Yazar:
Julián Fuks
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bazen bir acının içine sığan tek şey sessizliktir.Edebiyat
Julián Fuks’un evlatlık alınan abisinin öyküsünü anlatmaya çalıştığı bu kitabın boyu yazarın çocukluğu kadar bırakılmış, kısacık. Kolları yetişkin bedeninden çıkma, upuzun. Belleğin yüzeyinde yaşamayan ama yine de bastırılamayan hikayelere, geçmişe gidiyor bu kitabın ayakları ve yüzü şimdiki zamanın aynalarına bakıyor. Boyunun kısalığına bakmadan her şeyi incelikle anlatabilmesine hayran kaldım; kollarının uzandığı her yere uzanıp baktım; ayaklarının gittiği her yeri adımladım; aynadaki tüm yüzlerini sevdim ben bu kitabın. İçime işledi.
Arjantin’de cunta yılları. Sokak ortasından kaçırılan, işkencelerde kaybedilen insanlar sıradan bir kedere dönüşmüş. Her evin içinde bir ismin yokluğu dolaşıyor, ‘azalmayan kederde, hiç dinmeyen acıda birleşen’, gayri resmî ve zulümden azade bir ordu gibiler; insanı deli edecek kadar sessizler, ah çok sessizler. “Öldürülenlerin ölümünü bile öldüren bir rejim’ diyor yazar, daha iyi ifade etmek imkansız. Ve onlardan geriye kalan, resmî ordunun el koyduğu, birilerine evlatlık verilen çocuklar..Ve belki evlat edinilen abi de onlardan biri.
Evlat edinilen abi..O yıllarda Arjantin’deki insanların en küçük modeli..O etrafında insanlar varken bile yalnız olduğunu düşünürken, tüm ülke korkunun gölgesinde makro yalnızlıklar yaşıyor. O durduğu yerde kaybolmuş gibi hissediyor, ülkenin tüm sokaklarında kaybolma korkusu üniformasıyla geziyor. O evinin kapısı tarafından dışarı itiliyor, insanlar ülkenin sınırları tarafından..O içinde bulunduğu aileyle, sürgünde olanlar ise bambaşka ülkelerde telafisi mümkün olmayan bir uyumsuzluk içinde yaşıyor. Herkes evlatlık.
Bir aileye, bir ülkeye, daha da beteri kendi geçmişine ait olamayan bu ‘herkes’e sarılan, tüm o korkunç sessizliklerden şiir dikmeyi başarmış bu kitabı keşke ‘herkes’ okusa.
Julián Fuks, Direniş kitabıyla, Jabuti Yılın Kitabı Ödülü (2016)José Saramago Edebiyat Ödülü (2017) ve Anna Seghers Ödülü'nü (2018) kazanmış.
Sebastián, abisinin isteği üzerine ona ithafen bir kitap yazmak ister.
Abisi evlatlıktır.
Cunta karşıtı olan anne ve baba farklı fraksiyonlarda devrimci mücadelenin içinde yer almış, sonunda Arjantin'i terk etmek zorunda kalmışlardır.
Sebastián, Arjantin sokaklarında, aile tarihinin, Arjantin'in karanlık günlerinin izini sürerken, yazacağı hikâyenin peşindedir.
Kaybedilen çocuklarının, evlatlık verilen torunlarının akıbetini öğrenmek isteyen Arjantinli annelerin ortak acısı, yurtsuzluğun sızısı içimi acıtsa da yine anlatımını çok kopuk bulduğum bir kitap oldu Direniş.
Pes etmek ya da direnmekEdebiyat
“Bu sadece bir hikaye değil, bu bir tarih”
Kitapta anlatıcı olan Sebastian’ın evlatlık alınan abisinin hikayesi üzerinden kendi ailesini okuyoruz.
Aile yaşadıkları Arjantin’den siyasi darbe sonrası Brezilya’ya göç etmek zorunda kalıyor. Bu zorunlu yer değişikliğinin aile üzerindeki etkisini okuyoruz.
Kitap boyunca Sebastian’ın kimlik bağlarını, köklerini arayışını, yerinden edilmesini bunun ailede bıraktığı izleri okuyoruz.
Sebastian’ın ait olamadığı geçmişini, ait olamadığı ailesini okuyoruz.
