Yazar:
Javier Marias
Çevirmen:
Neyyire Gül Işık
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bakın, dünyada en son umulabilecek şey adalet, telafi. Yok öyle bir şey!Edebiyat
Bildiğimiz Marias romanları olup bitecek olanın etkili bir özeti gibi olan, okuru daha baştan derinliğe çeken uzun bir giriş paragrafıyla başlar. Bunda “Kocası gerçekten kocası mıydı, bir süre ondan emin olamadı..” diye bir cümle. Daha baştan ‘noluyoruz yavrumi’ diye sorup bir süre uyum sorunu yaşadım. Okudukça anladım, Marias bu sefer derine derine kazıp o bildiğimiz çok saçaklı tünelin yerine seviye seviye yükselecek olan bir kurgu tercih etmiş. Hem Berta’nin hem Thomas’ın ağzından, hem de üçüncü tekil şahıs anlatımıyla okuduğumuz hikaye, anlatıcı her değiştiğinde bir basamak yukarı çıkıyor. Daha yukarı, daha yukarı..Ve işte, kitabın sonunda olup biten her şeyi kuşbakışı görecek kadar yükseldik.
Berta Isla ve Oxford’da eğitim alırken bir mecburiyetle İngiliz gizli servisinde casus olarak işe başlayan Thomas arasındaki evlilikle açılıyor hikaye. Ortak yaşam ne kadar ortak, onu didikliyoruz yine. Hiç kimseyi gerçekten tanıyamayız, yanımızda soluk alıp vereni bile vurgusu tüm romanın üstüne serili bir yorgan. Ve bu ağır yorganın altında sağdan sola dönmeye çalışan Berta’nın umutsuzlukla cilveleşmesi, yalnızlığı, bekleyişi, savruluşu, öfkesi..
Epeyce tanıdık sima var. Yine Shakespeare’in V.Henry’si elini kolunu sallayarak cümlelere dalıyor, kralı korumak metaforu üzerinden despot iktidarlar -diktatörlükler ve halklar arasındaki bağlantıyı kralın emriyle eşeleme hakkı kazanıyoruz. Yarınki Yüzün’den tanıdığımız boyu devrilesice Tupra desen burada. Dalavereleri ona soruyoruz. İnsanın kendi yaşamını seçip seçemeyeceğini de. Her şeye mi bir cevabı olur insanın? Karasevdalılar’dan tanıdığımız Balzac’ın Albay Chabert’ı burada. Hani şu savaşta öldü sanılan, dirilip döndüğünde kendisi olduğunu ispatlayamayan garibim.
Bu kendini merakla okutan bir casusluk hikayesi gibi, son
bir bekleyiş hikâyesi...·428 syf.·1000Kitap
9/10
Beğendi
·2026 12. kitabı
Javier Marías’ın bu romanı aslında bir casusluk hikayesi maskesi takmış, çok derin bir evlilik ve sadakat sorgulaması. Tomás’ın o müthiş dil yeteneği yüzünden bir gün kendini İngiliz Gizli Servisi’nin içinde bulmasıyla her şey başlıyor ama asıl mesele operasyonlar değil, bu durumun evdeki yansıması.
Berta, kocasının hayatının koca bir kısmından tamamen dışlanmış durumda. Tomás bir gün evden çıkıyor, bazen aylar sonra dönüyor ama nerede olduğu, ne yaptığı tam bir sır. Düşünsene, en yakınınındaki insan bir "hayalete" dönüşüyor. Kocasının bir kahraman mı yoksa bir suçlu mu olduğunu, hatta gerçekten o kişi olup olmadığını bile tam olarak bilemiyor. Bu "bilmeme" hali, fiziksel bir ayrılıktan çok daha ağır bir yük aslında.
Marías burada bizi bir düşünce labirentine sokuyor: Birini gerçekten tanımak mümkün mü, yoksa hepimiz aslında birer yabancıyla mı yaşıyoruz? Kitap ilerledikçe Berta ile birlikte o belirsizliğin içine hapsoluyorsun. Her kapı çalınışında, her uzun sessizlikte onunla birlikte geriliyorsun. Aksiyonun değil, o bitmek bilmeyen bekleyişin ve şüphenin yarattığı gerilim seni ele geçiriyor.
