Roald Dahl bir casus, savaş pilotu, çikolata tarihçisi ve tıbbi buluşlar yapan bir mucitti.
Sadece bu kısa tanım bile yazarımızın çılgın ve enteresan aklını fazlasıyla açıklıyor. Birçok eseri sinemaya ve tiyatroya uyarlanmış Dahl’ın okuduğum ilk eseri Cadılar; ancak tüm eserlerine göz attığımda aslında kendisiyle çok önceden tanıştığımı fark ettim. İzlediğiniz çocuk filmlerinin birçoğunda, özellikle de en kült eserlerde, yazarın imzasına ulaşmanız muhtemel. Sanırım onun kalemini yalnızca bir romanından yola çıkarak anlamamın başlıca nedeni bu.
Cadılar romanı, ninesinin cadı hikayeleriyle büyümüş bir çocuğun günün birinde gerçek cadılarla karşılaşmasıyla içine girdiği serüveni anlatıyor. Çocuksu bir anlatım söz konusu ancak bana göre bu üslubun verdiği tat , anlatımı kuvvetli pek çok eserde bile yok. Çocuk kitaplarını güzel kılanın da bu özgür, tıngırtılı mıngırtılı, pek özgün betimlemeler olduğunu düşünüyorum (:
Yazarın en güzel işlediği noktalardan birisi nine-çocuk ilişkisiydi. Tuhaf bir şekilde çocukların birçoğu küçükken en iyi nineleriyle ve dedeleriyle anlaşırlar; bu arkadaşlık şüphesiz herkese çok sevimli görünür ve sanırım bu yüzden, daha ilk sayfalardan itibaren bu ikiliye fazlasıyla ısındım (:
Hoşuma giden bir diğer nokta ise kesinlikle cadıların konuşma şekliydi; öyle hoşuma gitti ki, bazı kısımları birkaç kez okuduğum söylenebilir Buraya kısa bir alıntı bırakıyorum hemen:
“Ne göğdüm, biliyoğ musunuz? Söyleyin bakalım, ne göğdüm? Koğkunc biğ şey! Yüzleğce, binleğce küçük çocuk kumda oynamıyoğ mu? O iğğemc şeyleği göğünce bütün iştağım kaçtı!”
Aslında bu, dört dönemlik anaokulu stajının ardından bana da pek benziyor…
Ve tüm absürt, komik durumların yanısıra, insanı hüzünlendiren daha gerçekçi başka kısımlar da vardı. Hayata dair can sıkıcı gerçekleri
CadılarRoald Dahl · Can Çocuk Yayınları · 2007709 okunma
CADILAR Daha çocukken okuyup hala etkisinde kaldığım bir kitap asla unutmam okuduğum geceyi korkudan uyuyamaz hale gelmiştim. Aslında çocukların biraz büyüdükten sonra okuması gereken bi kitap.(Belki de ben çocukken değil de şuan okumuş olsaydım bu kadar aklımda kalmazdı.)
CadılarRoald Dahl · Can Çocuk Yayınları · 2007709 okunma
Ah Dahl ne kadar güzel kafan var. Seni okuyan, dinleyen çocuklar çok şanslı. Yıllar geçse de bende çocuk kitapları yazarları içerisinde ki yerin hep ayrı olacak.
“Yaşlandığımız için oyun oynamayı bırakmayız, oyun oynamayı bıraktığımız için yaşlanırız.” İrlandalı Yazar Bernard Shaw
1983’te yayınlanan hikaye, bir sahne oyununa, bir radyo dramasına, bir operaya ve Anjelica Huston’ın oynadığı 1990 yapımı ve 2020 yapımı Anne Hathaway'in oyunculuğuyla iki kez filme uyarlandı. School Library Journal, 2012’de bir ankette kitabı tüm zamanların en iyi çocuk kitapları arasında seksen birinci olarak sıraladı.