Yazar Julian Fuks bu kitap için Eylül Görmüş ile yaptığı bir röportajında;
“Kitapta karakterlerin bir duruştan diğerine nasıl gidip geldiklerini göstermeye çalıştım: erkek kardeş ailenin bir arada yaşamasına direniyor, anne baba geçmişle samimiyetle yüzleşmeye direniyor, anlatıcı hikâyeyi anlatmaya karşı direniyor; ancak hikâye bir yandan da olumlu direnişlerle dolu. Sanırım edebiyatın, konuşmayı reddeden direnişten bir güç eylemi olan direnişe bizi götüren bir köprü olabileceğini düşündüm.” diyor.
Direniş’in öyküsünü bu paragraf ile çok iyi anlatmış.
Kitapta sıkça bahsi geçen “kimlik” kavramı hakkında (özellikle Arjantinli / Brezilyalı olmak üzerine) Julian Fuks, kurduğu şu cümle ile yazarken kişinin kimliğine neden dikkat çekmek istediğini çok iyi ifade etmiş;
“Kimliğin ancak sorgulama yoluyla tanımlanabileceğini ve kendimiz hakkında vardığımız kesin yargıların neredeyse her zaman yanlış olduğunu hissediyorum. Brezilyalı ile Arjantinli arasında bir şeyim, belirsiz ve muğlak bir şeyim sanırım. Ve edebiyatımın da ortada olduğunu hissediyorum ya da en azından öyle olmasını istiyorum.”
Kitabı okuyanların röportajı okumasını tavsiye ederim, okuduğum en iyi kitap / yazar röportajlarından biriydi.
‘Ama tartışmaya açık olmayan pişmanlıklar, abartılı olmayan acılar vardır. Masada icat edilmemiş, yudumlar ve çatal sesleri arasında, herhangi bir sohbet sırasında, hafifliğe yakınlığı reddeden, uzun uzadıya düşünülmemiş, gündelik sözlere uymayan hikayeler vardır. Belleğin yüzeyinde yaşamayan ama yine de unutulamayan, bastırılamayan olaylar vardır. Belirsiz şeyler hakkındaki bir şiir dizesi, tüm unutuşların bir acının içine sığabildiğini söyler ama şiir dizeleri her zaman doğruları yansıtmaz. Bazen bir acının içine sığan tek şey sessizliktir. Kelimelerin yokluğundan yapılmış bir sessizlik değil: Yokluğun kendisi olan bir sessizlik.’
.
Direniş, evlatlık edinme-yurdundan edilme-karşı çıkma hakkında herhangi bir türe bağlı kalmamış kısa bir eser. Arjantin’in cunta döneminden Brezilya’ya zorunlu göç eden ailesini anlatıyor Sebastian.
Cümleler savruk, zamanlar ve geçişler belirsiz görünse de yazar Julian Fuks çok etkiliyor beni.
Yaşanılan kolektif acıların mikro düzeyde- bir çekirdek ailede yansımalarını ustalıkla gösterebildiğini düşündüm.
Yer yer Zambra’yı da anımsamadım değil..
.
Bengi De Sa Matos Paixao çevirisi, Barış Şehri kapak tasarımıyla ~
Arjantin, askeri cunta dönemi, ülkenin en karanlık dönemi de denebilir. Askeri rejime karşı direnişte etkin yer alan psikanalist bir çift, çocukları olmadığından bir çocuk evlat ediniyorlar. Daha huzurlu bir hayat kurabilmek umuduyla Brezilya’ya taşınıyorlar. Orada iki çocukları oluyor. Olayları bize aktaran ise ailenin 2.çocuğu Sebastian.
Anlatıcımız abisinin hikayesini anlatıyor aslında ancak bunu yaparken ağır ağır ailenin geçmişi, askeri rejim dönemleri gibi daha geniş bir çerçeve de sunuyor. Özelde özlük, üveylik teması kitabın konusu gibi görünse de konu daha kapsamlı.
Bu kitap aracılığıyla ‘Plaza de Mayo anneleri’nin (Perşembe anneleri) hala her perşembe beyaz baş örtülerini giyerek eylemlerini sürdürdüklerini öğrendim. Cumartesi anneleri gibi onlar da cunta döneminde ortadan kaybolan çocuklarını ve hapishanelerde doğum yapan kızlarının çocuklarını arıyorlar. Anlatıcımız özel bir ilgi duyuyor Perşembe anne/büyükannelerine.
İyi bir oto-kurmaca kitap. Yazar Julian Fuks açıklıkla kurgulamış olan biteni. Çeviride aynı kişiye bazen abi bazen kardeş denilmesi zaman zaman karışıklık yarattı çünkü ailenin ortanca çocuğundan dinliyoruz olanı biteni. Kardeş dediğinde 3 numara sandığım oldu.
