Yazar:
Gulam Hüseyin Sâedi
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
80
Basım Tarihi:
Mayıs 2019
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
ISBN:
9789750844812
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Gulam Hüseyin Sâedi (1936-1985) Türk kökenli Tebriz doğumludur. 18 yaşına gelmeden çoğunu kendi kurduğu gazete ve dergilere yazılar yazmıştır. 20 yaşında Tıp fakültesine girmiş ve psikiyatri dalında uzmanlığını almıştır.
Yazarımız bir hastanede çalışırken özel bir yer açarak hastalara ücretsiz hizmet te vermiştir.
Senaryoları da olan yazar İslam Devrimi' nde muhalif bir çizgide olduğu için Paris 'e taşınmış ve orada vefat etmiştir.
Pere Lachaise Mezar' lığında Kör Baykuş kitabıyla benim için efsane olan Sadık Hidayet' le yan yana yatmaktadır.
Yapı Kredi Yayınları nın 2.baskısı Dendil kitabı 4 hikayeden oluşuyor.
Dört hikayeyi de sevdim ama en çok ta Dendil' i sevdim. Yazarın sosyalist kimliği üzerinden yorumlamayı bir yana bırakarak ki o da benim için bir artıydı. Dendil hikayesi bana göre üsttenciliği ve sömürmeyi bir hak olarak gören Amerikalı bir onbaşı karakteri üzerinden Amerika 'ya gönderme ve metafordu. Amerika Rusya ve onlar gibi emperyalist ülkelerin İran (çok eski köklü bir medeniyet ve zenginlik) ve İran gibi ülkeleri ne kadar da kolay sömürdüğü açlığa yoksulluğa ittiği ve bunun insanlar üzerinde ne kadar ahlaksızlığı yalanı yozlaşmayı tetikleyip normalleştirdiğini hicivle anlatması ayrı güzeldi.Öteki üç hikayede bana göre çok akıcıydı.Bu dört hikayede hayatın tam da içinden bir o kadar da hüzünlüydü. Yazarı sevdim.
Tüm okumayı seven arkadaşlara keyifli okumalar.
Böylesi soğuk bir günde, içinizi ısıtacak, aynı zamanda hüzünlere gark edecek bir kitapla geldim… #dendil
İran edebiyatının büyülü gerçekliğin babası kabul edilen #gulamhüseyinsaedi dört hikâyesi ile okurunu etkisi altına almayı başarıyor.
Hepsi çok derin ama Tamara’nın öyküyü bana göre yürekleri dağlayan cinsten…
“Dendil” okunmaya değer, puntoları beni benden almış olsa da…
Puan vermedi·80 syf.··
Beğendi
·2019 121. kitabı
·14 günde okudu
·Okunma: 15 Temmuz 2019 15:10
Gulam Hüseyin Sâedi'nin Top romanını geçen yıl okumuş, takibe aldığım yazarlar listesine de eklemiştim adını.Dendil sadece dört öykünün yer aldığı bir öykü kitabı.Kitaba ismini veren Dendil sonu tahmine çok açık olsa da yakıcı, güzel bir öyküydü. Favori öyküm Keykavus, Kel ve Ben öyküsü oldu.
Çok da tanıdık geldi bu öykü, bizim topraklarımızdan çıkmışçasına.
Benzer kaderleri paylaşıyor sanırım yakın coğrafyanın insanları.
3/10
2020 5. kitabı
Sevmedim anlamsız bir kaç hikayeden oluşuyor.
Kitaba ismini veren “Dendil” hikayesi idare eder. Ancak geri kalanları anlamsız buldum.
80 sayfadan oluşan kısa bir kitap okumak isterseniz fazla vaktinizi almaz.
Ama hayatınıza bir anlam katar mı yada bir bakış açısı kazandırır mı?
Sanmıyorum...
Keyifli okumalar...
Puan vermedi·80 syf.·
2025 46. kitabı
Türk kökenli Tebrizli yazar ve psikiyatrist Gulam Hüseyin Sâedi (1936–1985), İran edebiyatının en keskin kalemlerinden biridir. Henüz 18 yaşındayken gazete ve dergi çıkararak yazmaya başlamış, 20 yaşında Tıp Fakültesi’ne girmiştir. Psikiyatrist olarak çalıştığı yıllarda toplumun ruhsal hastalıklarını yakından gözlemlemiş, yoksullara ücretsiz hizmet veren bir klinik kurarak edebiyatını doğrudan hayatın içinden beslemiştir. Sâedi, İslam Devrimi döneminde muhalif kimliği nedeniyle baskı görmüş, Paris’e sürgün gitmiş ve 1985’te orada vefat etmiştir. Bugün Père Lachaise Mezarlığı’nda, “Kör Baykuş”un yazarı Sadık Hidayet’le yan yana yatmaktadır.
