Yazar:
James G. Frazer
Çevirmen:
Mehmet H. Doğan
Tahmini Okuma Süresi:
13 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
468
Basım Tarihi:
Eylül 2017
İlk Yayın Tarihi:
1890
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Adı:
The Golden Bough: A Study in Comparative Religion
ISBN:
9789750840661
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dinin ve folklorun kökleriAntropoloji-Etnoloji
James George Frazer İngiliz yazar ve sosyal-antropoloji profesörüdür. 1890 yılında en ünlü çalışması olan 'Altın Dal' yayımlanmış. 450 sayfalık YKY baskısındaki sayfa boyutu ortalamaya göre biraz daha büyüktür, yazı boyutu ise ufaktır, bu yüzden kitaba başlarken 450 sayfa olması sizi yanıltmasın, aslında 700-800 sayfalık bir eserdir. 1890da da 2 cilt halinde yayımlanmıştı. Çevirisi fena değil, tek tük basım hataları var, ama okumayı etkileyecek kadar yok.
Kitabın içeriğine gelince hayatımda okuduğum en ağır kitaplardan biridir. Okurken bana acı çektirdi desem yalan olmaz. Zor da olsa bitirebildim. Biraz da kitaptaki alt başlık beni yanıltmış olabilir, "dinin ve folklorun kökleri" derken yazar bildiğimiz monoteistik dinleri ile ilgili tek söz etmeden, inancın o kadar derin köklerine iniyor ki hazırlıksız okuyucu işin içinden çıkamayabilir. Bu bir antropoloji kitabıdır, ayrıntılar ve örneklerle dolu bir eser. Kitapta binlerce örnek var. Mesela yazar kitaptaki bir bölümde "Bir hayvan olarak tahıl-ruhunu" anlatıyor. Bölümün başında diyor ki farklı kültürlerde farklı hayvanların içinde tahıl-ruhunun olduğuna inanılıyor. Örnek olarak at, keçi, ayı, köpek, kedi, horoz v.s. gösterilebilir. Daha sonra örnekleri ayrıntılı bir şekilde 30 sayfa boyunca anlatıyor. Bunu da otomatiğe bağlayarak yapıyor, falanca yerde insanlar filanca hayvana şunları şunları yapıyorlar, daha sonra şunu ve bunu yapıyorlar. Başka bir yerde başka bir hayvana başka bir şeyler yapılıyor. Tüm kıtalardan ve birçok adadan örnek veriyor. Oralarda yaşamış (hala yaşayan?) yabanıl halkların boşinanlarını, batıl inançlarını, törelerini, totem ve tanrılarını çok ayrıntılı bir şekilde anlatıyor. Yabanılların inançları... bunları okumak bana işkence çektirdi, bize göre tamamı saçmalıktır, ama o zamanlarda yaşıyor
Frazer, elimizdeki kitapta, din ve mitolojiyi karşılıklı olarak ele almış ve bunu genellikle ‘tanrısal’ bağlamda işlemiştir. Burada tanrı fikri, sadece görünmeyen bir varlık değil, aynı zamanda insanlarla yakın ilişkiler kuran, hatta ve hatta onlarda bedenleşen bir tanrıdır. Aslında ilkel insanın düşüncesinin bu yönde olduğunu kitap içerisinde fazlasıyla hissetmekteyiz. Yani, tanrının onlara çok uzak olmadığını düşünen yabanıllar, etraflarında gördükleri somut varlıklara tanrısallık yüklemişler. Onlara inanmak istemişler ve ortaya bu kitap çıkmış. Frazer kitabın başında çok değerli bir söz dile getirir: ‘Yabanıllarla benzerliklerimiz, farklılıklarımızdan daha fazla.’ Aslında çok kıymetli bir söz. Gelişen zaman içinde biz daha modern yaşama adapte olduk fakat yine de, hala içimizde bir yerlerde atalarımızın düşüncelerini besliyoruz. Örneğin hala bir ağaca zarar verdiğinde o ağaçtan af dileyen insanlar var, vurdukları halde geyiğin yanına gidip, ruhundan özür dileyen insanlar var, hala güneşi selamlayan insanlar var, hala rüyasını suya anlatan insanlar var ve dahası... Yani biz ne kadar modern olduğumuzu düşünsek de, atalarımızın özelliklerini, fikirlerini, inançlarını fark etmeden de olsa kendimize (belki modernizme) uyarlıyor ve yola öyle devam ediyoruz. Dünyanın dört bir yanından uygarlaşmamış kabile ve toplulukların inançlarından büyü, din ve mitolojinin köklerine inen Frazer’ın ele aldığı toplum ve kabilelerde yer alan doğuma yönelik inançlar, ölüme, rahip-krallara, ağaçlara, bereket tanrılarına, hayvan iyelerine, gökte yaşayan tanrılara, yerde bedenleşmiş tanrılara, yeraltında depremlere neden olan, gökte şimşeği çaktıran tanrılara olan inançlar hala bir yerlerde yaşıyor. Fakat modernleşme adı altında bunlar tamamen unutulmuş durumda. Modern insan, kendisi ile
Bol örnek Az çözümlemeİnsan ve Toplum
Dünyada ki kültürü ve dinin ortaya çıkışını anlamak açısından güzel Bir kitap. Lakin bu kadar fazla örnek vermesi bir yerden sonra sıkıyor insanı. Örneklerden sonra bunların altında yatan psikolojiyi çözümlemeye çalışsa bu daha sürükleyici olurdu diye düşünüyorum.