Sonuçta ortaya çıkan şey, sırların bir ilişkiyi nasıl sessizce kemirdiği ve insanın belirsizlikle nasıl başa çıkmaya çalıştığına dair çok güçlü bir portre. Eğer "hiçbir şey göründüğü gibi değildir" fikri seni cezbediyorsa, bu hikaye bittiğinde seni uzun süre düşündürecek demektir.
İnsanın Sürgünü: Kararları!
“ Hayatımı daha başlamadan benden kopardınız.” dedi Tom. “İnsanlar ne zamandan beri kendi yaşamlarını seçiyorlar sanki?” diye cevapladı kaderini acımasız ağlarla ören örümcek.
Bir hayat nasıl perperişan olur, bu hayatın içindeki tüm canları nasıl perperişan eder, size tüm inceliği ve yürek acısıyla gösteriyor. 
Berta Isla
Berta’nın yolculuğu çok şahsa münhasır bir hikaye. Kendisini ve olayları hiç sorgulamadan yaşamını sürdüren bir kocanın içindeki dehlizi anlamaya çalıştıkça Berta’nın tükenişini izliyorsunuz roman boyunca. Bilinmezliğin, güvensizliğin, ulaşılamayanın peşinden öyle bir sürüklüyor ki ruhunuz acıyor.
Kocası Tom’un dil yeteneğiyle hocasının takdirini kazanması, kocasının başına çok işler açıyor ve Kraliçeye hizmet eden orduda casusluk yapmak gibi çok önemli bir görevi üstelenmek zorunda kalıyor. Kendisiyle birlikte Berta da kendini bambaşka bir kaderin içinde buluyor. Tom’un karşılaştığı kişiler, korkuları ve kararları tüm bu kaderin sürgünü haline geliyor. Sürgündeki yaşantı Berta ve ailesine büyük bedeller ödetiyor. Her şey rayına oturduktan sonra ise zaman bir balyoz gibi tepelerine inse de artık her şey çok değişmiştir ve kimse artık eskisi gibi değildir. Kitapta en çok mağdur kimdir, bunun hesabını yapmaya çalıştıkça işin içinden çıkamadığım, ruhumu kasıp kavuran bir hikaye oldu diyebilirim.
Javier Marias dilinin yoğunluğuna,cümlelerin uzunluğuna ve zaman zaman bazı kaymalar, tekrarlara rağmen kurgunun muhteşemliği, ruhun labirentlerinde yaptırdığı gezinti, ünlü yazarlardan alıntılarla olayları bağlaması ve kaderin ördüğü ağlarda insanın çaresizliğini çok güzel anlatmış .
Ah, Javier Marias, sen bir efsanesin!
Canım Berta, seninle yolculuk yapmak şahaneydi!
Berta Isla
Berta’nın yolculuğu çok şahsa münhasır bir hikaye. Kendisini ve olayları hiç sorgulamadan yaşamını sürdüren bir kocanın içindeki dehlizi anlamaya çalıştıkça Berta’nın tükenişini izliyorsunuz roman boyunca. Bilinmezliğin, güvensizliğin, ulaşılamayanın peşinden öyle bir sürüklüyor ki ruhunuz acıyor.
Kocası Tom’un dil yeteneğiyle hocasının takdirini kazanması, kocasının başına çok işler açıyor ve Kraliçeye hizmet eden orduda casusluk yapmak gibi çok önemli bir görevi üstelenmek zorunda kalıyor. Kendisiyle birlikte Berta da kendini bambaşka bir kaderin içinde buluyor. Tom’un karşılaştığı kişiler, korkuları ve kararları tüm bu kaderin sürgünü haline geliyor. Sürgündeki yaşantı Berta ve ailesine büyük bedeller ödetiyor. Her şey rayına oturduktan sonra ise zaman bir balyoz gibi tepelerine inse de artık her şey çok değişmiştir ve kimse artık eskisi gibi değildir. Kitapta en çok mağdur kimdir, bunun hesabını yapmaya çalıştıkça işin içinden çıkamadığım, ruhumu kasıp kavuran bir hikaye oldu diyebilirim.
