Yazar:
James C. Scott
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
336
Basım Tarihi:
24 Temmuz 2018
İlk Yayın Tarihi:
Ağustos 2019
Yayınevi:
Yale University Press
ISBN:
9780274757091
Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
Dil:
İngilizce
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Danimarkalı iktisatçı Esther Boserup’a göre, insanlar sabanı hevesle değil, mecburiyetten eline aldı. Çünkü tarım, avcılık-toplayıcılıkla kıyaslandığında daha fazla çalışmayı ve daha az keyif almayı gerektiriyordu. Avlanacak hayvan kalmadığında, toplayacak meyve bitince, aç kalmamak için saban tarlasına mecburen girildi. Cennetten kovulma hikâyesi de belki bu tarımsal angaryaya atıf yapan bir metafordu; çünkü insanlar toprağı işlerken sadece çamura değil, kaderlerine de saplanmış gibiydi. Tarım devrimi kabaca bir fırsattan çok, çevresel zorlamaların sonucunda doğmuş bir mecburiyetti.
Tarıma geçişle birlikte evcilleştirilmiş hayvanların beyinleri zamanla küçülmüş; özgür ruhlu atalarına göre daha uysal olmuşlardı. Koyun, köpek, hatta gökkuşağı alabalığı bile evcilleşmenin etkisiyle kafa hacminden feragat etmişti. Beyin küçüldükçe kafa karışıklığı da azalmış olabilir ama bu evrimsel indirim, zihin açısından pek kârlı olmamış. Nitekim evcilleşen hayvanların beyinlerinde küçülmeye ve daha pasif bir doğaya yönelme ve reflekslerinden feragatlar ortaya çıkmıştır. Bu küçülmenin en çok limbik sistem denilen, korku, öfke ve tepki mekanizmasını yöneten bölgede görüldüğü fark edilmiş. Hayvan daha az korkar, daha az kaçar hale gelince, sahibinin de gözü arkada kalmaz olmuştur haliyle. Doğal tepkiler körelince hayvanlar kalabalık ahır hayatına daha kolay uyum sağlamıştır. Böylece evcilleştirilen hayvanların duygusal tepkilerinin körelmesi, onlara insanların dünyasında yaşama izni vermiştir.
Hayvanlar kümelenip dar alanlara tıkılınca haliyle bulaşıcı hastalıklar ortaya çıkmıştır. Koyunlar arasında artrit, domuzlarda diş eti hastalığı, genel olarak da bir dolu patolojik durum görülmüş. Nitekim hayvanlarda evcilleştirmenin bedeli, sağlık sorunları, hastalıklar ve yüksek ölüm oranları
Dünyanın en prestijli üniversitelerinden olan Yale'de siyaset bilimi profesörü olan James C. Scott, çok ilginç bir çalışmaya imza atmış. Anarşist bakış açısıyla yazılan bu çalışma, ilk devletlerin bize anlatıldığı şekilde gelişip serpilmediğini ve işin içinde bambaşka dinamiklerin de olduğunu gözler önüne seriyor. ana akım tarih anlatısında, yani bizlere okullarda anlatılan şekliyle, "Neolitik Çağ"ın kabaca 10-11 bin yıl önce başladığı öğretildi. Ama yazar son bulgulara göre bunun doğru olmadığını, muhtelif yerlerde bağımsız şekilde tarım yapan ufak toplulukların bulunduğunu belirtiyor. Bir de çoğu insan Mezopotamya'da kurak bozkır alanında suyun ulaştırılmasıyla ilk tarımın yapıldığı yanılgısına sahip ama şimdi olduğu gibi binlerce yıl öncenin iklimi ve topografyası şimdiki gibi değildi. Bataklık ve taşkın alanların kenarlarında tarım faaliyetleri sürdürülürdü. Tabii daha sonra sulama kanallarıyla daha geniş alanlarda tarım faaliyetleri yapılmak istendi, ki ilk devletlerin emareleri de burada ortaya çıktı. İnsanlar köleleştirilip ağır işlerde çalıştırıldı, hayvanlar vahşi doğasından koparılıp evcilleştirildi ve tabii ateş de var ama ateşi ilk kullananlar 400.000 öncesine uzanan insansı atalarımız. İnsanlar hayvanları, bitkileri ateşi sadece evcilleştirmediler, bunlar tarafından evcilleştirildi de. Bir tür karşılıklı bağımlılık oluştu diye belirtiyor yazar. Uygarlığın bir başka dezavantajı ise hastalıklar olmuştu ve ölümcül kayıplar oluyordu. Bu tür salgın hastalıkların sebebi, toplu yaşam idi. 1800'lere kadar, yani aşıda ve genetik biliminde gelişmeler olana dek, günümüzde kolaylıkla kaçınabilecek bu hastalıklar büyük kayıplara neden olmuştu. Uygarlık buradan bakınca pek tatsız bir deneyim olmuş aslında. Bunlardan azade olan avcı-toplayıcılar, göçebe hayvancılıkla
Bilim! Bir Kontrol mekanizması olarak TarihBilim
Eğer aklınızdanda şu sorular geçiyorsa;
1- İnsanlar nasıl oldu da devlet denilen aygıtı kurdu?