Yabaniyle aramızdaki benzerlikler, farklılıklardan fazladır*
Kendimce anlamlandırmaya çalıştığım, yüzeysel okumayla kesinlikle anlaşılamayacağını düşündüğüm ve okurken başka kaynaklara da bakmak zorunda kaldığım, sembolik katmanları çokça olan bu eseri değerlendirmeye çalışacağım. Buna geçmeden önce 2. Basımını okuduğum ( 2004) bu eserde yayınevi - çeviriden kaynaklı ciddi anlam kaymaları, yazım ve imla hataları olduğunu da söylemem gerekiyor. Okumak isteyen varsa buna dikkat etsin derim.
İlkel insanın/ yabanılın, doğayı anlamaya çalışırken nasıl büyüsel düşünme biçimlerine sarıldığını anlatan 
Altın Dal 1 (1890), James G. Frazer ’ın, akademik camia tarafından antropoloji, dinler tarihi ve mitoloji alanlarında öncü ve devrim niteliğindeki bir eseri olarak anılıyor. Büyünün, dinin tarih boyunca gelişimi ile “kralın ölümü” ve “kutsal krallık” ritüellerinin kökenlerini uzun uzun sayfalarca örneklerle, başta Avrupa merkezli olmak üzere dünyanın birçok ilkel din ve inanç sisteminden hareketle okuyucuya sunuyor.
Kitabın 1. cildi 'Ormanın Kralı ' , 'Ruhun Korkuları ' ve ' Tanrıyı Öldürme ' bölümlerinden oluşur. Frazer'ın sunduğu sisteme göre önce büyüsel düşünme biçimi vardır. İlkel insan zaten kendini anlamadığı için kendisi bile ona büyülü gelir ve doğaya hükmettiğini, yaptıkları büyü ve ritüellerle doğayı yönlendirdiğini düşünür. İkinci aşamada artık ilkel insan kendisinin çok da büyülü olmadığını, doğanın doğaüstü bir güç tarafından yönlendirilğini anlar ve kendinden yüce bir varlığın arayışına girer. Bu noktada da din devreye girer. Çünkü doğa ne yapılırsa yapılsın kontrol edilemez ve ilkel insan/ yabanıl doğaüstü bir gücün peşine düşer. Kutsal/ Tanrı krallıklar, kurban, dua, ritüeller bu aşamada anlam kazanır. Kitapta tek tanrılı, semavi dinlere yer verilmediğini de burada belirtmek istiyorum .Frazer'ın peşinde olduğu ilkte,
Altın Dal 1 (1890), James G. Frazer ’ın, akademik camia tarafından antropoloji, dinler tarihi ve mitoloji alanlarında öncü ve devrim niteliğindeki bir eseri olarak anılıyor. Büyünün, dinin tarih boyunca gelişimi ile “kralın ölümü” ve “kutsal krallık” ritüellerinin kökenlerini uzun uzun sayfalarca örneklerle, başta Avrupa merkezli olmak üzere dünyanın birçok ilkel din ve inanç sisteminden hareketle okuyucuya sunuyor.