Direniş / Julian Fuks
1970’lerin Arjantin’ine gidiyoruz, askeri darbenin hüküm sürdüğü yıllara.
Sol görüşlü psikanalist bir çiftin darbe iktidardan sonra Arjantin’i terketmek zorunda kalmalarıyla başlıyor roman. Brezilya’ya zorunlu göçe hazırlanırlar, ülkeleri Arjantin’de her gün dava arkadaşları bir bir ortadan kaybolmaktadır çünkü.
Üzerlerindeki baskıdan dolayı çocuk sahibi olamayan çift evlat edinir ve göç başlar ardından. Brezilya’da güvenli bir hayata kavuşunca da iki çocukları daha olur normal yollarla.
Anlatıcımız bu üç çocuklu ailenin ortancası Sebastian’dır. Yazardır Sebastian. Evlatlık olduğunu bilen abisi ona evlatlık çocukların hikayelerini yazmasını önerir ve Sebastian bu vesileyle Arjantin’e, hem abisinin hem kendinin köklerini aramaya gider.
Ve böylece ait olma, aile bağları, diktatörlük dönemi, sürgün, zorunlu göçlerle harmanlanmış hem otobiyografik hem kurgu bir eser ortaya çıkmış olur Direniş’le.
Hayata, zamana, coğrafyaya, olaylara, insanlara, aileye, kardeşlere ve iktidara karşı başlı başına bir “Direniş”.
Direniş; Jabuti Edebiyat Ödülü, Oceanos Edebiyat Ödülü José Saramago Edebiyat Ödülü, Anna Seghers Ödülü gibi birçok önemli ödül sahibi bir eser. Hem de Latin Amerika Edebiyatına ait ki konuyla da ilgiliyseniz okuma okuma listenize ekleyin derim. Ben çok sevdim.
Direniş // Julián Fuks
70’lerin Arjantin’inde askeri cunta döneminde yaşananlarla başlar her şey ve bu dönemde evlat edinilen küçük bir bebeğin hikâyesini anlatır Sebastian bizlere.
Devrim destekçisi Yahudi bir baba ve Katolik bir annenin ülkelerinden sürgün edilişine, kendi topraklarında bir “üvey evlat” gibi yaşayışlarına odaklanan Direniş; teslimiyet ve kaygı arasında gelip giden yüzlerin kendilerinden, evlerinden, ülkelerinden koparılmasını; kimlik arayışını, aile bağlarının bambaşka biçimlerini ve aidiyet duygusunu anlatır.
Durgun, yer yer zorlayan bu metni çok sevdim.
Julián Fuks
70’lerin Arjantin’inde askeri cunta döneminde yaşananlarla başlar her şey ve bu dönemde evlat edinilen küçük bir bebeğin hikâyesini anlatır Sebastian bizlere.
Devrim destekçisi Yahudi bir baba ve Katolik bir annenin ülkelerinden sürgün edilişine, kendi topraklarında bir “üvey evlat” gibi yaşayışlarına odaklanan Direniş; teslimiyet ve kaygı arasında gelip giden yüzlerin kendilerinden, evlerinden, ülkelerinden koparılmasını; kimlik arayışını, aile bağlarının bambaşka biçimlerini ve aidiyet duygusunu anlatır.
Durgun, yer yer zorlayan bu metni çok sevdim.
Arjantinli yazar Julian Fuks’un Direniş adlı romanı, özkurmaca türünde kaleme alınmış, son derece güçlü bir aile anlatısı. Fuks, ailesinin geçmişine bakarak evlatlık alınan ağabeyinin aidiyet sorunlarını ve kendi kimlik arayışını sorguluyor.
Roman, Brezilya’daki askeri diktatörlükten Arjantin’e sürgün edilen bir ailenin hikâyesini merkeze alarak, kimlik ve siyasi travmaların iç içe geçtiği bir kurgu inşa ediyor. Otobiyografik unsurlarla kurmaca arasındaki ince çizgiyi ustalıkla koruyan yazar, sade ama etkileyici üslubuyla her cümlede okuyucuyu bir duygunun, bir anının veya tarihsel bir olayın içine çekiyor. Bu nedenle, yalnızca bir aile hikâyesi değil, aynı zamanda politik çalkantılarla dolu bir göç hikâyesi de okuyoruz.
Direniş, yazarın kurduğu cümlelerle, hissettirdiği duygularla ve güçlü politik altyapısıyla dopdolu bir metin. İyi ki karşıma çıktı. Çok sevdim.
