Guguklu Saat
Refik Halid KarayYazar:
Refik Halid Karay
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
192
Basım Tarihi:
Ağustos 2010
İlk Yayın Tarihi:
1925
Yayınevi:
İnkılap Kitabevi
ISBN:
9789751030269
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İyi Akşamlar!
Bir roman bekliyordum başlamadan evvel ama deneme türünde ilerleyen yapısı ve kendi gözlemlerini aktarması açısından biraz ters köşe oldum diyebilirim. Dolu bir kitap olduğuna inancım ise hala sabit. Bunun da birkaç sebebi var. Farklı karakterdeki insanları anlatıyor yazılarında, bunu zaten bekliyordum ancak karakterler çok özenle seçilmiş. Memuru anlattığı, kocasından bıkmış bir kadını anlattığı, boşanmış bir kadını anlattığı, iflas etmiş birini anlattığı yazıların içinde dönemin (mütareke dönemi daha çok) havasını yansıtır.
Özellikle mahalle bakkalına ayırdığı bölüm, bölümler çok dikkat çekici. Mahalle bakkalının anlatıldığı bu bölümü ben şöyle anlatayım. Malum artık insanların dikkatini çekmeye başladı, daha doğrusu hanımların dikkatini çekmiş bu konu. Berberler. Yani bizim erkek berberleri. Erkek berberleri hakkında o kadar çok paylaşım yapılıyor ki, saç kesiminden dönen muhabbetlere kadar atılan paylaşımlar, fiyatlardan ikramlara kadar yapılanlar derken her şey açığa çıktı malum. İşte bizim bu her konuda daima fikri olan, fikri olmasa da uydurup söyleyen berberlerimizin güncel hali büyük marketler çıkmazdan evvel bakkallarmış, okudukça bunu anladım. Gülümsemedim de değil.
Anadolu’dan bahsettiği kısım ise çok dikkatle okunması gereken kısımlardan. Çünkü dikkatli okunmadığında Anadolu karşısında hakaret eden bir konuşma tarzı olduğu zannedilebilir. Onun dili buna bu kadar müsait değil zaten ama doğrusu hangisi şeklinde sorgulayarak başladığını da unutmamak lazım. Öyle bir telefonla ne olup olmadığını anlayacak kadar rahat bir zamanda da değil. Ki buradaki amacı zaten kötülemek değil, hangisine inanacağız doğruyu bilen ve anlayan yok derken aslında Anadolu gerçeğiyle kimsenin ilgilenmediğini anlatmaya çalışıyor diyebiliriz.
Hepimize iyi okumalar
Guguklu Saat... #1edebiyat1bilim1film maratonumuzun Mayıs ayı ilk kitabıydı ve okuduk bitti... Refik Halid Karay daha önce okuduğum bir yazar değildi... Yeni tanıştık kendisiyle...
.
Guguklu Saat makalelerden oluşan bir kitap... Yazar mahalle kültürünü, Ramazan günlerini, Anadolu'yu, İstanbul'u, eskiye özlemi, yaşamın ve insanların görüneni ve arka yüzünü, ölümü ve daha birçok şeyi anlatıyor bizlere o dönemin ruhu içinde...
.
Türkçe'yi en iyi kullanan yazar olarak ün salmış ki okurken bunu hissediyorsunuz... Artık bize eski gelse de o kelimeler cümle içinde nasıl ahenkle dans ediyor...
.
Yazarın kaleminin Memleket Hikayeleri'nde güçlendiği söyleniyor... İlk sürgününden sonra kaleme aldığı kitabı... Daha sonra ikinci sürgünü ile Halep'e gönderilince de Gurbet Hikayeleri çıkmış ortaya... Kesinlikle okunması gereken kitaplar deniliyor ki okuyacağım kesin...
.
Milli Mücadele döneminde Mustafa Kemal'e muhalif, ona inanmıyor ve onun deli olduğunu düşünüyor... Sonrasında 150'likler arasına giriyor ve 1922-1938 yılları arasında sürgüne gönderiliyor... Ardından da pişmanlık ve kendini edebiyata adama...
.
İşte Atatürk için söylediği o söz:
“Anadolu’da bir patırtı, bir gürültü, kongreler, beyannameler falan, sanki bir şey yapabilecekler. Blöf yapmanın sırası mı? Hangi teşkilatın, hangi kuvvetin var? Bu ne hayal! Kuzum Mustafa, sen deli misin?”