Filmlerini de kitaplarını da bir çocuk izleyince farklı, bir yetişkin izleyince ayrı tat alıyor. Çok farklı sonuçlar çıkıyor. İzlerken/dinlerken çocukların aldığı tadı asla bir yetişkin alamıyor. Sizin korkarak izlediğiniz, korkarak okuduğunuz Cadılar kitabını, çocukların o kadar eğlendiklerini o kadar mutlu olduklarını gördüm ki şaşırırsınız.
Rold Dahl geleneği olarak okunan kitabın uyarlaması varsa izlenir. 1990 yapımı uyarlamayı yazar dehşet verici bulduğunu belirtmiş. 2020 yapımı uyarlama ise hikayeye çok sadık bir uyarlama değildi.
Naçizane Dahl nin kitaplarını lütfen Tim Burton yönetsin lütfen. (:
_________spoiler kısmı____________
Kitapta ismi belirtilmeyen bir çocuk ben diliyle anlatıyor. Çocuk trafik kazasında anne ve babasını kaybedince ninesiyle yaşamaya başlar. Yazar çok uzun tutmasa da çocuğun üzüntüsünden bahsediyor.
“O korkunç öğleden sonra yaşadıklarımı uzun uzun anlatmayacağım. Şimdi düşünürken bile tepeden tırnağa ürperiyorum. Sonunda kendimi ninemin evinde buldum tabii. Beni kucağına alıp sımsıkı sarıldı, sabaha kadar ağladık.” (sayfa 15) .
Çok özel ve güzel bir nine torun ilişkisi ve dayanışması tüm roman boyunca çeşitli vesilelerle karşımıza
Cadılar’ı çocukken okusam belki korkardım ama bu yaşta inanılmaz zevkli geldi. Bence çocukların elinden de belli bir yaştan sonra geçmesi gereken bir kitap.
CadılarRoald Dahl · Can Çocuk Yayınları · 2007709 okunma
Çocuk romanları okumayı seven bir yetişkin olarak tek solukta okudum evet çok keyifliydi. Roald Dahl'ın tüm kitapları gibi. AMA... Cadıları yanlış tasvir ettiği için ben bu kitabı hiçbir çocuğa okutmam.
Cadılar, kadınların bastırıldığı ve aile içinde ne kadar değer verilse de her zaman köle olarak görüldüğü eski dönemlerde bir şekilde bu duruma başkaldırıp kendini gizlice bilime adayan kadınlardır.
'Sihir' ve 'büyü' kelimelerinin cadılarla bağdaştırılmasının sebebi de şüphesiz bilimle bir şekilde uğraşan fakat her imkanın ellerinden alındığı kadınların, kendilerini insanlığı şifalı otlarla iyileştirmeye adamasındandır. Birçok film ve diziye de böyle uyarlanmıştır. Kasabada biri hastalanır, çaresiz bir hastalıktır tek çözümü herkesin cadı olduğunu sanıp korktuğu kadındır; kadının her yerden topladığı otlar, bitkiler faydalarını bildiği için hastalıklara çözümdür vs.
Geçmişte, birçok kadın kendilerine verilen rollere uygun davranmadığı için, sadece erkeklerin ilgilenmesinin uygun bulunduğu çalışma alanlarında başkaldırıp yetenek sergilediği için yakılarak öldürülmüştür. Dolayısıyla cadı figürünü kötü tasvir eden, kötülükle betimleyen, cadı olan kadınların her zaman çirkin olarak tarif edilmesinden rahatsızım. Roald Dahl da 1900lerde yaşamış gayet bilgili ve araştırmacı bir adam. Birçok kitabını sevdiğim bu yazardan; cadılara karşı böyle geri kafalı bir duruş, cadıların geçmişte sürdüğü gerçek varoluşa bu kadar vurdumduymaz bir tavır beklemezdim.
