Yazar:
Murat Uyurkulak
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 40 dk.
Sayfa Sayısı:
200
Basım Tarihi:
Haziran 2020
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750743030
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
BİR KAYBOLUŞ HİKAYESİEdebiyat
Murat Uyurkulak'ın okuduğum ilk kitabı. Beğenen bir arkadaşımın tavsiye üzerine alıp okudum. Delibo, kitabı çok beğenenlerle bende aynı etkiyi uyandırmadı, maalesef.. Ne Yusuf'un babası ile yoksulluk içindeki hayatı ne de Yusuf'un çocukluk arkadaşı Yasemin'e hissettiği duygular bana geçmedi. İster istemez okuduğum diğer kitaplarla bir kıyaslama yapınca derine inmeyi başaramamış bir 'kayboluş - yeniden kendini buluş' öyküsü gibi geldi bana.
Gelecek - geçmiş arasındaki gelgitleri, uzayıp giden basmakalıp - argo - devrik cümleleri, ilginç ve uzayıp giden benzetmeleriyle kitabın sonuna zor geldim açıkçası.
Deli İbo'nun kaybolması üzerine kurulan hikayenin anlatıcısı olan Yusuf; zaman zaman geriye dönerek anlattığı anılarıyla kendi hayatı ile birlikte romanın diğer kahramanlarının hayatlarına da ışık tutmuş kitap boyunca. Bazen geleceğe bazen geçmişe; bazen Yusuf'un kendi hayatını bazen de arkadaşlarının, mahalledekilerin hayatlarını parçalar halinde anlatan yazarın, bu geçişlerinin çalakalem olması okurken beni çok yordu açıkçası. Hikayenin kendisi ise zaten beni pek sarmadı, oldukça basit buldum. Pek çok kişi beğenmiş olmasına rağmen benim için bir edebi değeri olduğunu söyleyemeyeceğim.
Konusundan kısaca bahsetmem gerekirse: Kafasında yağ bağlamış kasketi, sırtında perişan ceketi, elinde büyücek bir torbayla bütün gün Bornova sokaklarını dolaşan Deli İbo' nun kaybolması, mahallenin mütevazı hayat makinesinde gıcırdayan bir çarkın durması gibi olmuş, sokaklara bir sessizlik çökmüştür. Yusuf'un babası Sefer Kavala, unutamadığı çocukluk aşkı Yasemin ile Deli İbo'yu arama çalışmalarına başlaması aynı zamanda yıllarca içinde düğümlediği iplerin de çözülüşü olacaktır bir bakıma. Böylece Yusuf'un İzmir'e dönmesiyle başlayan içsel yolculuğunun varış noktası; #aşk, #travma,
Tek nefeste okunuyor bazı kitaplar. Bu kitap benim için tüm gün ayrılamadığım, elimden bırakamadığım bir uzvum gibiydi. Okumanız lazım. Baş karakterin Kendiyle konuşmalarındaki samimiyeti yakalamanız için, bir sevgiliye, bir sevdaya bahşedilen bir ömrün nasıl katedildiğini görmeniz için okumanız lazım.
Delibo, değişik bir his bıraktı bende. Hızla odaya dalan ve sonrasında hep zigzag çizen bir sinek uçuşu gibi.
Kitabın ana karakteri, karakterler arası çatışmalar, cümleler ve anlatım gerçekten güzel. Ama bitişi, zaman zaman kurgunun inanılmaz düşüşü de okuru kitaptan kopartıyor. Okurken hep bir sonraki sayfada bir şey bekliyorsunuz; kurgusal aksiyondan bahsetmiyorum, bir ışık, bir patlama hissi.
Okuyanlar ne demek istediğimi anlayacaklardır.
Eğer Murat Uyurkulak'ı ilk kez okuyacaksınız, rotanızı "Tol"a çevirin derim. Ha okuduysanız, son okuduğunuz Uyurkulak romanı da Merhume ise bu sularda yüzmek iyidir, iyi gelecektir, okumaya devam.
Bir erken kaybeden gibi görünse de dilediğinde okul birincisi olmuş, azmederek birden fazla yabancı dil öğrenmiş, tutkulu bir okura dönüşmüş Yusuf’un kaybetmeyi dileyişinin, kendi kuyusuna düşüşünün romanı.. Kaybolan mahallenin delisi Delibo’yu arayan Yusuf; kendi kör kuyusundan çıkarken, İzmir sokaklarında gezmeye ne dersiniz
Günümüz Türk edebiyatının en sağlam kalemlerinden Murat Uyurkulak’ın tekniği, dili, hikâyesi ile özgün olmayı başaran son romanıdır. (2020)
Eserimiz, Yusuf isimli ana karakterimizin mahalleden kaybolan deli İbrahim’i yani mahalledeki adıyla "Delibo" yu bulmak için İzmir Bornova’ya gelmesi ile başlar. Bu geliş aynı zamanda Yusuf’un geçmişi sorgulayış yolculuğudur. Aslında kurgu basit ama arayış derindir.
