bu iki kitap.
Kitapla kalın...
Ak liman, pijamalı kedi, alınamayan bilet, violin gibi, spor gazetesi, saat, opera ismi ... ve Nimet'in hikayesi. Hüzünlü olmayan, ama düşündüren hikaye.
5/10
2019 9. kitabı
Yazardan ilk oxuduguk kitab idi. Tehmine ve Zaurun sevgisinden behs edeceyini sanmişdim amma daha cox Surayyeden danisilirdi. Umumiliklde o qederde beyenmedim. Amma yazardin Tehmine ve Zaur kitabinida oxuyacam
Səssiz üsyan.
Anar "Ağ Liman"
Yuxu ilə başlayıb, yuxu ilə bitən bu Povest düşündürücü idi.
Məhşur "Beşmərtəbəli evin, altıncı mərtəbəsi " romanın girişidir, obrazlar ilə tanışlıqdır.
Obrazların hər birinin öz daxili boşluqları vardı, hər şeyin qıraqdan göründüyü kimi olmadığını göstərir Povest.
Azərbaycan ədəbiyyatının ayrılmaz tərkib hissəsi olan ailə-məişət mövzularına azacıq fəlsəfi toxunuş etməyə çalışıb Anar.
Məncə, Povestin əsas gücü də elə buradadır böyük hadisələr baş vermir, amma insanın içində böyük qırılmalar yaşanır.
“Ağ liman” burada sadəcə məkan deyil. O, bir simvoldur insanın çatmaq istədiyi sakitlik, sığınacaq, bəlkə də heç vaxt əldə edə bilmədiyi daxili harmoniya.
Povest bəzən sıxıcı gəlir, bəzən isə düşündürücü.
Bu da onun ritmindən yox, daha çox həyatın özündən qaynaqlanır , çünki real həyat da eyni ilə belədir:
Monoton, amma dərin.
Məmməd Nəsir, Səfdər baba obrazlarına daha da rəğbət bəslədim.
Məmməd Nəsir içki aludəçisi olsada, söylədiyi nitqlər fövqalədə idi.
Onun simasında sanki cəmiyyətin kənarında qalmış, amma həqiqəti daha aydın görən bir insan var.
Biz ətrafımızda daimi olan insanları nə qədər tanıyırıq, dərdlərinə nə qədər şərik oluruq...?!
Bəzən insan adi bir telefon ilə danışmağada həsrət qalır.
Heç düşünmüsünüzmü, biz insanlar eyni məkanda yaşayıb, fərqli dünyalarda tənha qalanlarıq...?!
Xüsusilə "Yadlıq Yüzilliyində" daha da yadlaşırıq.
Hər kəs öz "Ağ Limanı"nı axtarır, amma kim çatıb o limana...?!
Bəlkədə çatan var, nə xoş halına.
"Fight Club" filmindən bir sitatı anımsadım.
"Sahib olduqların sonda sənə sahib olur"...
Bəlkə də problem elə bundadır biz “liman” axtarırıq, amma özümüzü yükə çevirən şeylərdən qopa bilmirik.
Oxuyun, oxutdurun kitabla qalın əziz insanlar...
"Adam öz həyatını qadını atan kimi ata bilmir, insan öz həyatını axıracan yaşamalıdır. Həyat yükünü axıracan daşımalıdır..."
Salam dostlar. Ümid edirəm ki, bayram tətiliniz ürəyinizcə keçdi. Şəki şəhərindən Zaqatalaya qədər uzanan bayram səfərimiz Şamaxıda Alpaça fermasında tamamlandı.
Sabah Yeni yaz fəslinin ilk iş günündə hamınıza bol enerji arzu edirəm.