Puan vermedi·192 syf.·
2026 429. kitabı
Ah, böyle bilahareket köşemde, hiçbir şey düşünmeden, hiçbir şey sormadan ve hiçbir şey işitmeden kalmak, kalabilmek ne saadet!
Fakat mümkün mü? S:15
Sabahları uyandınız mı bulunduğunuz yerden, denize bir kamış uzatmak suretiyle balık avında gönül avutuyorsunuz. Istakoz için atılmış sepetler muayene olunuyor, yahut bahçede güller budanıyor.
Sonra sıcak bastı mı hemen içeri giriyorsunuz, aşağıda geniş mermer taşlığa bir masa kurulmuş, taze balıklar tavadan yeni çıkmış, rayihası ciğerlerinizi dolduruyor. İştiha ile yiyorsunuz. Kahve, sigara ve uyku... Şimdi arka odada, güneş görmeyen taraftasınız, Boğaz’dan kopan ve denizlerde serinlenen bir rüzgâr yan pencereden içeri giriyor ve cibinliğinizi hafif hafif şişiriyor, deliksiz uyuyorsunuz.
Bunu müteakip kayıkhaneye iniyor ve denize giriyorsunuz. İşte bence yazın ideal olan ömür budur."
-Refik Halid Karay-
Türk toplumunun geçirdiği sosyal değişimleri ve modernleşmenin insanlar üzerindeki yansımalarını ele alır.Anlatım: Yazar, gözlemlerini zengin Türkçesi ve ironik bir dille kaynaştırır.
Okuyucuya keyifli bir sohbet ortamı sunarak birbirinden farklı karakterleri ve çevreleri tanıtır.
"Kendimi bugün bayram sabahında uyanmış sekiz yaşında bir bebeğe benzetiyorum: Ruhum o derece hafif, çehrem o kadar gül renkli..."s:29
Efkar-ı UmumiyeEdebiyat
Puan vermedi·192 syf.··
Beğendi
·2023 2. kitabı
·205 günde okudu
·Okunma: 14 Mart 2023 18:27
Efkar-ı Umumiye ne demek?Bu ve bunun gibi unutulmaya yüz tutmuş eski türkçe kelimeleri sık sık öğretmeye çalışacak bu kitap size.Okuduğum dokuzuncu kitap.Kitabı kütüphanede elime alıp kitabın başındaki Guguklu saat hikayesinin iki üç paragrafını okumaya başlayınca hemen içimden dedimki bu kitabı okuyup bitirmeliyim.Refik Halit Karay'ın eski türkçeyle harmanladığı nevi şahsına münaşır edebi dilini gözlemlemek ve bu zengin dilden faydalanmak için herkesin okuması gerektiğini düşündüğüm bir kitap. Bu kitap dönüp dönüp okuyarak kitaba her dalışınızda farklı dünyalara dalabileceğiniz o dünyadan inciler çıkarabileceğiniz saklı bir deniz gibi.
Refik Halid Karay'ın rengarenk samimi ve keyifli sohbetine dahil ettiği okur yazarla birlikte sohbet boyunca değişik ortamlara giriyor ilginç kişilerle taşınıyor ve benim kütüphanemde olduğu için mutlu olduğu en nadir kitaplardan birisidir tavsiye ediyorum ve eserde kullanılan edebi niteliği göz önünde tutularak yazarın özgün anlatımı korunmuş olup okuyuculara yararlanmaları amacıyla bazı sözcükler dipnot ile açıklanmış
Karay'ı okurken Türkçenin ne kadar güzel bir dil olduğunu düşünüyorum.Dile akıcılığı ve nükteyi başarıyla kazandıran yazar genelde benzer konulara değinse de eserini okutturuyor.Özellikle ramazanla ilgili bölümleri sevdim,kitap ortalardan itibaren daha da akıcı bir üslupla zenginleşerek ilerliyor.Tavsiye ederim.
