Derinlikler
Rivers SolomonYazar:
Rivers Solomon
Çevirmen:
Burcu Uluçay
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
2020
Yayınevi:
Çınar Yayınları
ISBN:
9789753484879
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
Tamamen tesadüf eseri sosyal medyada denk gelip aldığım bir kitap, yazarı konusunda hiçbir fikrim yoktu. "Köle ticareti yapılan yıllarda gemilerden denize atılan Afrikalı kadınlardan doğan talihsiz nesiller, okyanusun derinliklerinde yeni, büyülü bir hayat kurar." cümlesi kitabı okuma sebebim oldu. Bu nasıl bir konu diye düşünmüştüm. Ayrıca yazarın bu kitabı bir şarkıdan yola çıkıp yazdığını okuduğumda daha da etkilendim. Bu kitap kesinlikle beni çok etkileyecek dedim. Ama öyle olmadı maalesef. Kötü değildi ama hayalimdeki fantastik hikaye, belki de distopya okuma hayali yarıda kaldı. Wajinru halkını okurken su aygırları gibi olduklarını hayal ettim. Halkın bir tarihçisi var ve geçmişi bir yük gibi üzerinde taşıyor. Neden bu yükü tek taşımak zorunda olduğu konusunda açıklama yok kitapta. Kitap sadece tarihçi üzerinden anlatılıyor diğer Wajinru halkı ile bağ kuramıyorsunuz. Sadece bir bölümde birkaç isim geçiyor ancak kim olduklarını bilmediğinizden herhangi bir aidiyet hissetmiyorsunuz. Clipping isimli grubun the deep şarkısından esinlenilerek yazılmış kitap. Kitap bitince şarkıyı da dinledim. Şarkıya dair de bir aidiyet hissettirmedi bana. Kötü kurgulanmış bir fantastik öykü diyebiliriz.
Derinlikler2024 Okuma Raporları
Köle ticareti yapılan yıllarda gemilerden (yük azaltmak için özellikle hamileler tercih ediliyor) denize atılan Afrikalı kadınlardan doğan yeni bir tür (yarı insan yarı balık diyebiliriz) okyanusun derinliklerinde yeni bir hayat kurar. Wajinrular adlı bu halk,varlıklarını devam ettirebilmek adına aralarından seçtikleri ve "Tarihçi" dedikleri birinin önderliğinde geçmişlerini hatırlamaya ihtiyaç duyarlar.Geçmişle bugünleri ve tabii ki gelecekleri arasındaki bağı kuran çok değer verdikleri "Tarihçi" "Yetu" ise bu acı yük altında her gün biraz daha ezilmektedir.Bir gün yeteri kadar uzağa gidebilirse Wajinrular'ın kendi başlarının çağresine bakabileceklerini ve en önemlisi de bu yükten kurtulup, özgür hissedebileceğini düşünür.Ancak geçmiş,aile,aidiyet,yuva,sevgi bağları olmadan gerçek bir özgürlük mümkün müdür? Bu sorunun cevabını ve başta Yetu olmak üzere tüm Wajinrular'ın yaşadıklarına,dönüşüm ve kaçılmaz değişimlerine eşlik ediyoruz bu kitapta.
Son yılların ses getiren fantastik kurgu yazarlarından olan Rivers Solomon, Amerikalı hip hop grubu Clipping’in (Netflix'te yayınlanan 'Snowpiercer' dizisinde oynayan Daveed Diggs'in de aralarında olduğu) bir şarkısından ilham alarak kaleme aldığı Derinlikler’de güzel bir ana fikirden hareketle gayet akıcı,merak unsurunun ön planda olduğu bir metin kaleme almış.Yılın keyifli okumalarındandı.
Eser Adı: Derinlikler Yazar: Rivers SOLOMON Tür: Hikaye ( 180 sayfa)
Puan vermedi
“İlk mısra Tanrı vergisi, sonrası çalışma,” der Paul Valery. İçinden gelen kıvılcımın yazarın nefesi ile tutuşması ve okurunu da yakmasıdır belki de sanat. Kimi zaman bir ağaç vesile olur kimi zaman da güzel bir yüz. Ne kadar başlangıçlar farklı olsa da ortak nokta aynıdır genellikle ….
