Hasan Âli Yücel
Tanıl Bora
Tahmini Okuma Süresi:
15 sa. 3 dk.
Sayfa Sayısı:
531
Basım Tarihi:
Ocak 2021
Yayınevi:
İletişim Yayınları
ISBN:
9789750530241
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Eğitime adanmış hayatlarEdebiyat
Hasan Ali Yücel...
Türk tarihinin en çalışkan,en verimli,en başarılı,arkasında büyük eserler bırakmış iki eğitim bakanından biri.Diğeri de Mustafa Necati Bey. Onun da bu ülkeye katkılarını unutamam.
Trabzon'lu bir baba ile Tekirdağ'lı bir annenin çocuğu Hasan Ali. Hem bba hem anne tarafı mevlevi inancına sahipler. Böyle bir ortamda Hasan Ali'nin de bu kültürden etkilenmemesi mümkün değildi elbet. Bu inanç onun çocukluğunda ve gençliğinde önemli bir yer tutmuş.
Hasn ali genç cumhuriyetin eğitim neferlerinden biri olarak kısa sürede sivriliyor. Türkçe,edebiyat,felsefe ve mantık dersleri veren bir öğretmen. Bu kariyer 1938 yılında Maarif bakanlığına kadar yükselecektir. ilginçtir, ona ilk kez bakanlık teklif eden , dönemin başbakanı Celal Bayar. Teklifi büyük bir sevinçle kabul ediyor Hasan Ali, hemen de kolları sıvıyor. ve cumhuriyet tarihinin en uzun bakanlık yapan eğitim bakanı olarak arkasında muhteşem işler bırakıyor. Tabii, bu bizim gibi cumhuriyetçilerin görüşü. Sağ cenahın akıl almaz hakaretlerine,suçlamalarına,terbiyesizliklerine maruz kalıyor maalesef. bunlara değinmek istemiyorum, çünkü çok alçakça, çok aşağılık insanların suçlamaları.
Hasan Ali'nin yaptıklarına bakalım biz. Bakanlığı süresince en akılda kalan ilerici işlerinden biri, güzel sanatlara verdiği değer. Opera,resim,müzik dallarında ülke tarihine geçmiş öncü uygulamalara imza atmış. Büyük destekler vermiş, seminerler düzenlemiş, yurtdışından hocalar getirtmiş. Unutmayalım ki, kültür politikaları da onun bakanlığına bağlı.
Bir diğeri coğrafya kongresi. Türkiyenin 7 coğrafi bölgeye ayrılması onun zamanında yapılmış. Bu coğrafya çalışmaları ilerde köy enstitülerinin kurulması aşamasında değerli veriler oluşturacak.
Bir diğeri,her alanda etkin bir şekilde Türkçeleştirme hamlesi. anayasada,eğitim
Hasan Ali Yücel modern Türkiye'nin en uzun süre görev yapan milli eğitim bakanıdır. 100. yılına yaklaştığımız Cumhuriyet'in belki de en verimli ve üretken milli eğitim bakanıydı. Dünya Klasiklerini tercüme bürosuna yüklediği önemli misyonla çevirterek Türkçe'ye kazandırmış ve sonrasında İş Bankası yayınlarının da başına geçmiştir. İsmail Hakkı Tonguç ile beraber Köy Enstitülerinin mimarıdır. Ölümünün üzerinden altmış yıl geçmesine rağmen onun mirası unutulacak gibi değil.
Hasan Ali Yücel ismini ilk defa ortaokulda Türkçe hocamızdan duymuştum. Öğretmenimizin babası da köy enstitüsü çıkışlı bir öğretmendi. Sonrasında Can Yücel'in şiirlerini okuduğumda onun baba sevgisi ve özlemini dile getiren şiirleri ile tanıdım. Yıllar geçtikçe diplomalar bir bir alınıp, Türk eğitim sisteminin cenderesinden sancılı bir şekilde geçtikçe "ne olacak bu eğitim sisteminin hali" sorusunu kendi kendime sorduğumda aklıma ilk çıkan Yücel ve Tonguç olmuştu.
Tanıl Bora'nın çalışması her ne kadar kapsamlı olsa da pekiştirme amacıyla yan okumalar da yapılması gerektiğini düşünüyorum. İsmail Hakkı Tonguç biyografisi ve Köy Enstitüleri hakkındaki kitabı. Aynı zamanda Mahmut Makal ve Fakir Baykurt'un kitapları mutlaka okunmalı. 1940-1950 arası Türk siyasi hayatını da bilmek, Hasan Ali Yücel'in o dönemlerde ne denli zorluklar çektiğini ve nelerle mücadele ettiğini gözler önüne serer.