Kitabın 1. cildi 'Ormanın Kralı ' , 'Ruhun Korkuları ' ve ' Tanrıyı Öldürme ' bölümlerinden oluşur. Frazer'ın sunduğu sisteme göre önce büyüsel düşünme biçimi vardır. İlkel insan zaten kendini anlamadığı için kendisi bile ona büyülü gelir ve doğaya hükmettiğini, yaptıkları büyü ve ritüellerle doğayı yönlendirdiğini düşünür. İkinci aşamada artık ilkel insan kendisinin çok da büyülü olmadığını, doğanın doğaüstü bir güç tarafından yönlendirilğini anlar ve kendinden yüce bir varlığın arayışına girer. Bu noktada da din devreye girer. Çünkü doğa ne yapılırsa yapılsın kontrol edilemez ve ilkel insan/ yabanıl doğaüstü bir gücün peşine düşer. Kutsal/ Tanrı krallıklar, kurban, dua, ritüeller bu aşamada anlam kazanır. Kitapta tek tanrılı, semavi dinlere yer verilmediğini de burada belirtmek istiyorum .Frazer'ın peşinde olduğu ilkte,
Günümüzde halen daha kullandığımız kut törenlerin altında yatan sebepleri inceleme konusu yapmış ilkel insanla ortak yönlerimizin düşündüğümüzden ne kadar fazla olduğu sizi şaşırtacak !
Araştırma ve inceleme kitaplarının birinde şöyle bir çıkarım vardır;
'Ölüm Korkusu Sapiens Sapiens için her şeyin başlangıcıdır. Bu korku günümüze kadar getirilen tüm bilim, ilim ve teknolojinin doğmasına ve gelişmesine vesile olmuştur.'
Altın Dal kitabı da temelinde bu korkunun insanlar ( yabanıl) üzerinde doğurduğu sonuçlardan olan kutsallık, Tanrı -Kral anlayışını incelerken bunun yabanıl insanlardan modern insanlara değin kültürel kaynaşmalarla ne denli zorlu, dogmatik ve kutsal hale geldiğini gösteriyor.
İnsanların, kutsadığı ve tanrılaştırdığı bitkiler, hayvanlar dünyasından insanlara kadar ölümün, ruhun ve folklorun, kitap boyunca neredeyse binlerce örneğini sunuyor Sir James Frazer. Bu bakımdan eşsiz bir çalışma.
Her bir örneği incelerken geçmişte yaşananların ne kadar basit, saçma ve düşünceden yoksun olduğu fikrine kapılsak da, bu düşünüş ve inanış biçimleri sayesinde günümüzün şekillendiğini anlamak gerekir. Hatta günümüz inanış ve düşünüş biçiminin de gelecek nesillerce aynı derecede basit, saçma ve düşünceden yoksun görülebileceğini de unutmamak gerek.
4/5 Stars (%80/100)
I quite enjoyed this book even though I had to read it for my thesis. Whenever I read something about archetypes and mythology, I heard Frazer's name. I finally got the chance to meet him and I am glad. This is an abridged version of the book and it is still almost 800 pages long. However, Frazer's language and way of storytelling are great. I don't remember getting bored while reading it. I also found it very useful for my thesis. I can also see that why and how many other scholars were inspired by Frazer, especially Bodkin since I've read her book recently. Finally, I like this abridged version. I checked many others but this one was better in my opinion. Overall, it is a great source to use but you can use it just for fun as well.
Yazar Hakkında
James G. FrazerYazar · 14 kitap
James George Frazer (d. 1 Ocak 1854, Glasgow, İskoçya'da doğdu, 1941'de Cambridge'de öldü.), İskoç sosyal antropolog. İskoç insanbilimci, yazar ve halk bilimci James George Frazer, 1 Ocak 1854'de Glasgow'da doğdu. Babası Rahipti. 1869-1874 arasında Glasgow Üniversitesi'nde eski Yunan ve Latin Edebiyatı öğrenimi gördü. Frazer'ın insanbilimine ilk ilgisi, İngiliz evrimsel insanbilimci Edward Tylor'ın 1871'de yayımlanan "Primitive Culture" (İlkel Kültür) kitabını okumasıyla başladı. 1874-1879 arasında Cambridge Üniversitesine bağlı Trinity College' da öğrenci iken din bilimci W Robertson Smith ile tanışması bu ilginin artmasında önemli rol oynadı. Frazer, 1879 da Trinity College' da öğretim üyesi oldu. 1907-1908 yıllarını, toplumsal insanbilim profesörü ünvanı alan ilk kişi olarak Liverpool Üniversitesi'nde geçirdi. Ertesi yıl Cambridge'e döndü ve yaşamı boyunca bu üniversitede çalıştı. 7 mayıs 1941 tarihinde Cambridge'de öldü.