2- Bu devletin kurulmasının senaryosu nasıldır?
3- Kitabın adı neden TAHILA KARŞI?
James C.Scott kolay anlaşılan bir kitap yazarak böylesi derin bir mevzuyu popüler kılabiliyor. Kimdir bu adam peki? Okuduğum ve araştırdığım kadarıyla bu arkadaş tam bir anarşist! Bu kitabı okuduktan sonra muhtemelen anarşizm nedir ve anarşistler insanlardan ne ister gibi sorular kafanızda uçuşabilir. Yanlış anlaşılmasın bir gelecek vaat etmiyor sadece devletin insanları nasıl kontrol altına aldığını, köleleştirdiğini ve tarihe el koyarak bunu nasıl da perçinlediğini çoğu kez gösteriyor. Peki öyleyse ne yapmalıyız? Maalesef Scott kitapta buna bir cevap vermiyor. Belki de ileri okumalar adına güzel bir kitap. Ben bu kitabı okuduktan sonra anarşistler dünya tarihini ve günümüzü nasıl yorumluyor diye sorgulamaya başladım ki sanırım kitap da bunu amaçlıyor. İleri okumalar adına kitapta alıntılarından merak ettiğim Pierre Joseph Prudhon'u araştırdım. Kendisi Sefaletin Felsefesi diye bir kitap yazmış ve Marx'a göndermiş Marx da kitaba karşı Felsefenin Sefaletini yazmış. Doğrusu Pierre Joseph Prudhon'un Mülkiyet Nedir kitabını da gördüm ve meşhur Mülkiyet Hırsızlıktır sözü kendisine aitmiş.
İnsanların sırf meraktan geçmişi incelediklerine kesinlikle inanmıyorum Scott bu kitabı yazarken elbette ideolojik düşüncelerine tarihsel destekler bulmak için yazdı. Zaten tarihin yaptığı başka ne olabilir? Tarih çoğu kez geçmişle ilgili sanılır oysa tarihin en büyük aldatmacası geçmişi anlatır gibi yapıp günümüzle ilgili bir şey söylemesidir. Yoksa Scott'un binlerce sene önce kurulmuş bir düzen umurunda değildir onun en büyük sorunu gelecekte nasıl bir dünya kurgulanmasıyla ilgilidir. Burada tarihin ve tabii
Ferman Padişahınsa, Dağlar Kimin?Tarih-Araştırma
Puan vermedi·272 syf.·
2026 12. kitabı
Tarih ve politik açıdan beni devletin varlığını sorgulatan bir eser oldu. Tarih hakkında bilgi verirken aslında bugün hayatımızın her alanına sızan, ölçmeye ve kontrol etmeye çalışan bir sistemi görüyoruz. Öyle ki yastık altında ne kadar mücevherimiz (8 ton), ne kadar paramız olduğunu bile tahmin etmeye çalışan bir “kontrol manyağı” düzen geliyor. Düşünün sizin yatak odanızdaki paranızı sayacak kadar manyak bir sistem
Eser, tarım devrimini kutsallaştırmıyor. Bu noktada insan ister istemez soruyor: Medeniyet gerçekten ne demek? Sadece büyümek, çoğalmak ve kontrol edebilmek mi? Yoksa özgürlükten vazgeçmenin başka bir adı mı?
Osmanlı, konar-göçer Türk boylarıyla çok ciddi mücadele etmiştir. Bu durum kültürümüze de yansımış; anonim türkülerimizde, şiirlerimizde izlerini görürüz. Kimin düzeni, kimin refahı? Bir direniş türküsü:
Kalktı göç eyledi Avşar elleri,
Ağır ağır giden eller bizimdir.
Hakkımızda devlet etmiş fermanı,
Ferman padişahın, dağlar bizimdir.