İşte sıradan bir günde herkesin dinlediği ya da sıradaki şarkıya atladığı bir rap müzik parçası içimizden birinde bir kıvılcıma sebep olur ve biz de bu vesile ile bu kitabı okumuş oluruz.
Clipping grubunun The Deep parçasından etkilenen yazar bu şekilde başlamıştır eserine.
Afrika’dan kalkan köle gemilerinde hastalara ve hamilelere yer yoktur. Çünkü bu insanlar hem yük hem de masraftır köle tüccarı için . Bu nedenle de gemilerden atılırlar okyanus yolculuğu sırasında. Okyanusa atılan kadınların çocukları wjanaru isimli bir ırk oluşturur. Tarihsel bağları bu ırk için önemlidir. Hikayenin kahramanı olan Yetu da bir tarihçidir. Yetu’nun yaralanması sebebi ile insan ırkı ile tanışması ve bu gizemli ırkın insanlar ile olan ilişkileri kitabın konusunu oluşturur….
Açıkçası kitaptaki karakterleri kafamda canlandıramadım bir türlü. Bu yüzden sadece anlatılmak istenene odaklanmaya çalıştım. Fantastik bir roman. Ama bir ütopya gibi zaman zaman da bir distopyayı andırıyor. Halk geçmişi hatırlamıyor anı yaşıyor yani ne güzel ütopik. Ama bir tarihçi onlara hatırtıyor acılar ve yok oluşlarla yaratılmış acı bir dünya, distopik geliyor kulağa. Ne türlü olursa olsun öğretilmeyen dili bilinmeyen hiçbir şeyin anlamı yok dili bilinipte hissedilmeyenlerinse arayışı var
kitabı Clipping. adlı hip hop grubunun; " The Deep" adlı parçasından esinlenerek yazıldığını duyunca biraz ilgimi çekti. Zira hali hazırda hip hop dinleyen ve hala hiphop müzik camiasında bulunan birisi olarak kitabı aldım. Ayrıca Clipping. grubu herkese hitap etmeyen derin sözler yazan etnik hiphop yapan sevdiğim bir gruptur.
Kitaba genel olarak başladığınızda bir şey anlamıyorsunuz. Yıllar önce, köle ticareti yapılan zamanlarda, Afrika'dan köle olarak Amerika ve Avrupa'ya götürülebn yerlilerin yolda hastalıktan ya da hamile kadınların yük olarak görülmesinden dolayı okyanusun derinliklerine bırakılması sonucu, hamile kalan kadınların çocukları okyanus içerisinde doğar, orada wjanaru adında yeni bir ırk doğar. Wajinrular insan algısına sahip deniz canlılarıdır. Ve tarihsel bağ ile ayakta kalırlar. Romanın ana kahramanı Yetu, br wajinrudur ve geçmişi anlatan bir tarihçi olarak yetişir. (Tarhiçiler, wjanruların geçmişle olan bağlarını anlatan ve onları hayatta kalmasına yardım eden bile insanlardır) nesilden nesile aktarılan bu bilgelik artık Yetu'ya ağır gelir ve bu girdaptan kurtulmak için uzun bir yolculuk yapar. Seyahati sırasında, ağır yaralanır ve sığ sulara kadar gelir, Bu sırada iki bacaklı diye tanımladıkları insan ırkı ile tanışır, ve onların sayesinde iyileşmeye başlar. Ve yeni yakın arkadaşı Oori olur. Oori'de ailesini ve köyünü kaybetmiş bir yerlidir ve yalnız yaşar. Daha sonra Oori, köyüne gitmek için okyanusta yola çıkar ve bu sırada bir fırtına başlar herşey yerle bir olur. Yetu , önce wjanaruların yanına gider, Amabasını görür ve girdaptan halkını kurtarır. Artık Wjanru ırkı özgür kalmıştır. Daha sonra Oori'yi bulur ve artık onun yanında kalır.