Sâedi yalnızca öykücü değil, İran sinemasında bir dönüm noktası yaratan isimdir. “Gav (İnek)” adlı öyküsü, 1969’da Daryuş Mehrjui tarafından sinemaya uyarlanmış ve İran Yeni Dalgası’nın başlangıcı olmuştur. Siyah-beyaz çekilen bu film, yoksul bir köyde yaşayan Maş Hasan adlı bir köylünün tek varlığı olan ineğini kaybettikten sonra yaşadığı çöküşü konu alır. Maş Hasan zamanla deliliğin eşiğine gelir ve kendini ineğiyle özdeşleştirir. İneği kaybetmek onun için yalnızca geçim kaynağını değil, kimliğini de kaybetmek anlamına gelir. Bu hikâye, yoksulluğun insan ruhunu nasıl parçaladığını ve onurunu kaybeden bireyin insanlıktan uzaklaşmasını anlatır. Gav, yalnızca bir delilik öyküsü değil, bir toplumun ruhsal travmasının alegorisidir.
Sâedi’nin “Dendil” adlı kitabı dört öyküden oluşur: Dendil, Şifa Mahali, Yangın, Keykavus ve Kel ve Ben. Farsçada “ayı” anlamına gelen Dendil, kitapta ahlakın çöktüğü, sefaletin sıradanlaştığı bir mahallenin adıdır. Bu mahalle, yalnız İran’ı değil, sömürülmüş bütün coğrafyaları temsil eder. Sâedi, psikiyatrist kimliğiyle insanın içgüdülerine hapsolmuş halini, vicdanını kaybetmiş toplumların aynasında
Mond nehrinin suları kabarıp her yeri kaplamış. Nehrin suları daha önce bir insanın göğsü hizasına kadar yükselmemişken, şimdi develerin de devlete ait büyük araçların da boyunu aşıyor. Sandalları kıyıya çekmişler, kimse suya girmeye cesaret edemiyor. Mond bazen öyle coşuyor ki sanki bir dağı koparıp sürüklüyor; bazen de öyle yavaş akıyor ki sanki pusuya yatarak kendisine yaklaşma cesaretini göstermiş bir serseriye haddini bildirmeye hazırlanıyor.
Her ne olmuşsa hayret vericiydi! Tam üç aydır, bunca su neyin nesi? Nereden geliyor bu su? Yukarıdaki kavrulmuş tepelerden ve kuru dağlardan mı, yoksa güneşin yakıp kavurduğu vadilerden mi? Denizin ortasına bir tünel mi kazılmış ki sular böylesine coşup dalgalanıyor?
Göçebeler daha gerilere doğru gitmişler, nehrin her iki yakasına da haber ulaşmış, her iki taraf da sahile gelip ölüm tehlikesi bayrağı asmışlar. Suyun azgınlığından hiç korkusu olmayan cesur kamyonlar, daha nehrin kıyısına varmadan duyulan vahşi mırıltılardan öylesine korkmuşlar ki motorlarını stop edip nehrin naralarını dinliyorlar. Geldikleri yolu geri gidiyorlar. Kökleri denizin ortasına dek uzanan öbek öbek kara bulutlar, tepelerin üstüne toplanmış. Bu kökler ne yapıyorlar? Bunlar değil mi denizin suyunu Mond'a boşaltanlar?
İki yaka da birbirinden habersiz, herkes endişeli ve kaygılı! Çok sayıda yolcu ve tüccar, kahvelerde, köylerde, yerleşim dışındaki yollarda bulunan türbelerde konaklamak zorunda kalmış. Herkes memleketine dönebilmek için umutla, suyun inadından vazgeçip yatıştığı haberini bekliyor.
Nehrin kıyısından Deyyer limanı birkaç saat uzaklıkta. Kaf, üç beş günde bir, Gaffar'ın yolcu taşıma kamyonetiyle nehir kıyısına geliyor. Birkaç saat bekliyor. Köpüklü ve heybetli dalgaları seyrederken umutsuzluğa kapılarak geri dönüyor. Yine
İnternetten yeni yazarları keşfetmek için ararken gördüm çok güzel yorumlar vardı kitap için ama okurken aynı hazzı alamadım açıkçası. Dört hikayeden oluşuyor, kitaba ismini veren Dendil'i beğendim ama diğer üç hikayeyi vasat buldum açıkçası.
Gulam Hüseyin SaediEdebiyat
Dendil de birbirinden etkileyici dört hikâye yer alıyor: Dino Buzzati'nin Tatar Çölüyle adeta akrabalık taşıyan
"Şifa Mahalli", riyakâr aile ilişkilerine neşter atan "Yangin", traji komik bir durumu kara mizah üslubuyla işleyen "Keykavus, Kel ve Ben" ve kitaba adını veren ilk hikâye; Sâedi'nin İran edebiyatında temsilcisi olduğu büyülü gerçekçiliğin örneklerinden "Dendil".