Dadaloğlu’na ait olduğu iddia edilen şu dörtlük de aynı ruhu taşır:
Şalvarı şaltak Osmanlı
Eğeri kaltak Osmanlı
Eken de yok biçen de yok
Yemede ortak Osmanlı
Osmanlı’nın konar-göçer toplulukları yerleşik hayata geçirme çabası, Scott’ın tezini tarihsel olarak doğrular nitelikte. Çünkü göçer topluluklar devletin vergi ve nüfus kontrolü mekanizmalarının dışında kalırken, yerleşik nüfus kolaylıkla kayıt altına alınabilir hale gelir. Belki de yıllarca övündüğümüz Çin Seddi bile sadece dışarıdan gelen akınlara karşı mıydı, yoksa içerideki nüfusu kontrol etmenin bir aracı mıydı?
James C. Scott tarıma geçişi daha çok bir zorunluluk ve kontrol mekanizması olarak görürken, 
Jared Diamond bunu insanlığın gelişimini mümkün kılan bir adım olarak değerlendirir. 
Yuval Noah Harari ise arada bir yerde durur; tarımı bir “aldatmaca” olarak görse
Jared Diamond bunu insanlığın gelişimini mümkün kılan bir adım olarak değerlendirir. Yuval Noah Harari ise arada bir yerde durur; tarımı bir “aldatmaca” olarak görseTahıla KarşıTarih
Muazzam bir eser diyebilirim. Akademik ve tarihi bir eser olup bir yandan okuyucuyu sorgulamaya iten bir yandan genel bakış açılarına ters bir şekilde farklı bir pencereden konulara bakan bir yazıma sahip. Okuması keyifli fakat anlamak için aceleye getirmeden yavaş ve hazmederek okunmasını tavsiye ederim. İnsanlık neden tarıma geçmiş, tarım neden daha çok zaman ve emek istemesine rağmen tercih edilmiş, barbarlarla medeni uygarlıklar arasındaki bağlar nedir, yerleşim bölgelerinin uygarlıkların oluşumu üzerindeki etkileri nelerdir gibi kapsamlı konuları işleyen bu eser biz okuyucuyu bilgi yağmuruna tutuyor. Kaliteli zaman geçirmek ve kendinize bir şeyler katıp bazı konularda fikir edinmek için tercih edilebilecek ve benim sizlere önerebileceğim bir eser. Sevgiyle ve kitapla kalın. :)
Tahıl ve UygarlikTarih
Kentlilik ve konar göçerlik kökenlerine farklı bir açıdan yaklaşmış bir kitap. Amatör seviyede de olsa tarih ile ilgili olmanızda fayda var kitabı okumak için yoksa çok sıkılabilirsiniz. Anlatımı sade ve akademik ağırlıktan uzak ama yine de ilginizi çeken bir konu ise keyif alırsınız. Farklı kaynaklardan benzer konuyu okuyan biri olarak bir iki zorlama gelen yer dışında son derece nesnel ve akla uygun tezler öne sürdüğünü düşünmüyorum. Meraklısına kesinlikle öneririm. Bu arada Koç Üniversitesi Yayınları çok ilgi çekici yayınlar yapıyor. Baskı kalitesi, çeviri ve edisyon da son derece başarılı.
Başka bir dünya mümkün, başka bir yaşam mümkün, bin yıllar önce atalarımız yapmış. Tek gereken paradigmayı değiştirmek, tarihe klasik bakış açısıyla, sadece kayıt bırakanlara göre, değil, yazılmamış miras kalamamış ayrıntıları da bulmaya çalışan, “karanlık”ta kalanları günışığına çıkaranların perspektifinden bakabilmek. Kesinlikle çok aydınlatıcı, yeni okumalara zemin sağlayacak güzel kitap #tahılakarşı #ilkdevletlerinderintarihi #jamescscott
Tahıl, Devlet ve AngaryaTarih
Devletin ortaya çıkışının aslında insanların çokda isteyerek meydana getirmediği ve hatta devletin, yerleşik yaşamın ve tarımın insanların faydasına olmayıp zararlı ve köklü değişimler yarattığını sağlam bir kaynakça ile anlatıyor. Tarihin yalnızca devletler tarafından yazıldığını ve dolayısıyla devletsiz insanlar hakkında tam ve doğru bilgi edinemediğimize değinmeside ilgimi çekti.
Barbarların Altın Çağı isimli bölümden bir alıntı.
Köylülerin tarihi kentliler tarafından yazılır Göçebelerin tarihini ise yerleşik olanlar yazar Avcı-toplayıcıların tarihini çiftçiler, Devletsiz insanların tarihini saray kâtipleri yazar Ve hepsini "Barbarların Tarihi" şeklinde adlandırılmış arşivlerde bulursunuz.