The Deep daha sonra bir telefon oyunu olarakta tasarlanır. Drexciya adında bir Detrorit'li grup, The Deep
Köle ticareti yapılan yıllarda gemilerden bir yük ve fazlalık görülerek atılan Afrikalı hamile kadınlardan doğan kayıp bir neslin okyanusun derinliklerinde yeni bir hayat kurması anlatılıyor kitapta. Denizin altında, derinliklerde bir deniz canlısı olarak hayatına devam eden bu halk, yani Wajinrular, geçmişlerini unutmasınlar, hep hatırlasınlar diye bir de tarihçi belirlerler kendilerine. Fakat geçmişin acı yükünü kaldıramayan tarihçi Yetu, farklı dünyalar keşfetmek için bir yolculuğa çıkar. Fantastik öğelerle bezeli olması, aynı zamanda toplumsal bir eleştiri biçimi olarak edebiyatın çok iyi biçimde kurgulanarak okuyucuya sunulmasını sevdim. Masalsı anlatımı, hayal gücü ve toplumsal eleştirisi ile iz bırakan kitaplardan oldu Derinlikler.
Hugo en iyi kısa roman adayı.
Nebula en iyi kısa roman adayı.
Locus en iyi kısa roman adayı.
..
..
"Annelerimiz hamile Afrikalı kadınlardı.
Köle gemileriyle Atlantik Okyanusu'nu geçerken denize atıldı.
Rahimde yaptığımız gibi suyu soluyarak doğduk.
Evimizi deniz tabanına inşa ettik İki ayaklı yüzey sakinlerinden habersiz.
Onların dünyası bizimkini yok edene kadar.
Toplarla şehirlerimizin altında petrol aradılar.
Açgözlülükleri ve umursamazlıkları ayaklanmamızı zorladı."
..
..
#kitapyorum
Fantastik roman türünde okuduğum en iyi kitaplardan biriydi tabi ki Ursula Guin'in Yerdeniz serisiden sonra...
Kitabın ortaya çıkışı şu soruyla başlar: " İnsanlar su altında nefes alabilir mi?" Bir müzik grubu olan Clipping üyeleri tarafından tartışılan ve sonunda bu kitabın ortaya çıkmasına neden olan soru budur.
Kitabın konusuna gelecek olursak, okyanusun derinliklerinde yaşayan Wajinru halkının geçmişini unutma-hatırlayış sürecinde yaşadıkları olaylar anlatılıyor. Kitabın kahramanı Yetu ise tüm halkın belleğidir. Tarihçi sıfatıyla kendi ırkının geçmişini hafızasında taşır onların acılarına ortak olur. Zamanı geldiğinde tüm geçmişi Hatırlayış olarak sunar. Yetu çıktığı yolculukta daha doğrusu kaçışta kim olduğunu bulmaya çalışacaktır.
Kitapta hatıralara sürekli dönüş yapıldığı için zaman yanılgısına düşebiliyoruz okurken. Olay değil de durum hikayesi tarzında olduğu için bi son değil bi seçim sunuluyor bitiminde.
" Geminin üstündeki insanların torunları değiliz biz. Bizi doğuranlar geminin en altındakiler, fazladan yük sayıldıkları için yolculuğun sonuna kadar beklemeden güverteden sulara atılanlar." Olarak tanımlıyor bu ırkı yazar. Ötekileştirme sorunsalı burda da bi metafor olarak karşımıza çıkıyor. Ve soruyor yazar " Ait olmak nedir?"
Kitabı çok beğendim tavsiye ederim.
Reklam
Yazar Hakkında
Rivers SolomonYazar · 2 kitap
2018'de ilk romanları An Unkindness of Ghosts ile Edebiyat Dergileri ve Yayınları Topluluğu'nun Kurgu dalında Firecracker Ödülü'nü aldılar ve 2020'de ikinci romanları The Deep ile Lambda Edebiyat Ödülü'nü kazandılar. Üçüncü romanları Sorrowland , Mayıs 2021'de yayınlandı ve Otherwise Ödülü'nü kazandı.