Javier Marias dilinin yoğunluğuna,cümlelerin uzunluğuna ve zaman zaman bazı kaymalar, tekrarlara rağmen kurgunun muhteşemliği, ruhun labirentlerinde yaptırdığı gezinti, ünlü yazarlardan alıntılarla olayları bağlaması ve kaderin ördüğü ağlarda insanın çaresizliğini çok güzel anlatmış .
Ah, Javier Marias, sen bir efsanesin!
Canım Berta, seninle yolculuk yapmak şahaneydi!
Berta’nın mı romanı yoksa Tómas’ın mı ? Üstünkörü okunabilecek sıradan bir casusluk romanı mı acaba? Aile , sırlar, söylenemeyenler, merak , hizmet tutkusu /alışkanlığı , gücün emrinde sorgulamadan yaşamak… Kime göre neye göre sorumluluk, hangi sorumluluk diğerlerinin önüne geçer, aile kavramından daha önemli mi , yaptıkların /yapacakların kaybettiklerine değer mi?
Ya kandırılmışlık hissi, bunca zaman yaptıklarının temelinde bir hile/kandırmacanın yatması…
Kurum olarak evlilik mi yoksa yüreğinin yaşattığı mı?
Bir hayalet gibi yaşamak ve bir gün yok olmak(!) ve hayatına olduğun gibi (eksikliklerle de olsa) devam edip mantığa büründürdüğün her şeyi çok özlemek (ne kadar hakkın varsa)
Seçtiğin yol ve kaybettiklerin hepsi senin eserin, bu kadar yabancılaşma, bekleyişin acımasızlığı, geri döneni affetmeye yeter mi?
Edebi olduğu kadar felsefi , uzun uzun anlatımı ile bazen yorucu ( ama yorulmayı hak ettiren bir eser) , tekrarları ile of dedirten ama Marias üslubuna yabancı olmayanların çok seveceği bir eser . Bu arada psikolojik çözümlemeleri de sana bırakıyor ki boş kalıp , aklın başka yere kaymasın..
Çok mu anlattım ne ? Artık okumalısınız
Berta Isla'yı Bitirince Anladığım Şey…Edebiyat
Bitti. Ve şunu söylemem lazım: İyi ki sabretmişim, iyi ki pes etmemişim.
Yalan yok, ortalarında boğulduğum, "Bu tarihi detaylar ne, bu cümle niye bitmiyor?" diye isyan ettiğim anlar oldu. Ama şimdi, son sayfayı kapattığımda anladım ki Javier Marias
bana Berta'nın sıkıntısını okutmamış, resmen yaşatmış. O bekleyişin ağırlığını, o belirsizliğin insanı içten içe çürütüşünü omuzlarıma yüklemiş. Kitabın dehası da tam olarak buradaymış meğer.
Bu bir casus romanı falan değil. Bu, sevdiğin adam bir hayalete dönüştüğünde ne yapacağını bilememenin romanı. Bütün o gürültülü dünya olaylarının (savaşların, politik entrikaların) aslında tek bir evin içindeki sessizliği nasıl daha da sağır edici hale getirdiğinin romanı.
Kitap bittiğinde aklımda kalan şu sorular oldu:
*Bir insanı sevmek, onun yokluğuna bir ömür dayanmaya yeter mi?
*Aynı yatağı paylaştığın kişinin en büyük sırrın olması nasıl bir delilik?
*Ve en fenası: Bir insanın yokluğu, bazen varlığından daha mı gerçektir?
Sonu... Sonu bir tokat gibi çarpmıyor, hayır. Daha yavaş, daha derinden bir şey. Sanki odadaki hava değişiyor ve sen bir anda bütün hikayeyi bambaşka bir gözle görüyorsun. O yavaşlığın, o bekleyişin ne kadar anlamlı olduğunu anlıyorsun.