İkinci Dünya Savaşı'nın gölgesinde, yoksulluğun pençesinde Anadolu'da köylerde başlayan bir aydınlanma hareketinden bahsediyoruz. Aslında bu devrim gerçekleşebilse sadece iç siyaset değil, dış siyasete de yansımaları olacaktır. Lakin tek parti CHP'sinin içindeki köy ağalarının söylediği şu cümle her şeyi özetliyor gibi:
"Bindiğim atın benden akıllı olmasını istemem." Atılan iftiralar, milliyetçi - muhafazakar camianın
Sevilmeye Teşne bir Hasan Ali·531 syf.·
9/10
2021 12. kitabı
Bu kitap cumhuriyet döneminin en uzun süreli milli eğitim bakanı hasan ali yücel üzerine yazılmış en objektif ve derin inceleme olabilir. çocukluğundan, vekillik, bakanlık dönemine kadar her dönem ayrıntılı incelenmiş. Tanıl Bora'nın da sıkça vurguladığı gibi "sevilmeye teşne" bir insan olduğundan olsa gerek kitabı okuduğumda herkesle iyi geçinme gibi bir derdi olduğunu düşündüm. Kitabın dili oldukça anlaşılır. Zaten Tanıl Bora kalemi güçlü birisi. Bu kitaptaki objektif tavrı sonuna kadar hissettim. Güzel bir üslupla yazılmış olsa da zaman zaman tekrara düşülen yerler olmuş. Ancak belki de bu tekrarlar yazar tarafından kasten yapılmıştır. Son olarak meşhur "sıfır" olayının çok güzel anlatıldığını düşünüyorum.
Yordun beni Tanıl Bora:)
Dualist, heterodoks, heretik, panteist, demonik, rafızî, teodise, lakonizm, antikite, nevzuhur, heroik, triyomvira, protagonist, jingoizm, mümeyyiz, oksidentalist, vulger, spektaküler, anakronik, patrimonialist, apolojetik...
Daha ne kavramlar ne kavramlar.:) Okuyacak olana sabırlar diliyorum.Google yardımcınız olsun.Hasan Ali Yücel'i atomlarına ayırmış Tanıl Bora.Yaşasaydı idrar tahliline dahi bakabilirdi sanki.
Çok kapsamlı bir biyografi.Doğumundan ölümüne nerdeyse ağzından çıkan her kelimeyi, her türlü pratiğini incelemiş.Dibine kadar objektif olduğunu düşünüyorum.Kafamızdaki o Hasan Ali mitini yıkmaya çalışmamış ama bilmediğimiz çok farklı yönlerini ve zaman zaman politik duruşundaki çelişkileri de ayrıntılı biçimde yıl yıl aktarmış.Akademik çalışma düzeyinde bir kitap olmuş.Okumaya değer ancak sabır gerektiriyor.
Bir gün, bir bakanın hayatını iyi ki okumuşum diyeceğimi hiç düşünmemiştim.Ama bir bakandan çok daha başka bir yerde Hasan Ali Yücel. Sayfalar geçtikçe ben kendisine biraz daha hayran oldum.Bulunduğu her yeri aydınlatmış.Işık olmuştur.
Yıllar önce yaktığı ateşi devam ettirebilseydik,eğitimimiz çok daha farklı yerlerde olabilirdi.Böyle bir pusulamız varken,başka ülkelerin eğitim politikalarına ihtiyacımız yok!
Son sayfalarda, bu hayatı tamamlaması anlarında,içimden bir parça koptu.
Nurlar içinde yatsın bu güzel insan…..
Reklam
Yazar Hakkında
Tanıl BoraYazar · 22 kitap
1963'te Ankara'da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi'nin ardından 1984'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. 1984-87'de Yeni Gündem'de gazetecilik yaptı. 1988-89'da Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi'nin yayın kurulunda yeraldı. Birikim dergisinde editörlük; Toplum ve Bilim dergisinde yayın yönetmenliği yaptı.
1988'den beri İletişim Yayınları'nda araştırma-inceleme dizisi editörlüğünü yürütmekte, üç aylık sosyal bilimler dergisiToplum ve Bilim dergisinin yayın yönetmeninliğini yapmakta, Birikim dergisinde yazmaktadır. Ek olarak, Radikal Gazetesi'nde haftalık futbol yazıları yazmaktadır.