Azərbaycanın xalq yazıçısı Anarın qələmindən oxuduğum "Ağ Liman" kitabı, mənə elə də güclü təsir bağışlamadı. "Təhminə və Zaur"u oxumasaydım bəlkə də, maraqlı gələrdi. Əslində "Ağ Liman" əsəri "Təhminə" əsərinin başlanğıcı kimi qəbul edilib cəmiyyət arasında. Kitabda evli qadın Təhminənin ərindən görmədiyi və eyni zamanda özünün də ərinə vermədiyi sevgini iş yoldaşı ilə "yaşaması" normal bir hal kimi göstərilir. Günümüzdə də belə ailələr az deyil təəssüf ki. Nemətin isə qonaq olduğu evdə evin xanımına aşiq olması, əri ölən kimi onu evinin xanımı və iki balasını da öz övladı kimi qəbul etməsi tamam başqa bir arzunun reallaşması kimi göstərilir.
Yuxu ilə başlayıb, yuxu ilə bitən əsəri boş vaxtınızda tanışlıq üçün oxuya bilərsiniz. Amma belə gözləntiniz yüksək olmasın.
Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli yazıçılarından olan Anarın “Ağ liman” əsəri insan həyatının mənəvi qatlarına toxunan dərin fəlsəfi bir hekayədir. Əsərdə əsas ideya insanın bu dünyadakı yolçuluğu və həmin yolun sonunda onu gözləyən “ağ liman” – yəni ölümün, həm də əbədi rahatlığın rəmzi ilə bağlıdır.
Əsərin qəhrəmanı ömür yolunu geridə qoyarkən keçmişinə nəzər salır, yaşadıqlarını, uğurlarını və itkilərini yada salır. Yazıçı burada insanın daxili aləmini, həyatın mənasını, zamanın keçiciliyini, həmçinin hər kəsin taleyində qaçılmaz olan son dayanacağı təsvir edir. “Ağ liman” sadəcə bir ölüm simvolu deyil, həm də ruhun azadlığı, təmizliyə və sakitliyə qovuşma məkanı kimi təqdim olunur.
Təhminə və Zaur...Aşk
Ağ Liman, Anar Rzayev.
Kitabın mövzusu çox gözəl idi. Sonunda göz yaşlarıma hakim ola bilmədiyim kitablardan oldu... Ancaq mənə elə gəlir ki müəllif çox dərinliklərə, ən incə ayrıntılara, xırdalıqlara qədər yazmışdı. Və bu da oxucunu darıxdıra, bezdirə bilir. Kitabı ümumi olaraq çox bəyəndim. Oxumağınızı tövsiyə edirəm. Oxumamısınızsa mütləq oxumalısınız.)) Kitabı oxuduqdan sonra filmə də baxdım bəzi şeylər üst-üstə düşməsədə kitabda ki kimi eyni hadisələr idi və bəzi hadisələri isə qısaldaraq vermişdilər. Oxumağa dəyər...☆
Şərhlərdə kitab haqqında düşüncələrinizi və sevdiyiniz kitab adlarını da yazsanız sevinərəm Əziz, 1k okuyucuları.))
Puan vermedi·176 syf.··
Beğendi
·2021 21. kitabı
·1 saatte okudu
·Okunma: 15 Mayıs 2021 16:08
Anarın “Ağ Liman” povestini dəyərli edən ünsür onun 60-cı illərdə belə bir əsər yaratmısıdır. Povestdə biz gündəlik həyatın axarında diqqət etməyəcəyimiz insanların mənəvi dünyasına qonaq oluruq. Həmin bu insanların iç dünyası səhvləri və doğruları arasında tərəfsizcə bizə çatdırılır.