Javier Marias insanın aklına şu soruyu mıh gibi çakıyor: En yakınındakini bile, aslında ne kadar tanıyorsun ki?
Ve bu bitmeyen bekleyişin ve tüm bu soruların adı Berta Isla
Javier Marias
bana Berta'nın sıkıntısını okutmamış, resmen yaşatmış. O bekleyişin ağırlığını, o belirsizliğin insanı içten içe çürütüşünü omuzlarıma yüklemiş. Kitabın dehası da tam olarak buradaymış meğer.
Bu bir casus romanı falan değil. Bu, sevdiğin adam bir hayalete dönüştüğünde ne yapacağını bilememenin romanı. Bütün o gürültülü dünya olaylarının (savaşların, politik entrikaların) aslında tek bir evin içindeki sessizliği nasıl daha da sağır edici hale getirdiğinin romanı.
Kitap bittiğinde aklımda kalan şu sorular oldu:
*Bir insanı sevmek, onun yokluğuna bir ömür dayanmaya yeter mi?
*Aynı yatağı paylaştığın kişinin en büyük sırrın olması nasıl bir delilik?
*Ve en fenası: Bir insanın yokluğu, bazen varlığından daha mı gerçektir?
Sonu... Sonu bir tokat gibi çarpmıyor, hayır. Daha yavaş, daha derinden bir şey. Sanki odadaki hava değişiyor ve sen bir anda bütün hikayeyi bambaşka bir gözle görüyorsun. O yavaşlığın, o bekleyişin ne kadar anlamlı olduğunu anlıyorsun.
Javier Marias insanın aklına şu soruyu mıh gibi çakıyor: En yakınındakini bile, aslında ne kadar tanıyorsun ki?
Ve bu bitmeyen bekleyişin ve tüm bu soruların adı Berta Isla
Bayıldımmm Gençlik aşkı olan Berta ve Tomas’ın ilişkisi, Tomas’ın sır dolu bir dünyaya adım atmasıyla sarsılıyor.
Yabancı dillere yatkınlığı ve taklit yeteneği İngiliz gizli servisine götürüyor ve bu yol, sadece onun değil, Berta’nın da hayatını şekillendiriyor.
Roman bölümler halinde ilerliyor; bazen Tomas’ın zihnine giriyoruz, bazen Berta’nın . Berta’nın sessizliğinde boğulmak şahaneydi .
Uzun bekleyişler, tıkanışlar, derin sarsıntılar…
Suskunlukla anlatılan bir çözülme gibi. Dönüp dönüp okuduğum cümleler var öyle nefis.
Sık sık edebiyata, yazarlara, kitaplara yapılan atıflar okuma zevkini artırıyor.
Hem temposu hem duygusu çok güçlü.
Elimden düşürmeden okudum.
Şimdi sırada devam kitabı Tomas Nevinson var.
Ve sonra Yarınki Yüzün Üçlemesi.
Hem hikâyeye hem ruh haline bağlandım .
Devamm
Bekleyiş mi Suskunluk mu?1000Kitap
Javier Marías’nın Berta Isla adlı romanı, derin bir sessizlikle ilerleyen bir anlatı. Casusluk ve kimlik gibi temalar romanın zeminini oluşturuyor ancak asıl anlatılan şey belirsizliğin gündelik hayata sızma biçimi. Marías, bizi hızlı bir olay örgüsünden ziyade zamanın yavaş ve yıpratıcı akışıyla yüzleştiriyor.
Roman; evlilik, sadakat ve bireyin kontrol edemediği koşullar karşısındaki duruşunu merkeze alıyor. Anlatı, beklemenin pasif bir durum olmadığını gösteriyor bize; bilmeden yaşamak, cevap alamamak ve buna rağmen hayatı sürdürmek zorunda olmak romanın temel duygusunu oluşturuyor. Bu bekleyiş ne romantize ediliyor ne de yüceltiliyor aksine insanı sessizce dönüştüren yıpratıcı bir süreç olarak ele alınıyor.