Tüm yazarların cadıların bu hayatta var olmak için ayak direyen, bu hayatta biz de varız demek için başkaldıran kadınlar olduğunu hatırlamaları gerek! Cadıları çirkinleştirmekten, kötüleştirmekten vazgeçin.
Cadılar, Roald Dahl’ın en sürükleyici, en etkileyici kitaplarından biri. Kitabın arkasında +9 yazıyor. Kitabı okumayı düşünen minik okurlar için ebeveynleri bence dikkate almalı. 6 yaşındaki kızıma kendimce yorumlayarak okuduğumda keyif aldı, lakin anne süzgecinden de geçti. Küçük çocuklar için sevilen bir yazar olsa da bence Roald bu kitapta içindeki çocuk ile barışık biz yetişkinlere sesleniyor.
Cadılar üzerinden kadın kimliğine saldırı yorumları okudum. Kitapta kadın-erkek yarışı yok. Hatta baş karakterin en büyük dayanağı onu koşulsuz şartsız seven, dinleyen babaannesi. Bruno’nun babası ne kadar hödükse ( kitaptaki tasviri kullandım :)) annesi de o kadar ihmalkar ve bencil bir kadın. İnsanın insanla kavgasını yazar satır aralarında eleştiriyor. Sürükleyici ve akıcı bir hikayenin içine yazar çokça düşündüren cümle ekliyor. Dikkatimi çeken bir nokta, Charlie’nin Çikolata Fabrikası dışında okuduğum diğer kitaplarında olduğu gibi bu kitapta da kahramanımız kitabın başında öksüz ve yetim kalıyor. Yazar bu konuyu işlemeyi seviyor.
Gelelim kitabın konusuna 9 yaşındaki kahramanımızın annesi, babası Norveçli. Ama kendisi babasının işi nedeniyle İngiltere’de doğup büyüyor. Yaz tatillerinde Norveç’te ziyaret ettiği, müthiş masallar anlatan babaannesini de çok seviyor. Anne-baba bir kazada ölünce ninesi ile İngilistan’da yaşamaya başlıyor. Olanlar da bundan sonra oluyor. Cadılar tarafından fareye dönüştürülen çocuk, İngilistan’daki diğer çocukları kurtarabilmek için bir mücadeleye girişiyor. R’leri ğ gibi telafuz eden cadılar cadısının diyalogları kitaba renk katmış. Babaannenin azmi, müşfikliği yüreğinizi yumuşatıyor. Kafka’nın “Dönüşüm” kitabı gibi okuyucu fare çocuğa alışıyor. Umudunu hiç yitirmeyen, her şeyden mutlu olacak bir pay çıkartan kahramanımız Polyanayı
Sanırım çoğu kişi Roald Dahl'ı "Charlie'nin Çikolata Fabrikası" ile tanımış ve sevmiştir. Fakat emin olun ''Cadılar'' da tıpkı onun kadar güzel ve eğlenceli bir fantastik eser. Hatta kitap, zamanında öyle beğenilmiş ki, yayımlandıktan bir süre sonra bir tiyatro oyunu olarak sahnelenmiş, ardından da 1990 yılında "The Witches" ismiyle beyazperdeye uyarlanmıştır. 2012'de yapılan bir ankette tüm zamanların en iyi çocuk kitapları arasında seksen birinci olmuştur. 2020 yılında bir film uyarlaması daha çekilmiştir.
