Yazar:
Elio Vittorini
Çevirmen:
Gönül Çapan
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 24 dk.
Sayfa Sayısı:
120
Basım Tarihi:
Mayıs 2017
İlk Yayın Tarihi:
1982
Yayınevi:
Aylak Adam Yayınları
Orijinal Adı:
Il Sempione Strizza L'occhio Al Frejus
ISBN:
9786059691994
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İtalyan Yeni Gerçekçilik akımının öncü yazarlarından Elio Vittorini, Fil’de kalabalık bir İtalyan ailesinin yaşam mücadelesini anlatıyor. Evin büyükbabası Fil, gençliğinde çok güçlü bir inşaat işçisidir; fakat yaşlanıp kötürüm olunca evin kendi karnını doyuramayan fertlerine doyurması zor, fazladan bir boğaz gibi gelmeye başlar. Yokluğu ve açlığı, duygu sömürüsü yapmadan, yalın ama şiirsel bir dille çok güzel anlatmış Vittorini. Bu yaşam mücadelesi anlatısında, insan doğasını ve aile içi ilişkilerdeki dinamikleri de katmayı unutmamış. Fil, kısa ama oldukça etkileyici bir metin. Çok sevdim. Yazarın Sicilya Konuşmaları adlı eserini de okuyacağım.
“.. insan bazen sağır olmaz, sadece duymaktan bıkmış olabilir.Böyle olunca da, hiç karşılık vermez kendisine söylenenlere. Ama bu gerçekten duymuyor demek değildir.”
.
Şimdi hayal edebileceğiniz en güçlü kişiyi düşünün.
Duvarları yerinden oynatabilecek birini. Kolu kadar yüreği de kuvvetli birini. Hani tek bir hareketiyle sizi alt üst edebilecek birini.
İşte o kişinin tüm gücünü elinden alın.
Bir baston verin eline, bir köşede oturmasını izleyin.
O engin bakışlı kişinin, günden güne, içten içe çürüyüşünü izleyin.
Bir karahindiba gibi. Üflediğinizde tüm heybetini yitiren.
.
İşte o kişi bir fil. Daha doğrusu ona fil diyorlar.
Heybetinden ve tabii çok yemesinden.
Kızı,torunları ve torunlarının çocukları ile büyük bir ailede yaşıyor.
Bir süre öncesine kadar; üç adamın aynı anda yapamadığı işi o,tek başına yaparak ailesine baktı.
Ancak hayat, elinde sonsuz gençlikle gelen bir misafir değil bizler için. O da yaşlandı.
Hesaba katmadığı, vicdanının almadığı şeyler de oldu.
.
Elio Vittorini, 2. Dünya Savaşı dönemindeki bir haneye çekiyor bizi. İşin, aşın olmadığı toprakların üzerinde duyguların da artık bir önemi kalmadığı döneme. Hızla yozlaşma ve bir o kadar hızlı unutuş..
En sonunda şöyle diyoruz:
“insan. insan böyle değil midir zaten?”
.
Vittorini ile tanışmak ne güzeldi..
Gönül Çapan çevirisi, Melike Oran kapak çalışmasıyla..
"... insan bazen sağır olmaz, sadece duymaktan bıkmış olabilir. Böyle olunca da, hiç karşılık vermez kendisine söylenenlere. Ama bu gerçekten duymuyor demek değildir.”
Fil olmak, sadece büyükbabaya özgü bir özellik değildi. Onu fil olmakla atfetmiş kızı da fildi, kızının kocası da!
Aslında Elio Vittorini, tüm söylenecekleri söylemişti kitabında. Üstüne ne kadar konuşulabilir ki? Kendisinin de deyimiyle "kendisine gerçekçi bir yazar süsü vermek için değil, ülkesinde sıklıkla yaşanan bir gerçeği" dile getirmek için yazmıştı. Biz okurlara yahut eleştirmenlere yardımcı olmak için yazılmamıştı bu kitap!
