(Fransa'da Sınıf Mücadeleleri, Louis Bonapart'ın 18 Brumaire'i, Fransa'da İç Savaş)
Fransız Üçlemesi
Karl MarxYazar:
Karl Marx
Çevirmen:
Erkin Özalp
Tahmini Okuma Süresi:
14 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
495
Basım Tarihi:
2016
Yayınevi:
Yordam Kitap - Klasik Marksist Kuram Dizisi
ISBN:
9786051721705
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
“Bugüne kadarki tüm toplumların tarihi, sınıf mücadeleleri tarihidir.”
Puan vermedi·495 syf.·
2020 25. kitabı
Karl Marx’ın Londra’da sürgün yıllarında yazmaya başladığı Fransız Üçlemesi, “Fransa’da Sınıf Mücadeleleri 1848-1850”, “Louis Bonaparte’ın 18 Brumaire’i” ve “Fransa’da İç Savaş” olmak üzere üç kitaptan oluşuyor. İncelemem bu üç kitabı kapsıyor ve her birinde önemli gördüğüm noktalara değinmeden geçemedim, dolayısıyla uzun bir inceleme oldu.
Fransa’da 1789’da feodalizmi yıkan Fransız Devrimi’nden sonra da devam eden sınıflar arasındaki mücadeleler 1830 Temmuz Monarşisi, bu monarşinin neden olduğu yoksullukla durumu iyice kötüleşen işçi sınıfının 1834’te Lyonn’da ayaklanması ve 1848 Şubat Devrimi, 1848 Haziran Yenilgisi, Luois Bonaparte’in 1950’deki zaferi ve 1871 Paris Komün’ü olarak adlandırılan siyasal olaylara neden olmuştur.
Fransa’daki sınıf mücadeleleri, Avrupa’yı da etkileyerek monarşilere karşı özgürlük, eşitlik elde etmek için devrimci eylemleri geliştirmiştir. Karl Marx’ın 1848’te yazdığı Komünist Manifesto’nun açılış cümlesindeki komünizm hayaleti Avrupa’da dolaşmaya, teori pratiğe dökülmeye başlamıştır.
Karl Marx, işçi hareketlerinin tarihsel gelişimi açısından büyük önem taşıyan 1848-1871 yılları arasında Fransa’da sınıf savaşlarının sonucunda ortaya çıkan siyasi oluşumları diyalektik ve tarihsel materyalizmin ışığı altında inceleme fırsatı bulmuştur. Marx’ın, Komünist Manifesto’daki tezlerini yaşanan somut olaylarla analiz ederek çözümlemelerinin bulunduğu makalelerinden oluşan bu kitabını okumak çok heyecan verici ve bilgilendiriciydi.
Fransa’da sınıf mücadelelerinin anlatıldığı ilk kitap:
Proletarya, özgürlük, eşitlik, kardeşlik söylemleriyle burjuvaziyle gerçekleştirdikleri 1848 Şubat Devrimi sonrasında çoğunluğunu burjuva temsilcilerinin oluşturduğu Geçici Hükümette yalnızca iki temsilci ile temsil edilme hakkı bulabildi.
Şubat cumhuriyeti, mali
Marx'ın teorik dehasının, sıcak ve akmakta olan siyasi olaylara nasıl cerrah titizliğiyle uygulandığını gösteren, tarihsel materyalizmin en kusursuz laboratuvar çalışması. Soyut felsefi analizlerden ziyade, günlük siyasi olayların ardındaki sınıfsal çıkarları ve devlet aygıtının (bürokrasinin) nasıl burjuvazinin baskı aracına dönüştüğünü deşifre eder. Paris Komünü'nün dersleriyle birlikte "devleti ele geçirmek değil, parçalamak" fikrinin filizlendiği bu metinler, komünist stratejinin temellerini atmıştır. Kaba determinizme düşmeden, siyasetin, ideolojinin ve sınıf ittifaklarının özgül ağırlığını kavramak için aşılmaz bir politik okuma.
