Yazar:
Ben Goldacre
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
448
Basım Tarihi:
29 Ağustos 2013
Yayınevi:
Fourth Estate Publishing
ISBN:
9780007498086
Ülke:
Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı
Dil:
İngilizce
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
10/10
2017 14. kitabı
Harika bir kitap olduğunu söyleyerek başlamalıyım yorumuma. Neden harika? Kısaca anlatmaya çalışayım.
Oxfordlu bir doktor olan Ben Goldacre bu kitabında ilaç sektörünün karanlık yüzünü ortaya koyuyor. Sistemdeki en önemli hatalardan birinin "eksik veriler" olduğunu belirterek başlıyor anlatmaya. Özel sektörün desteklediği ilaç denemelerinin, devlet destekli denemelere nazaran daha olumlu sonuçlar yansıttığını, olumsuz sonuçların olumlulara nazaran daha az yayınlandığını söylüyor. İlaç denemeleriyle ilgili verilere her zaman tam olarak ulaşılamadığını, ilaç firmalarının söz vermesine rağmen verileri sakladığını belirtiyor.
Piyasada, satışları sürdürmek için birçok muadil ilaç olduğundan ve bunların nasıl ortaya çıktığından bahsediyor kitabın ilerleyen bölümlerinde yazar. Patent süresi dolmak üzere olan bir ilaç varsa, bu süre dolmadan benzer bir yapıda bir başka ilacı piyasaya sürüp, yenilenmiş bir patente sahip, yepyeni bir ilaç ortaya koyduklarını belirtiyor. Yeni ilaç, öncekine göre önemli farklılıklar göstermese de, daha pahalı fiyatlara satılıyor. Eğer ilacın patent süresi dolduysa, bu kez de "bende de olsun" ilaçları piyasaya çıkıyor ki birçok firma bu işten para kazanabilsin. Bu noktada aslında olumlu bir durum da söz konusu çünkü yine de alternatif ilaçların olması, hem doktor kararları hem de hasta sağlığı açısından faydalı olabiliyor.
Tüm bunlar, yapılan ilaç denemelerine ve alınacak onaya bağlı oluyor. İlaç denemelerinin nasıl yapıldığını, bu süreçte nelerin saklandığını anlatmaktan çekinmiyor Goldacre. Afrika'da önemli bir ilaç şirketi, ABD'de yetişkinler için verilen bir ilacı, sırf kendi ilaçlarını denemek adına çocuklara veriyor. Bu, asla kabul edilemez bir durum.
Denemelerin önemli bir etkisini, henüz ilaç piyasaya sunulmadan önce denekler görüyor.
Kötü İlaçSağlık
Çoğu kişi bir şekilde doktorlarla ilaç firmalarının çok yakın ilişkide olduğunu duymuştur. Eskiden gazetelerde bol miktarda 'ilaç mümessili aranıyor' ilanı yer alırdı. Bahsettiğim devir 1980 - 2010 arası. Şu an yine gazete ilanı var mı yoksa sadece internetteki iş ilanı sitelerinden mi arama yapılıyor bunu bilmiyorum. Aranan erkek ve kadınlar için bazı fiziki kıstaslar yer alıyordu. Eğer bu sektörde bir tanıdığınız varsa, o da size neler neler anlatabilir. Mümessillik önemli bir araç.
Yazar kitabın başında, 'size burada komplo teorisi sunmayacağım' diyerek bazı şeylere set çekiyor. Üçkağıt yoluyla yapılan bazı abartmaları, yalanların doğru olarak sunulmasını ya da bazı şirketlerin eksik verilerden kendi ihtiyaçları doğrultusunda nasıl yararlandığını anlatmaya çalışıyor.
İlaç üretici firmalar, yine bunlara bağlı ya da dolaylı test merkezleri, doktorlar, devletlerin bu konuyla ilgili düzenleme kurumları, medya ve son olarak da vatandaşın içinde yer aldığı bir sarmaldan bahsediliyor. Yazar bu kalın kitabında öncelikle izlediği yolu açıklıyor, tezlerini ortaya koyuyor. Bu kitap bir sektör içinde bulunanların hepsini tek bir yapı gibi gösterip suçlamıyor. Bu sistemin parazitlerine direnen, karşı çıkan, yazı yazan, uyaran, tepki koyan kişilerin de varlığını inkar etmiyor ve belirtiyor. Ayrıca yazarın kendisi de doktor. O da okul hayatından şu anki fiili olarak yürüttüğü hekimlik mesleğine kadar gördüklerini, duyduklarını ve hatalarını da paylaşıyor.
Buraya aktardığım sınırlı sayıda alıntı haricinde onlarca daha alıntı yapılacak yerler var. Fakat yazar örnekler üzerinden ayrıntılı anlattığı için onları kestiğimizde bütünlük kaybolacağı, ayrıca uzun metin olarak da yayımladığımızda alıntı formunu kaybedeceği için onları ekleyemedim. Kitabın sayfa sayısının artmasının bir
Akıcı ve çarçabuk bitebilevek bir kitap. Okudukça ve ilaç sektörünün diğer yüzünü gördükçe canınız sıkılacak. Esprili diliyle bu can sıkıcı mevzuları okumayı kolaylaştırmış yazarımız.
ilaç üretimi süreci nasıl oluyor?Popüler Bilim
Doktorlar tarafından hep düşünülen ancak çok dillendirilmeyen, ilaç kullanan halk tarfından da bilimsel olduğu varsayımı ile hep doğru kabul edilen ilaç geliştirilmesi, hakkında oldukça yoğun içerikli bir kitap. Özellikle son 20-30 yıkda, ilaçların piyasya verilmeden önceki aşamalarda neler yaşandığını cesurca kitabına taşımış. Bunları okuyunca ilaç kullanmaya devam edermisiniz bilmem ama maalesef paranın olduğu yerde sağlık-fayda ikinci planda kalıyor. Konu ile ilgili bilimsel bilgisi olmayan birisi için zor okunur ve anlaşılır bir kitap. Konu ile ilgili kısmen bilgim olduğu halde bitiremedi. Çok yoğun ve uzatılmış örnekleri var. Belki de bu konuda bir kitabın böyle olması gerekiyordu. Meraklısına, sabırlısına önemli bir kitap.
İlaç şirketleriyle ilgili çarpıcı açıklamaların bulunduğu bir kitap. Ama yazarında belirttiği gibi bu kitabı okumak biraz zor. Çok terim var, fazla istatistiksel. Bu konuyla çok ilgili değilseniz okumanızı tavsiye etmem.