Romanda anlatılanlar tek bir duyguda sabitlenmiyor. Bekleyiş kadar suskunluk da önemli bir parça. Marías, karakterlerini de açıklamıyor. Karakterleri, kendilerinde eksilttikleri şeyler üzerinden olaylarla anlatıyor. Bu yaklaşım, romanı tek taraflı bir hikâye olmaktan çıkarıyor ve bize farklı duygusal okumalar yapma alanı açıyor.
Yazarın dili sade ama çok yoğun bir düşünsel derinlik taşıyor. Uzun cümleler, tekrarlar ve iç içe geçen düşünceler romanın ritmini oluşturuyor. Bu tarz bir dile alışkın olmayanlara yorucu gelebilir, zaman zaman konudan kopmalara yol açabilir.
Romanın sonlarına doğru bazı sayfalarda hızlanmak istemedim; çünkü bekleyişin ağırlığı beni de etkisi altına almıştı. :) Kitap bittiğinde içimde kalan duygu büyük bir sarsıntıdan çok, yavaşça yerleşen kabullenilmiş bir hüzündü. Roman bitince ister istemez şunu düşündüm: Kontrol edemediğimiz bir hayatın içinde en çok kim yıpranır? Cevap bana göre net değil çünkü Marías, mağduriyetin tek bir yüzü olmadığını hissettirdi bana. Hem Berta hem de Tomás tarafından.
Berta Isla Javier Marias
Berta Isla Javier Marias
Canım Marías edebiyatına aşığım. Bunu okuduğum her kitabından sonra söyleyebilirim. Amma vekalin sanki Berta Isla birazcık farklı olmuş.
Aslında şöyle ki, Marías okurken edebi şölen yaşıyorum. Bu kitapta ise şölen olmadan konu ve kurgu bakımından güzellik vardı. Marías'ın ikili ilişkilere, karakterlerin kendi içsel çıkarımlarına, beklentilere ve gerçekleşenlere yaptığı bakış açılarını seviyorum. Yine diğer okuduğum iki kitabındaki gibi anlatmak, anlatabilmek, anlatamamak gibi dilin işlevlerine de yönelmiş.
Kitabın başlarında Thomas'ın yaşadığı olay kitap boyunca pusuya yatmış bizi takip ediyor ve hem Berta'nın hem de Thomas'ın tüm yaşamını biçimlendiriyor. Berta'nın yalnızlığı, mücadelesi, anlam arayışı sürerken Thomas'ın da çaresizliği, korkusu içinize işliyor. Tüm bu bireysel etkileri yanında bir de İspanya ve İngiltere'nin siyasi durumu, çatışmalar, eylemler de arka planda işlenen konulardan oluyor.
60’ların sonunda nişanlanan, lise aşkları Berta Isla ve Tomas Nevinson’un çarpıcı hikayeleri etrafında İspanya ve dünyadaki değişimlerin anlatıldığı bir hikaye Berta Isla.
Babası İngiliz olan Tomas, bir tanıdıkları vasıtasıyla üniversite için Oxford’a giderken Berta, Madrid’de üniversiteye devam eder. Tomas son sınıftayken yabancı dillere olan yeteneği ve taklitleri ile başta Richard Wheeler olmak üzere çok sayıda öğretim görevlisinin dikkatini çeker. Wheeler vasıtasıyla aldığı ingiliz gizli servisine katılma davetini reddeder. Başına gelen talihsiz bir olay sonrası bazı seçimler yapmaya zorlanır. Ve yaptığı seçimler onun ve Berta’nın hayatını gerçek bir trajediye dönüştürür.
Tüm Ruhlar ve Yarınki Yüzün üçlemesinin ardından Oxford çevresi ve MI6 ya geri götürüyor bizi Javier Marias. Richard Wheeler’ın daha aktif olduğu ve Yarınki Yüzün karakterlerinden Tupra’nın daha genç olduğu zamanlara yolculuk yapıyoruz. Gizli servis entrikalarıyla değişen hayatlar Tomas’ın hikayesiyle bir kere daha gözler önüne seriliyor.