"Tamara kuaföre gitmiş, kirpiklerini yeşil yaptırmıştı. Dalgalı saçlarının ortasına büyük bir gül tutturulmuştu. Ayağında bağcıklı ve topuklu ayakkabıları, üstünde askılı kırmızı bir bluz vardı; telaşlıydı. Manasızca odada yürüyor, durmadan gramofondaki plağı değiştiriyordu. Gidip gelip aynanın önünde duruyor, kendine bakıyor, dudaklarının ve gözlerinin kenarını mendille
temizliyordu."
Uzun zamandır İran edebiyatı okumuyordum. Sonunda okudum ve merak ettiğim bir yazarı seçtim. Gulam Hüseyin Saedi, tıpkı Sadık hidayet ve Furuğ Ferruhzad gibi son derece modern bir yazar. Kendine has bir stili olması hoşuma gitti.
Anladığım kadarıyla yazar bu eseri farklı zamanlarda yazmış. Yayın tarihi 1966.
İçerisinde dört öykü bulunuyor. Bu öyküler genellikle İran'ın kırsal kesimlerinde yaşayan insanların yaşam mücadelesini, yoksullukla, toplumsal baskıyla ve batıl inançlarla olan ilişkilerini derinlemesine inceliyor.. Saedi, bu eserinde sıklıkla gündelik unsurları gerçekçi (burada önemli olan gerçekçi) bir anlatımla harmanlayarak okuyucuyu derinden etkileyen bir atmosfer yaratıyor.
Kitaptaki ana temalar arasında yoksulluk, toplumsal eşitsizlik ve feodal ilişkilerin getirdiği zorluklar öne çıkıyor. Karakterler, geçim sıkıntısı ve otoritenin zulmü altında ezilen sıradan insanlardır. Ayrıca, kırsal kesimdeki insanların hayatına yön veren eski gelenekler ve batıl inançlar da hikâyelerin önemli bir parçasıdır. Bu inanışlar, bazen karakterlerin trajik kaderini belirleyen unsurlar haline gelir.
Saedi, hikâyelerindeki karakterlerin yalnızlık ve çaresizlik duygularını güçlü bir dille anlatıyor. Onlar, hem toplumsal yapı hem de kaderin kurbanı olmuşlardır.
Yazar, bu öyküler aracılığıyla en zorlu koşullarda bile ayakta kalmaya çalışan, umut eden, hata yapan ve bazen de kötülüğe sürüklenen insan doğasını tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.
İran edebiyatı sevenler için güzel bir öneri.
Öyküler basit bir dille ve basit ancak iyi bir kurguyla anlatılıyor. Ben daha önce yazarın Bayel Ağıtçıları kitabını da okumuştum. Dolayısıyla dilini ve öykülerini sevdiğim için bu kitabı da okumak istedim. Öykülerde devrimden önceki İran sosyolojisi hakkında genel izlenimler edinebilirsiniz. Tabi bu ne derece doğrudur bunu pek bilemiyorum. Toplamda 4 öykü var ve benim favorim kitabın son öyküsü. Kitaba ismini veren öykü ise ilk öykü.
Yazar Hakkında
Gulam Hüseyin SâediYazar · 6 kitap
Gulam Hüseyin Sâedi (1936, Tebriz–1985, Paris) Türk kökenli memur bir ailenin çocuğudur. 18 yaşına gelmeden, çoğunu kendisinin kurduğu çeşitli gazete ve dergilerde çıkan yazıları nedeniyle mahkûm edildi. 20 yaşında Tıp Fakültesi’ne girdi, Psikiyatri alanında uzmanlığını yaptı. Bir hastanede çalışmaya başladı, aynı zamanda bir muayenehane açarak burada hastalara ücretsiz hizmet etti. Döneminin ünlü yazarlarıyla birlikte İran’ın modern edebiyatının oluşmasında önemli bir rolü oldu. Roman ve hikâyelerinin yanı sıra tiyatro oyunlarıyla ünlendi. Oyunları çağdaş İran tiyatrosunun ilk örneklerindendir. Senaryoları da bulunan yazarın "Gav” (İnek) adlı senaryosu, ünlü İranlı yönetmen Daryuş Mehrcui tarafından filme alındı. Çizdiği muhalif profilden ötürü İslam Devrimi’nin ardından göç etmek zorunda kaldığı Paris’te öldü. Père Lachaise Mezarlığı’nda Sâdık Hidâyet’le yan yana yatmaktadır.