Əsər Nemət obrazının yuxusu ilə başlayır. Fikrimcə, yazar əsərdə əbəs yerə yuxu aləmi ilə başlamır. Məhz əsərin belə başlamasının səbəbi əsərin sonunda da gördüyümüz kimi Nemətin olduğu yerə aid olub-olmadığını sorğulamasıdır. Nemət buna görə yuxusunda olduğu yerdən başqa bir yerə getməyi arzulayır, hətta illərdi bunun üçün sıra gözlədiyini də düşünür. Ədəbiyyatda çox istifadə olunan eyni paltarlı şəxslər simvolikası insanların bənzər həyatlar yaşamasına, bir növ monotonluqdan kənara çıxa bilməmələrinə işarət idi. Hansı ki, bu həyatların sonunda insan yaşamadığını dərk edir. Necə ki, Səftər dayı yoldaşının qəbirüstünə gedərkən bu məqamı vurğulayır. Onun dediyi kimi insanların yaşadıqları illər deyil, həqiqətən var olduqları və etdikləri əməllərlə xatırlanmaları lazımdır. Səftər dayı obrazı əsər boyu fikrimcə, ən təsirli obraz idi. Onun daxili dünyası, içindəki təklik hissi və düşüncələrindəki dərinlik bir oxucu olaraq məni özünə çəkdi. Səftər dayının qeyd kitabcası ilə söhbəti bir çox məqamı özündə birləşdirir. Bir zamanlar yaşayan, nəfəs alan insanların artıq o zənglərə cavab verməməsi, hər kəsin zamanla bir-birinə özgələşməsi, hətta insanın bir zaman sonra özünə belə yadlaşmasını büruzə verirdi. Obrazın monoloqu və ən sonda yenə özünə zəng etməsi də sanki axtardığı sualların cavabını tapacaqmış hissini onda oyadır.
“Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi” romanının ilk mərtəbisini də fikrimcə, “Ağ Liman” əsərində görürük. Təhminə və Zaur obrazı əsər boyunca fərqli yerlərdə dolayı və
8/10
2023 28. kitabı
"Beş mərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi" romanının məzmunca "Ağ liman"ın davamı olduğunu biləndə, yarıda qoyub oxumalı oldum. Müasir ədəbiyyat diqqətimi hem vaxt çəkmədiyi üçün yəqin ki, imtahan olmasaydı yenə də oxumazdım.
Əsərdəki rusca sözlər, şairlərimizin adlarının çəkilməsi amma məqamlarının fərqliliyi bir qədər xoşagəlməz oldu. Amma nəzərə alanda ki, əsər sovet dövründə yazılıb. Sovet dövründə Nizaminin, Füzulinin, Mirzə Cəlilinin adının yaşaması üçün var, onda sadəcə təqdir etmək qalır.
Əsas qəhrəman Nemət obrazıdır. Nə istədiyini bilməyən, yaşadığı həyatın mənasını anlaya bilməyən Nemət.
Bacanaqları ilə, qayınanası, ögey qızları və öz qızı ilə olan ayrı-ayrı münasibətlərin üst-üstə yorğunluğunu çəkən, həyat pəncərəisinin eynisindən şikayətlənən Nemət...
Lakin onun mayakı da Təhminə ilə telelfon zəngi oldu. Bu zəng ona müəyyən istiqamətlər ver. Oxucu təxəyyülü bundan sonra Nemətin həyatını bu yol ilə addımlayaraq fərqli təsəvvür etmək iqtidarına malik oldu.
Digər oblarzlardan Səfdər, Məmməd Nəsir öz yanlızlıqlarında boğulublar.
İki ay əvvəl həyat yoldaşını itirən Səfdər dərdləşməyə adam tapmır.
Məmməd Nəsir ayıq halda baxa bilmədiyi cəmiyyətə sərxoş baxmağı seçib.
Zaur və Təhminə obrazları az-az gördüyümüz obrazlardandır.
Təhminə obrazı verdiyi "həyat dərsləri" ilə yadda qalır.
Yazar Hakkında
Anar RızayevYazar · 24 kitap
Anar Rzayev (d. 14 Mart 1938, Bakü), Azerbaycanlı yazar, oyun yazarı ve film yönetmeni.