Tol, Har, Merhume gibi unutulmaz romanların yazarı Murat Uyurkulak, Delibo’da İzmir’in sokaklarında dolaştırırken bizi, hem tükenmeyen bir aşkı, hem aile çatışmalarını, hem de hayli kanıksanmış ülke gerçeklerini önümüze seriyor.
"Ve fani dünyada tek bir şey öğrendiysem, o da şu: güçlüye, zengine, güzele küsmek zor, âcize, yoksula, çirkine kolay. Zenginsen, boğazına kadar boka bulanmış da olsan, başın dimdik, üstelik zarif bir gülümseme eşliğinde geçebiliyorsun hayatın içinden, yoksulsan tek bir yellenme yetip artıyor ortak bir tiksintinin konusu olmana. Bir perişanlık silsilesi, yekpare bir utanç ânı gibi geçiriyorsun ömrünü. İflah olmaz bir deliye, merhamet tanımaz bir seri katile dönüşmen için her tür gerekçen var. Ama katilin bile zengini makbul. Seni ipe gönderen ne varsa, onlar için hafifletici sebep sayılıyor."
Delibo’yu okurken içinizde biriken isyan ve öfke zaman zaman sizi soluksuz bırakacak. 84 kuşağıyla beraber okuyan (okula 1 yıl erken başlamak sizi bir yaş erken olgunlaştırır) ve Orwel’ın distopyasının etkisini üzerinde hep hisseden biri olarak, bizim neslin maruz kaldığı ortak yazgıyı okumak benim kadar sizi etkiler mi bilmiyorum ama Anadolu liselerinin gerçekten Anadolu lisesi olduğu dönemlerde öğrenci olmuş herkesin “aaah ah!” diyeceği bölümleri ayrı bir yere koyarsak 18 yıl hapis yatan Yusuf ‘un yaşamı oldukça sıra dışı ve çarpıcı.
Tabii hiçbir iz
Uzun zamandır, tek oturuşta bir kitap bitirmemiştim.
O kadar akıcı, o kadar sizi içine çeken bir kurgusu var ki, film izler gibi soluksuz okudum.
Kitaba ismini veren Delibo'nun (Deli İbo'nun) Yusuf ve Yasemin tarafından aranılış hikayesi olarak yola çıksa da, hikayedeki zaman sıçramalarında dönemlere has detayları, yazar öyle zarif, öyle ince işlemiş ki, elinizden bırakamıyorsunuz.
Yasemin ve Yusuf birbirleriyle sınanışları, baba-oğul ilişkisinin sessiz çığlıkları, Yusuf'un kendini arayışı, buldu sanışı, bulamayışı(!).. sizi kitabın sonuna kadar merak içinde ilerletiyor.
Her insanın hayatında bazı önemli dönüm noktaları vardır. Keşkeleri, pişmanlıkları, o geç kalmışlık hissini yazar öyle bir hissettiriyor ki, bir günde kaç ömre şahitlik etmiş oldum. Okurken yaşlandım, gençleştim. Duygular şelale..
Tanışmak için bu eseri doğru bir tercih olur.
Mutlaka okuyun morciğerlerim <3
edit: umarım filmi çıkar (:
Henüz ilkokul sıralarında başlar Yusuf'un Yasemin'e tutkusu. Bu tutku, Yasemin'in çantasından çaldığı bir kokulu silgiyle başlar gelişmeye, ona olan sevdasından yıllarca hapis yatacağı olaylara kadar sürer. Okuldaki başarıları ne kadsr göz doldursa da aynı orandaki ezikliği onu pısırık bir kişi yapar. Tutkunu olduğu sevda ise Yusuf'u tam tersi bir dünyaya sevk eder. Artık okulunda başarısız ama kendine güveni gelen, racon kesen biri olur. Yusuf'un tutkusu solmaz bir türlü on sekiz yıl aradan sonra türlü türlü olaylar geçer başından ama bu tutkusu her defasında yüzeydedir.
Delibo. Aslında Deli İbo. Telaffuz edilirken kaybedilen bir harf ile bu ismi alır. Lakabı gibidir ayrıca. Hem o İbo da İbrahim de değil,. Abraham'dır aslında. Bu kitapta Delibo bir duraktır karakterler arasında. Ortak buluşma noktası, her şeyin bittiği esnada dahi kişileri bir araya getirecek kişidir. Bir haykırışı vardır ki kendine has, tebessüm ettirir.
Yusuf karakterinin gözünden anlatılan romanda Yusuf, tutkusu uğruna daldan dala konar. Yasemin ne olmasını isterse odur Yusuf; komünist, devrimci, badigard, aşık, abi, kardeş, dost... Yusuf da buna keyifle bürünür tabii.
Yusuf'un ilkgençliğinden yetişkinliğine kadar geçen bu sürede ülkenin gerçekleri de dikkate çekilir. Bapnaz bir zihniyetle din simsarlığı yapanlar, yoksul ve varlıklar arasındaki sınıf farkının gözler önüne serilmesi, ideolojik farklılıklardan doğan nefret, kin, r inanç, fikir etrafında toplanan insanların eylem ve teorileri arasındaki çelişkiler ve sırf gösteriş amaçlı entelektüel ve duyarlı bşrey izlenimi oluşturmalar, aile ilişkilerindeki kırgınlıklar, olmaması gerekenler...