Julıán FUKS/ DİRENİŞEdebiyat
"Direniş" Julian Fuks’un 2015 yılında yayımlanan ve uluslararası alanda büyük yankı uyandıran romanıdır.
Eser, yazarın ailesinden ilhamla kaleme alınmış otobiyografik ögeler barındıran bir kurmaca metindir.
Roman, askeri diktatörlükten kaçan bir Arjantinli ailenin Brezilya’ya göç ettikten sonra bir çocuğu evlat edinmesini ve bu evlat edinme sürecinde ortaya çıkan kimlik sorunlarını merkezine alır.
"Direniş",
minimalist ama duygusal gücü yüksek bir anlatımla ilerleyen, politik ile kişisel olanı ustaca iç içe geçiren bir roman.
Julian Fuks, sessizliğin ve bastırılmış travmaların nasıl kuşaktan kuşağa aktarıldığını çok katmanlı bir dille anlatıyor. Anlatıcı zaman zaman yazarın kendisiyle çelişiyor, anlatıyı sorguluyor, hatta okuyucunun gözünde güvenilmez hale geliyor.
Bu da romana edebi anlamda bir derinlik kazandırıyor.
Kısacası Direniş, hem bir büyüme hikayesi hem de politik hafızaya tutulan bir ayna olarak okunabilir.
Yazarımız Julián FUKS:
Brezilyalı bir yazar, eleştirmen ve gazetecidir. 1981 yılında São Paulo’da Arjantinli göçmen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Ailesinin geçmişi,
Latin Amerika’nın diktatörlük dönemlerindeki politik göçlerine uzanır.
Eserlerinde genellikle kimlik, göç, hafıza ve aidiyet temalarını işler. Julian Fuks, edebiyat eleştirmeni kimliğinin yanı sıra Folha de S. Paulo ve Revista Cult gibi önemli yayınlarda da yazılar kaleme almıştır.
İyi okumalar dilerim.
Julián Fuks
Julián Fuks
Bir direnişin öyküsü, hem içerde hem dışarda. Kitabın içinde de geçen bir ifade ile söylemem gerekirse, bir ailenin hem siyasi hem de geleneksel tarihini okuyoruz. Güney Amerika edebiyatı ile inişli çıkışlı bir ilişkim vardır. İtiraf etmem gerekirse bu kitaptan böyle bir performans beklemiyordum. Yumuşacık, kadife gibi bir kalemi var yazarın. Hani, yüreğini deşiyor ama acıtmadan, yavaş yavaş, bir sızı bırakıyor ama canın hiç yanmamış gibi. Daha nasıl ifade edeyim ki?
Güney Amerika Edebiyatı bizde çok sevilir, hatta Avrupa dillerine çevrilmemiş bir çok eser bizim dilimize çevrilmiştir. Bunun sebebi son yüzyıl tarihimizin birbirine çok benzemesi diyebiliriz. Tıpkı bizim ülkemizde olduğu gibi Arjantin, Şili, Brezilya gibi ülkelerin de son yüzyılı darbeler, cuntalar, direniş ve devrimlerle örülüdür. Bu sebeple yolunuzu zaten biliyormuş gibi ilerlersiniz her romanda. Çünkü göç, işkence, silahlanma, düzene baş kaldırı size hiç yabancı kavramlar değildir. Bu eserde de benzer şeylere tanıklık ediyoruz. Kitabın adına bakınca salt politik olaylar okuyacağımı düşünmüştüm. Fakat politik olayların yanısıra devrim ve göçle bir ailenin dinamiklerinin nasıl dönüştüğünü de kahramanın içsel yolculuğu üzerinden okuyoruz. Sebastian Katolik bir anne ile yahudi bir babanın oğlu. Evlat edinilmiş abisinin köklerinin peşine düşüyor ve olaylar böylece gelişmeye başlıyor. Bu olaylar üzerinden dönemin politik ve sosyal gerçeklerine tanıklık ediyoruz. Sıradan olayları içeren fakat özgünlüğünü sıra dışı derinlikteki cümlelerden alan bir hikaye bu. Çok sevdim. Açtım Julian Fuks’un resmine baktım. Sert görüntünün altında yumuşacık bir kalbin varmış be yazar dedim.
Güzel bir kitap, 20. Yüzyıl Güney Amerika’sına hayali bir seyahat için harika bir araç. Kesinlikle tavsiye ediyorum.