1966 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin Filoloji Fakültesi'nden mezun olmuştur. Çalışma hayatına Nizami adına kurulmuş Edebiyat Müzesi'nde ilmi araştırmacı, Radyo ve Televizyon Komitesinde redaktör olarak başlamıştır. 1962-1964 yıllarında Moskova'da Ali Senan Kursunda, 1971-1972 yıllarında da Kinorejissura sanat okulunda okumuştur. Anar, "Qobustan" sanat dergisinin baş redaktörü (1968), Azerbaycan Tiyatro Cemiyeti'nin Riyaset Heyeti başkan yardımcısı (1976), Azerbaycan Yazıcılar İttifaqı ve Kinomaloğrafçılar İttifakı İdare Heyetlerinin üyesi olmuştur. Şimdi de Yazarlar Birliğinin başkanıdır.
Emektar sanat adamı, Devlet Mükafatı ile onurlandırılmıştır. İlk defa 1960 yılında "Bayram Hesretinde" ve "Geçen İlin Son Gecesi" hikâyelerini yazarak mensur eserlere imzasını atar, Eserleri yirmiden fazla dile tercüme edilmiş, Sosyalist ülkelerde, ABD'de, Kanada'da, Japonya'da, Hindistan'da, Fransa'da, İran'da, Türkiye'de, Arap ülkelerinde, Finlandiya'da, vs. ülkelerde yayınlanmıştır. Piyesleri; Özbekistan'da, Ermenistan'da, Tataristan'da sahnelenmiş, "Qaravelli" piyesi, "Men, Sen, O ve Telefon", "Geçen Yılın Son Gecesi" televizyon oyunları Moskova'da gösterilmiştir. "Adamın Adamı", "Dante'nin Yubileyi", "Gürcü Familiyası", "Ağ Liman", "Macal", "Seherin Yay Günleri", "Beşmertebeli Evin Altıncı Mertebesi" -Bütün bu eserlerde XX. yüzyılın sonunun "hakikat makamları" bediifelsefi tahlilin temeline yerleştirilmiş, o yılların durgun ve pasif yönetimine Anarın itirazları aksettirilmiştir.
"Ağ Liman", "Elaqe", "Macal", "Beşmertebeli Evin Altıncı Mertebesi" Anar'ın edebi felsefi görüşlerini birlikte ifade eden eserlerdir. İnsan geçmişini unuttuğu zaman, kan bağını kaybettiği zaman, yalana, kanunlara hizmet eden kulrobot haline gediği zaman manevi inançlardan uzaklaşır, onun için Altıncı Mertebe Kaybolur eserlerin üzerinde durduğu temel fikir budur. "Geçen İlin Son Gecesi"nde, "Şehrin Yay Günleri", "Sahra Yuxulan" piyeslerinde de aynı fikir dramatik olarak işlenir. Her üç eserde de insan, vicdan ve hakikat problemleri işlenir. Anar, maneviyat ve ahlak sorunlarını senaryolara konu eder. "Torpaq. Deniz. Od. Sema", "Gün Geçdi", "Dede Qorqud", "Dante'nin Yubileyi", "Üzeyir Hacıbeyov, Uzun Ömrün Akkordları" filmleri psikolojik felsefi tarzla çekilmiştir. Azerbaycan Devlet Akademik Tiyatrosu'nda sahnelenmiş "Adamın Adamı" piyesinin kuruluşu da Anar tarafından yapılmıştır.
Anar aynı zamanda ünlü bir filologdur. Edebiyat ve sanat meselelerine dair birçok makalesi de mevcuttur. "Şairin Hüneri", "Anlamaq Derdi", "Aşıq Alesker", "Oxşarlıq ve Oxşarsızlıq", "Hezin Duygular" ve daha birçok makaleler, şerhler, Azerbaycan Edebiyatı'nın kıymetli numunelerindendir. "Seherin Yay Günleri" adlı eseri 1980 yılı Azerbaycan Devlet Mükafatı'na layık görülmüştür.
Başlıca eserleri:
-Beyaz Liman (destan), 1970;
-Adamın Adamı (destanlar, hikâyeler, piyesler), B., 1977;
-Beşmertebeli Evin Altıncı Mertebesi (destan ve roman), B., 1981;
-Molla Nesreddin-66 (hi-kayeler, destanlar ve piyes), B., 1970;
-Seçilmiş Eserleri (iki cilt), B., 1987.