Uyurkulak'ın dili öyle samimi ki, karşınıza biri oturmuşta size hikaye anlatır gibi gelir. Anlatımdaki samimiyet ve sözün sakınmadan aktarılması. Hiç
Puan vermedi·200 syf.··
Beğendi
·2021 18. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 17 Şubat 2021 19:43
Eserimiz, Yusuf isimli ana karakterimizin mahalleden kaybolan Deli İbrahim'i yani mahalledeki adıyla "Delibo" yu bulmak için İzmir Bornova'ya gelmesi ile başlar. Bu geliş aynı zamanda Yusuf'un geçmişi sorguladığı zamanlar da olur. Eserde Uyurkulak, genişletilmiş zaman kullanmış yani yer yer geriye dönüşler ve yaşanılan an beraber akmış. Yusuf nevi şahsına münhasır bir karakter olarak karşımızda. Öğretmen babası Sefer ile bir başına büyüyen bir çocuk. Çocukluk aşkı Yasemin kavuşamadığı sevdası, hırçınlığı, öfkesi olur. Geriye dönüşlerde ve yaşanılan anda Yasemin hep vardır. Kurgu basit, arayış derindir kitabımızda. Kendini çok iyi ifade ediyor Yusuf eser boyunca.
Uyurkulak, Yusuf karakterini oluştururken şöyle bir karakter ortaya koymaya çalışmış ;zeki fakat potansiyelini heba etmiş, fevriliği ve belayı üstüne çeken yapısıyla Yusuf ebedi bir kaybedendir. Yaşanılan 18 yılın ardından İzmir'e dönen Yusuf babasıyla da yüz yüze gelir.
Yusuf'un babası Sefer, emekli olunca ondan geriye kalanlar şu ifadelerle aktarılmış :Eşini heder etmiş, bir oğlunu kaybetmiş, kalan oğlu ömrünü heba etmiş, sendika iflas etmiş, insanlık düşmanı yobazlar memleketi işgal etmiş, böyle bir hayatın bakiyesi başka nasıl bir resim olabilir ki? S. 40
"Zihnine mıh gibi çakılmış muhteşem bir hatıraydım, vaktiyle hayat bildiği sevginin, şefkatin, iyiliğin, ümidin, can sevincinin hatırası... S. 40"
Şiir üzerine sohbetlere de yer verilmişti eserde. Yasemin'in Turgutçu, babasının Edipçi, kendisinin de Süreyacı olduğunu belirtir:"Bana göre Süreya hayatın şairiydi, sadeliğin gücüne yaslanırken coşkulu bir imgesellikten hiç taviz vermemişti. S. 61"
"Şiire samimiyet, dürüstlük, iyilik gibi özellikler yüklersen cevherini öldürürsün."
Öğretmen emeklisi komünist baba,kitap dolu bir evden, tabiatı ilah, insanı
Kitap, bir gün adını sonradan öğreneceğimiz Yusuf'u çocukken aşık olduğu kızın arayıp mahallenin delisinin kaybolduğunu söylemesi ve onu mahalleye geri çağırmasıyla başlar.
Yazar kitabı 2 zamanlı yazmış. Hem şimdiki zamanı ve gelişen olayları anlatır hem de bizi karakterlerin çocukluklarına indirir.
Yazarı beğendiğimi söyleyebilirim, kendine özgü farklı bir kurgu yazmış. Araştırdığıma göre daha güzel kitapları da varmış kendisinin.
Onları da okumak nasip olur umarım diyerek incelememi sonlandırıyorum. İyi haftalar.
Günümüz yazarlarından Murat Uyurkulak'ın son romanı Delibo'yu kısacık bir sürede okuyup bitirdim. 200 sayfaya hiç bitmeyen bir aşkı, çocukluk travmalarını, Yusuf'u, Yasemin'i , Sefer Kavalı'yı , Türkiye portresini, edebiyat dünyasının hiç bitmeyen girdabını sığdırmış yazar. Kitap mahallenin delisi İbrahim'in namı diğer Delibo'nun kaybolmasıyla yıllar sonra İzmir'e dönen Yusuf'un hikayesine üzerine kurgulanmış beraberinde bambaşka hikayeleri okura sunmuş tadı samimiyeti ve kimi yerde hüzünlendirip kimi yerden güldüren diliyle epey keyifli bir hale bürünmüştür. Mutlaka okunması gereken yakın dönem eserlerden bana göre.
Yazar Hakkında
Murat UyurkulakYazar · 9 kitap
Uzun süre Radikal gazetesi dış haberler servisinde çalıştı. Milliyet Sanat, Gate, Radikal Kitap gibi dergilerde yazıları yayımlandı. Tol isimli romanı Mahir Günşiray'ın yönetmenliğiyle Tiyatro Oyunevi tarafından sahnelendi. Yine Tol romanı 2007'de Almanca'ya çevrildi.