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki yoksulluğu ve insanlığı kaleme alan Elio Vittorini, bu kitapla bizim dünyamızın haritasını çizmiş adeta. Çünkü okurken sıklıkla ince detaylarda kendimizi bulabiliyoruz. Bunu yapmak için de öyle özel bir çaba sergilememiz gerekmiyor.
Vittorini, eserinde kalabalık bir ailenin yaşamına davet ediyor bizi. Onların hindiba ve ekmek kokan sofralarına davet edip her gün yemek saatlerinde o küçük çocuklarla birlikte ağlıyorsunuz. Çünkü evin sadece bir bireyi çalışıyor ve onun eve getirdiğiyle geçiniyorlar. Bununla birlikte orta yaşlarda olan evin hanımının, başköşede oturan o yaşlı, heybetli, hiç konuşmayan ama ara sıra dudaklarını aralayıp ses çıkarmadan kıpırdatan fil adamı, yani babasını dilinden düşürmemesine kızıyorsunuz. Bir de anlatıcımızın 'annemin kocası' dediği adama 'ufaklık' denmesi var ki o da ayrı endişelendiriyor insanı.
O köşesinden hiç kalkmayan fil adamımız hakkında söylenen 'o fil gibi adamdır' sözünü kitabın ilk sayfalarında çokça okusam da zamanla o eve misafir olan Katransuratlı'nın vesilesiyle rastlamamaya başladım. Ki bunun da bir sebebi vardı zaten!
118 sayfaya sığdırılmış, çok şey anlatan bu kitap, yazarının yazdığı
30 kısa bölümden oluşan ve yazarın bir sayfalık notuyla son bulan Fil, beni çok etkileyen kitaplar arasında yerini aldı. 20.yy İtalya'sının kırsal kesiminde yaşayan yoksul bir aile üzerinden dönemin ekonomik şartlarını okura tüm gerçekliği ile yansıtmayı başarmış Elio Vittorini. Aslında amacı sadece gerçekçilik akımına uygun eser vermekten ziyade toplumun bir kesiminin yaşama tutunmaktaki zorluğunu bizlere hissettirmek ve bu gerçekliği kendi varsıllığımızla ölçmek.
Fil lakablı yaşlı bir adam ve onun orta yaşlı kızı ve ailesinin çevresinde gelişen olaylar kitabın üst metni. Bu yaşlı adama fil demelerinin sebebi gençliğinde bir fil gibi çok güçlü olması ve el ayaktan düşene dek durmadan çalışması.
Zaten kitabın alt metinde vermek istedikleri mesaj da işte bu filin el ayaktan düşmesinden sonra başlıyor. Yıllarca yılmadan çalışan insanların, yaşlanınca hiçbir yere sığamaması ve ülkenin ekonomik şartlarının ailelerin parçalanmasına sebep olması en baskın konusu kitabın.
Şöyle bir düşününce bu ailenin yaşadığı o yoksulluğu ne yüzyıllar öncesinden farklı ne de şimdiden. Sanırım insanoğlunun aşmayacağı ya da aşamayacağı, belki de aşmayı istemeyeceği tek şey eşit ekonomik dağılım.
Çok güzel, su gibi akıp giden ve çok etki bırakan bir kitaptı.
Tavsiyemdir dostlar
Puan vermedi·120 syf.··
Beğendi
·2020 251. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 22 Aralık 2020 21:10
Elio Vittorini’nin Fil’i defalarca okumak için elime alıp, son anda bıraktığım bir kitaptı.Yıl bitmeden okumayı başardığım Fil’i iyi ki okumuşum.
İtalya’nın kırsal kesiminde geçen Fil, dönemin işsizliğini, perişanlığını yoksulluğunu bir aile üzerinden çok etkileyici bir şekilde anlatıyor.