1789’da patlayan devrimci fırtına 1793’te gücünü kaybetmiş görünüyordu. Her şeye rağmen 1804’e kadar etkisini sürdürdü; birinci cumhuriyettir. 1848’de fırtına yeniden patladı, ikinci cumhuriyetin açılışıdır. İkinci fırtınanın her şeyi silip süpüreceği sanılırken dört yıl sonra, 1852’de ikinci cumhuriyet de bir şarlatan tarafından tepelendi ve imparatorluk yeniden ihya edildi. Her şey güllük gülistanlık oldu sanılırken 1871’de yeniden patlak verdi, alt sınıflar ayaklandı, üçüncü cumhuriyettir. Demek ki cumhuriyet ile 1789, 1848 ve 1871 arasında bir bağ var. Cumhuriyet dediğimiz vakanın esası Büyük Fransız Devrimi, 1848 İşçi Devrimleri ve Paris Komünüdür.
Elimizde bu dönemle ilgili çok değerli üç kitap var. Birincisi, “Fransa’da Sınıf Mücadeleleri” 1848-1850 arasındaki gelişmeler üzerinedir. İkincisi, “Louis Bonaparte’ın 18 Brumaire”i, ikinci cumhuriyetin yıkılıp yerine imparatorluğun inşa edilmesini konu edinir. Üçüncüsü ise “Fransa’da İç Savaş”, 1852’de başlayan sürecin nasıl Paris Komününe yol açtığı üzerinedir.
Hatırlatmamızın nedeni, içinden geçtiğimiz karanlık dönemi anlamak için çok faydalı kaynaklar olmalarındandır. Özellikle “18 Brumaire”de yazılanlar yeniden hayat bulmuş, Türkiye’de sahne almıştır. Yani bugünlerde Marx’ın Fransa üzerine yazdıklarına bakmakta büyük fayda var.
Şimdilik şu kadarını söyleyeyim, cumhuriyet kurmakla devrim yapmak bir ve aynı şeydir. Kurarız, gelip yıkarlar, kalkıp yine kurarız, iyi kurarız. Üç kitaptan çıkan sonuç işte budur.
Reklam
Yazar Hakkında
Karl MarxYazar · 107 kitap
19. yüzyılda yaşamış filozof, politik ekonomist ve devrimci. Komünizmin kuramsal kurucusudur. Birçok politik ve sosyal konuda fikri olmakla beraber, en çok Komünist Manifesto'nun (1848) giriş cümlesinde özetlediği tarih analiziyle tanınır: "Şimdiye kadarki bütün toplumların tarihi, sınıf savaşımları tarihidir." Marx, bütün sınıflı toplumlarda olduğu gibi kapitalizmin de kendini yok etmeye yol açacak içsel dinamikler barındırdığına inanırdı; onun düşüncesine göre, nasıl ki kapitalizm eskimiş feodalizmin yerini aldıysa, sınıfsız bir toplum olan komünizm de "devletin proletaryanın devrimci diktatörlüğünden başka bir şey olmadığı" siyasal geçiş sürecinden sonra onun yerini alacaktır.
Marx, sosyoekonomik değişimlere belirli bir tarihsel zorunluluk perspektifinden bakardı; ona göre kapitalizm, yapısal durumunun dinamiği ve çatışması sonucu yerini komünizme kesin olarak bırakacaktır:
"Modern sanayinin gelişmesi, burjuvazinin ayaklarının altından bizzat ürünleri ona dayanarak ürettiği ve mülk edindiği temeli çeker alır. Şu halde, burjuvazinin ürettiği, her şeyden önce, kendi mezar kazıcılarıdır. Kendisinin devrilmesi ve proletaryanın zaferi aynı ölçüde kaçınılmazdır."
(Komünist Manifesto)
Marx, bu değişimin organize bir devrimci hareketle geleceğini düşünür; bu değişim, ancak uluslararası işçi sınıfının birleşik hareketiyle meydana gelecektir: "Bize göre komünizm, ne yaratılması gereken bir durum, ne de gerçeğin ona uydurulmak zorunda olacağı bir ülküdür. Biz, bugünkü duruma son verecek gerçek harekete komünizm diyoruz. Bu hareketin koşulları, şu anda varolan öncüllerden doğarlar." (- Alman İdeolojisi)
Marx yaşadığı dönemde dünya çapında ünlü bir isim sayılmasa da, ölümünden kısa bir süre sonra düşünceleri dünya işçi hareketine yön vermiştir. Marksist Bolşeviklerin Rusya'da Ekim Devrimi'ni gerçekleştirmesi bunun en büyük örneğidir. 20. yüzyılda dünyada Marksist düşünce hemen hemen bütün ülkelerde taraftar bulmuştur. Marksizm, akademik ve politik çevrelerde en çok tartışılmış konulardandır.