“Guguklu Saat”, yirminci yüzyıl Türk romancıları içerisinde Türkçeyi ustalıkla kullanan yazarlardan Refik Halid Karay’ın mizah-hiciv türünde kaleme aldığı kitabıdır. Yazar bu eserinde Türk toplumunun geçirdiği sosyal değişimleri ve bunların insanlar üzerindeki yansımalarını anlatır. Modernitenin iyi ve faydalı olan yeniliklerini uygulayabileceğimiz ancak köklerimize, geleneklerimize ve toplum yapısına zarar veren değişiklikleri ise içimize almamız gerektiği anlayışını ifade eder. Yazar aynı zamanda kaybolan ahlâkî değerler konusunda da eleştirilerini dile getirir.
Refik Halid Karay, 1919 yılında sürgün olarak gittiği Anadolu’daki farklı kesimlerden insanları anlattığı “Memleket Hikâyeleri” adlı eseriyle de o güne kadar konuları İstanbul ile sınırlı olan Türk öykücülüğünde yeni bir sayfa açmış önemli edebiyatçılarımızdandır.
Yazar Hakkında
Refik Halid KarayYazar · 67 kitap
Bolu Mudurnu'dan İstanbul'a göçen Karakayış ailesinden Maliye Başveznedarı Mehmed Halid Bey'in oğlu olarak 15 Mart 1888’de İstanbul’da doğdu. Galatasaray Sultanisi'nde ve Hukuk Mektebi'nde okudu. Maliye Nezareti'nde (Hazine ve Maliye Bakanlığı) memur olarak çalıştı.
II. Meşrutiyet'in ilanından sonra gazetecilik ile uğraşmaya başladı. 1909 yılında girdiği Tercüman-ı Hakikat gazetesinde mütercimlik ve muhabirlik yaptı.
Fecriâtî topluluğuna katıldı ve "Kirpi" imzasıyla mizah dergisi Kalem'e yazılar yazmaya başladı.
Yazıları yüzünden 1913'te önce Sinop'a sürüldü. Daha sonra Çorum, Ankara, ve Bilecik'e gönderildi. İstanbul'a dönünce bir süre Robert Kolej'de Türkçe öğretmenliği yaptı. Posta-Telgraf Umum Müdürlüğü'ne atandı. Bu sırada Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na üye oldu, Aydede adlı siyasi mizah dergisini çıkarmaya başladı.
İstiklal Savaşı aleyhine yazdığı yazılardan ötürü vatan hainliğiyle suçlandı, Yüzellilikler listesine alındı. Uzun süre yurt dışında, Beyrut ve Halep'te sürgün yaşadı. Mustafa Kemal Atatürk'e yazdığı şiir ve mektuplarla, Yüzellilikler listesindekilerin affedilmesinde önemli rol oynadı. 16 senelik sürgün hayatının ardından 1938 yılının Temmuz ayında yurda döndü. 1948 yılında, Aydede dergisini tekrar yayımlamaya başladı.
18 Temmuz 1965’te İstanbul’da vefat eden Karay, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Türk Edebiyatındaki Yeri
Refik Halid, Türk edebiyatında ilk defa Anadolu'yu tanıtan eserleri ile ismini duyurmuş, yergi ve mizah türündeki yazıları ile de üne kavuşmuştur. Gözleme dayanan eserlerinde, tasvirler, portreler ve benzetmeler kullanarak sade, akıcı dili ve güçlü tekniği ile 20. yüzyıl romancıları arasında seçkin bir yere sahip olmuştur. İstanbul'u bütün renk ve çizgileriyle yansıtarak Türkçeyi ustalıkla kullanan Refik Halid, Türk edebiyatına birçok eser kazandırmıştır.
Seyit Kemal Karaalioğlu onu şöyle tarif eder: Refik Halit Karay; «Yeni Lisan» akımının tutunmasında önemli payı bulunan, konuşma dilini yazılarında büyük bir ustalıkla uygulayan bir yazardır. Hikâyeleriyle romanlarında renkli bir görgü ve gözlem zenginliği göze çarpar. Romanlarında, çoğunlukla aile üstünde durur. Hiçbir belli teze bağlanmaksızın, sağlam bir teknikle, başarılı çevre tasvirleri içerisinde nefis bir üslupla olayları anlatır. Ağır fikre, derin çözümlemelere, tezli saplantılara girmeden, «ak realizm» diyebileceğimiz bir görüşle yazardır.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Refik_Hali...