Geç dönem barbarlarının, angarya işler yapmak ve vergileri karşılayabilmek için artı-emek üretmek gibi zorunluluklarının olmadığını dolayısıyla bir vergi mükellefi çiftçiye kıyasla çok daha özgür olduğunu görüyoruz.
Bu kitaptan anladığım ilk devletlerin kuruluşu insanların çoğu tarafından güle oynaya karşılanmadığı, bir zorlama aracılığıyla yapıldığıdır. O dönem devletsiz insanların daha kaliteli beslendiği ve daha özgür olduğu da ayrı bir gerçektir.
James C. Scott'ın tamamen kendi merakı üzerine yazdığı bu kitapta "Tarım toplumuna geçiş hakkında doğru bildiğimiz yanlışları ve evcilleşme sürecinin yolculuğunu" okuyoruz. Genellikle tarımla birlikte yerleşik hayata geçtiğimizi okuruz. Halbuki insanoğlu tarımsal faaliyetlerden çok daha önce yerleşik hayata geçtiğini söylüyor Scott. Kışkırtıcı bir soru soruyor okura. Biz mi çevremizi evcilleştirdik yoksa çevremiz mi bizi? Yerleşik hayata geçtikten sonra bitkileri yetiştirmek için sürekli onları sulamak ve böceklerden korumamız gerekiyordu. Keza hayvanlardan yük taşımacılığında, sütünden ve yününden faydalanmak için sürekli başında beklemek. İnsanı bir nevi ürünlerine bağımlı hale getirmiştir.
Avcı toplayıcılık döneminde sürekli konar-göçer olabilmek için doğum kontrolü uygulanıyordu. Çocuklar geç sütten kesiliyordu, düşük yapılıyordu veya doğan çocuklar öldürülüyordu. Fakat yerleşik hayata geçildikten sonra nüfus hızlı bir şekilde artmaya başladı. Bu hızlı artış beraberinde birçok yeni sorunlar getirdi. Güvenlik, barınma, savaş, salgın hastalıklar vs.
Kısacası bu kitap insanın tahılla beslenme ve yerleşik hayata geçiş sürecini anlatan James C. Scott'ın okuyucusuna ufak bir beyin fırtınası yaptırdığı bir eser.
İlk insanların toplumsal yapısının devlete dönüşümü üzerinde tahılın etkisini enine boyuna inceleyen bir kitap olmuş. Araya hastalığım girince biraz uzadı. Ama çok faydalı bir okuma yaptığımı düşünüyorum. Devlet öncesi insan topluluklarının yaşamı ile devleti oluşturan parçaları çok güzel işlemiş. Meraklısına tavsiye ederim..
Yazar Hakkında
James C. ScottYazar · 5 kitap
Scott 1936’da New Jersey’de doğdu. Siyaset Bilimi ve Antropoloji profesörü olduğu Yale Üniversitesi’nde Güneydoğu Asya Siyaseti, Köylü Siyaseti, Güçsüzlük ve Bağımlılık, Siyasal Antropoloji, Siyasal Gelişme Teorileri, Karşılaştırmalı Siyaset ve Azgelişmiş Ülkelerin Siyaseti konularında dersler veriyor. Peasant Studies ve Theory and Society dergilerinin yazı kurulu üyesi tanınmış bir anarşist bilim insanıdır. Ayrıca Amerikan Siyaset Bilimi Derneği, Demokratik Sosyalist Örgütlenme Komitesi, Filipinli Halkların Dostları Derneği ve Asya İncelemeleri Derneği gibi kuruluşlarda faaliyet gösteriyor.
1978-1980 yılları arasında bir Malaya köyünde saha araştırması yaparak köylü direnişinin gündelik biçimlerini inceledi. Güneydoğu Asya’da yoksulların ve köylülerin yürüttükleri direnişi konu alan birçok makalesi vardır.
Halen Connecticut'ta yaşıyor ve koyun yetiştiriyor.
Başlıca Kitapları: Political Ideology in Malaysia: Reality and the Beliefs of an Elite (1968); Comparative Political Corruption (1971); The Moral Economy of the Peasant: Subsistence and Rebellion in Southeast Asia (1976); Weapons of the Weak: Everyday Forms of Peasant Resistance (1985); Domination and the Arts of Resistance: Hidden Transcripts (1990); Seeing Like a State: How Certain Schemes to Improve the Human Condition Have Failed (1998); The Art of Not Being Governed: An Anarchist History of Upland Southeast Asia (2009); Two Cheers for Anarchism: Six Easy Pieces on Autonomy, Dignity, and Meaningful Work and Play (2012); Decoding subaltern politics. Ideology, disguise, and resistance in agrarian politics (2012).