Tipik bir Javier Marias romanı hem yazım biçimi hem de tanıdık karakterlerin romana dahil edilmesi sebebiyle. Yarınki Yüzün karakteri Tupra’dan neden daha önceki kitaplarda da hoşlanmadığımı anladım.
Bir yazarın tüm eserlerini kronolojik sırayla okumanın büyük faydasını gördüm Marias okurken. Ayrıca bu şekilde büyük zevk aldım. Her eseri büyük bir puzzle’ın parçası gibi.
kalmak mı gitmek mi daha zor?1000Kitap
aşkın, yasın, belirsizliğin ve daha birçok şeyin romanı berta isla.
âşık olacağımız kişiyi seçemediğimiz gibi kaderimizin bize neler getireceğini de bilemeyiz. görece kısacık yaşamımıza ne kadar acı, ne kadar sorumluluk, ne kadar pişmanlık sığdırabiliriz?
roman aslında çok katmanlı bir anlatı sunuyor. bir ilişkinin anatomisi üzerinden ilerlerken kadın-erkek ilişkilerinin ötesine geçip yurttaşlık, edebiyat, siyasi oyunlar ve ebeveynlik gibi pek çok alana uzanıveriyor.
kalan mı giden mi daha rahattır? roman boyunca iki karakterin de yaşadıklarına tanıklık eden okur, hangisini seçecek?
berta isla, yazardan okuduğum ilk kitaptı. açıkçası başlarda okusam mı yarım mı bıraksam diye çok kararsız kaldım. anlatı kimi zaman son derece şiirsel ilerlerken kimi zaman donuklaşıyordu. uzun ve dolambaçlı cümlelerden bir anda kısa, anlık anlatılara geçmesi beni yer yer metinden kopardı. bunun çeviriden kaynaklanabileceğini düşündüm. bazı cümlelerde “olmamış sanki” hissiyle duraksadım.
zorlayarak bitirmiş olsam da kitabı beğendim. çünkü yazarın ne yapmak istediğini kitabın sonunda daha net kavradım. en önemlisi de kapağını kapattığımda beni hayata dair pek çok sorgulamayla baş başa bırakmasıydı.
Yazar Hakkında
Javier MariasYazar · 18 kitap
İspanyol romancı, deneme yazarı, çevirmen. 1951'de Madrid'de doğdu. Çocukluğunun bir kısmını babası düşünür Julian Marias'ın çeşitli üniversitelerde ders verdiği ABD'de geçirdi. Yazarlık hayatına on yedi yaşında yazdığı Los Dominios del Lobo (Kurdun Toprakları) ile atılan Marias, Madrid Üniversitesi'nde İngiliz edebiyatı eğitimi gördü ve okuldan mezun olduktan sonra bir süre çevirmenliğe ağırlık verdi. Çevirdiği yazarlar arasında Hardy, Conrad, Nabokov, Faulkner, Kipling, James, Stevenson, Browne ve Shakespeare sayılabilir. 1980'ler boyunca Madrid, Oxford ve Venedik'teki çeşitli üniversitelerde, ayrıca Boston'daki Wellesley College'da ders verdi. Reino de Redonda adlı küçük bir yayınevinin başında olan Marias, bunun yanı sıra El Pais gazetesinde köşe yazıları yazıyordu.
Marías, 71. doğum gününden 9 gün önce 11 Eylül 2022'de Madrid'de zatürreden öldü.
Eserleri otuzun üstünde dile çevrilmiş olan Marias'ın Türkçede yayımlanmış kitapları şunlar:
- Beyaz Kalp (Gendaş Kültür, 1999)
- Yarın Savaşta Beni Düşün (Sistem, 1999)
- Ufkun Öte Yanı (Everest, 2000)
- Yazınsal Yaşamlar (Can, 2008)
- Duygusal Adam (Sel, 2009)