Ailesinin Fil olarak nitelendirdiği yaşlı adam, düşkün, sessizliğe gömülmüş biridir.Gençliğinde ekmeğini taştan çıkaracak kadar güçlü olan adam, kızının hem övünç kaynağı hem de iştahı nedeniyle sürekli şikayet odağıdır.
Fil lakabını da bu yüzden yakıştırmışlardır yaşlı adama.
Kitabı okurken açlığı iliklerimde hissettim.Karahindiba çorbası da aklıma kazındı.
Yaşlılık çok zor yoksullukla birlikteyse daha da zor.
Çok etkileyici bir kitaptı Fil.
Çok Bizden Olan İtalyan Edebiyatı***Hayat ve İnsan
Puan vermedi·120 syf.·
2022 393. kitabı
"""...Daha çocukken öğrendim bu dünyada kimseyle gerçekten bağ kurulamayacağını..."""'
İtalyan yazar Elio Vittorini den okuduğum ikinci kitap olan "Fil" de de yine yoksululluk edebiyatı üzerinden güzel vurgularla o durumları hissettiğimiz bı kitap sunmuştur. İkinci Dünya savaşı sonrasındaki etkileri anlatan yazar, yine bizden duygularla, içimizden durumları sunar gibiydi.
..."Bu dünyada gerçekten konuşabileceğin insan o kadar az ki," dedi. "Kimse kimseyle doğru dürüst konuşmuyor aslında. Oysa ben birtakım sınırları aşıp konuşmak istemişimdir hep."...
Sessizlik, ekmek, fil üzerinden ölüm, yaşamak temasını yoksulluk, savaş sonrası durumlarla çok güzel işleyen yazar yine beni okurken büyülemiştir. Yazar, özellikle sessizlik kısmındaki güzel ifadelerle o dönemin durumunu çok iyi aktarmış. ..."Siz de bilirsiniz ya, insan bazen sağır olmaz, sadece duymaktan bıkmış olabilir. Böyle olunca da, hiç karşılık vermez kendisine söylenenlere. Ama bu gerçekten duymuyor demek değildir."...
Okumadığım tek kitabı kalan ( 
Kırmızı Karanfil ) yazarı ilk okuduğum 
Sicilya Konuşmaları ile daha çok sevmiştim fakat daha çok kitabını okumak isterdim aktardığı duygu durumları ile. Severek okudum...
Kırmızı Karanfil ) yazarı ilk okuduğum Sicilya Konuşmaları ile daha çok sevmiştim fakat daha çok kitabını okumak isterdim aktardığı duygu durumları ile. Severek okudum...
"... insan bazen sağır olmaz, sadece duymaktan bıkmış olabilir. Böyle olunca da, hiç karşılık vermez kendisine söylenenlere. Ama bu gerçekten duymuyor demek değildir.”
Bizim büyüklerimiz "İnsan eti ağardır" derler, büyüklerin söylediği hiçbir söz boşa söylenmemiş.
Kitapta bir aileye konuk oluyoruz. Bu aile tek kişinin çalışıp getirdiği üç kuruş ile yetinmeye çalışan kalabalık bir aile ve sofrada yemek yiyor numarası yapıp bir parça kuru ekmeği suya batırıp yiyerek ayakta kalmaya çalışan bir ailenin hikâyesi...
Ailenin büyükbabası için kızı "fil" diyor bazen onun gençliğini anlatırken gücünden ve yaptığı işlerden bahsederken, şimdi onun günde bir buçuk kilo ekmek yediğini ve onlara yük olduğunu dile getiriyor.
118 sayfaya sığdırılmış, çok şey anlatan bu kitap, yazarının yazdığı kitaplardan en sevdiğiymiş.
Uzun zaman beklettiğim için kendime kızdığım kitaplardan oldu. Yazar büyükbabasına olan özlemini çok derin olarak ifade etmiş.
Gönülden tavsiyemdir okuyun ve okutun.
İtalyada yoksul bir ailenin evindeyiz. Evin tek gelirini oğlanlardan biri tamircide çalışarak getiriyor. Ev kalabalık ama en çok masraf getiren evin büyükbabası namıdeğer fil .