Cadılar'da, anne ve babasını araba kazasında kaybeden bir çocuğun, ninesiyle birlikte cadılara karşı verdiği fantastik ve eğlenceli savaş anlatılıyor. Yazarın anlatım dili diğer hikayelerinde olduğu gibi çok yalın ve samimi. Hatta o kadar doğal ki, çoğu yerde sanki sizinle konuşuyormuş, hikayeyi size yanan bir ateşin önünde, sıcacık bir ortamda anlatıyormuş hissine kapılıyorsunuz. Ama tabii bir yandan da ürküyorsunuz çünkü ne de olsa konu "cadılar" :)
Cadılar, bir çocuk kitabı gibi dursa da aslında tam olarak öyle değil. İçerisinde çocuklar için ürkütücü, hatta zaman zaman korkutucu bile olabilecek bir takım unsurlar barındırıyor. Her çocuk bundan olumsuz etkilenecek diye bir şey yok tabii ama eğer bir çocuğa okutulacaksa bunu göz önünde bulundurun derim. Kısacası okuması çok keyifli olan, zamanın nasıl geçtiğini anlamadığım, ''bunu neden bu zamana kadar okumamışım'' dediğim kitaplar arasına girdi Cadılar. Şimdiden okuyacaklara keyifli ve bol sihirli okumalar dilerim.
CadılarRoald Dahl · Can Çocuk Yayınları · 2007709 okunma
Çocukken izlediğim ve bayıldığım bir film ‘Cadılar'.Filmi izledikten sonra farelere karsi büyük bi sempati duymaya başladım :) Roald Dahl tarafından kaleme alındığını bilmiyordum görür görmez aldım tabii..Okurken filmi adeta yeniden izlemiş gibi oldum.Bu sevimli masal ne zaman aklıma gelse küçük kahramanımızın büyük annesine duyduğu sevgi içimi ısıtır ve çocukluk günlerimi hatırlarım...
CadılarRoald Dahl · Can Çocuk Yayınları · 2007709 okunma
1916’da Galler’de Norveçli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1932'de İngiltere'nin tanınmış özel okullarından birini bitirdikten sonra, üniversiteye gitmek yerine Kanada'daki Newfoundland'e yapılan bir keşif yolculuğuna katıldı. Afrika'da Shell Petrol Firması için çalıştı. II. Dünya Savaşı'nda savaş sırasında tanıştığı romancı C.S.Forester'ın özendirmesiyle, orduda çalıştığı yıllarda başından geçen olayları yazmaya başladı. Daha sonra RAF savaş uçaklarında pilotluk yaparken, başından aldığı ağır bir darbe sonucu ordudan ayrıldı. Ve bu olay onun ilk kısa öyküsüne konu oldu: "Shot Down Over Libya".
ABD’ye gitti. Burada İngiltere için diplomatlık ve istihbaratçılık yaptı. 1942’de yazdığı ilk öyküsü “A Piece of Cake”te de (Çocuk Oyuncağı), 1943’te Walt Disney için yazdığı ilk çocuk kitabı The Gremlins’de de (Cinler) pilotluk günlerini yazdı.
Çocuk kitaplarının yanı sıra büyükler için yazdığı kitapları ve oyunları vardır. Özellikle Charlie’nin Çikolata Fabrikası ve Matilda gibi çocuk kitaplarıyla tanınan Dahl’ın yetişkinler için iki romanı (Sometime Never: A Fable for Superman [Hiçbir Zamanlar: Süpermen İçin Bir Masal], Oswald Amcam) ve altmıştan fazla öyküsü bulunuyor. Dahl, Senin Gibi Biri adlı öykü kitabı ile “Pansiyoncu Kadın” ve “Deri” adlı öyküleriyle üç defa Edgar Allan Poe Ödülü’ne layık görüldü.
1953 yılında Patricia Neal ile evlendi ve 1983 yılında boşandı. Beş çocukları olmuştur. Dahl 23 Kasım 1990 tarihinde Oxford, Oxfordshire, İngiltere'de 74 yaşında bir kan hastalığı nedeniyle vefat etti.
Kendi yazdığı otobiyografisi Boy, Roald Dahl'ın çocukluğunu anlatmaktadır. Bir başka kitabı Going Solo 'da ise Dahl'ın savaş içindeki anıları ve deneyimleri yazmaktadır.
Ayrıca Great Missenden'de bir Roald Dahl Müzesi ve Öykü Merkezi bulunmaktadır. Bu merkez Dahl'ın çalışmalarını göstermektedir.