Kitapta büyükbabanın file benzetilmesi bazen iyi bazen de kötü anlamlar için kullanılıyor. Zamanında nice işler yapmış dev gibi bir adammış, ama yaşlandıkça bakımı zorlaşmış ve çoğu yiyecekler ona yetmez olmuş. Burada kızının yaşadığı ikilemi okuyoruz.
Beni sonu çok etkiledi açıkçası. Böyle buruk yarım bir son boğazımda düğümlendi. Dönemin yoksulluğu tüm gelirin sadece ekmekle bile biteceği çarpıcı olarak anlatılmış. Yazarın okuduğum ilk kitabı ama başka da okuyacağım kesinlikle
“Fil” İkinci Dünya Savaşı sonrası İtalyasında yaşanan bir hikâye. Bu kısacık roman Elio Vittorini’nin en sevdiği eseri.
Roman, okuyucuyu yoksul bir İtalyan ailenin evine götürüyor. Aile kalabalık ve ekonomik olarak çok güç durumdadır. Ailede yalnızca bir kişi çalışır, ailenin bütçesi de sadece onun kazandığına bağlıdır. Yazar böyle bir atmosferde gençliğinde fiziksel olarak çok güçlü olan ancak yaşlanınca işe yaramayıp fazlalık olarak görülen büyükbabayı yani “fil”i merkeze alıyor.
Vittorini, büyükbaba portresi üzerinden yoksuluğun insanı nasıl değiştirdiğini abartılı ve duygusal ifadelere başvurmadan yalın bir anlatımla ortaya koymuş.
Konu itibariyle olan kasvet okumamı zorlaştırdı. Dünyanın her yerinde olan fakirlik ve fakirliğin getirdiği yıpranmış aile ilişkisi anlatılıyor. Kitabın sonundaki notta yazdığı gibi “büyükbaba” tekrar karşımıza çıktı mı, bilemiyorum.
Yazar Hakkında
Elio VittoriniYazar · 3 kitap
Elio Vittorini (d. 23 Temmuz 1908 - ö. 12 Şubat 1966) İtalyan yazar ve romancı.
Cesare Pavese'nin de çağdaşı olan yazarın en bilinen (Anti-Faşist) eseri Sicilya Konuşmaları'dır. Bu yüzden kitabın yayınladığı yıl Faşist dikta tarafından hapse atılmıştır. Diktatörlük zamanında eserleri sık sık sansüre uğramış ve yayınlanamamıştır. İspanya'daki sivil savaşta Cumhuriyetçiler'i destekleyen yazılarından dolayı Ulusal Faşist Parti tarafından kovulmuştur. 1939 yılında Milan'a taşındı ve tekrar Faşist yönetim tarafndan sansürlenen Amerikan Edebiyat Antolojisi'ni hazırladı. 1942 yılında Benito Mussolini'ye getirdiği eleştiriler yüzünden suçlandı ve tekrar cezaevine atıldı. Daha sonra İtalyan Komünist Partisi'ne katıldı ve Faşistlere karşı başlatlan ve bunu Uomini e no adlı romanına da konu eden harekette (Resistenza italiana ya da sadece Resistenza) aktif rol oynadı. Ayrıca 1945 yılında Komünist gazete L'Unità'nın editörü oldu. Savaştan sonra kendini daha çok editörülüğe ve aralarında Italo Calvino ve Beppe Fenoglio'nun da bulunduğu genç İtalyan yazarların gelişimine adadı. Yazarlığı bırakmasına da yarım kalan eserlerine de son vermesine neden olacak olan Macar Devrimi'nde gelişen olaylar Vittorini'nin Komünizme olan inancını derinden sarstı. Bundan sonraki hayatı boyunca editörlüğe devam etti ve 12 Şubat 1966'da Milan'da hayata gözlerini yumdu.
