İskendernâme
FirdevsiYazar:
Firdevsi
Editör:
Nimet Yıldırım
Tahmini Okuma Süresi:
14 sa. 17 dk.
Sayfa Sayısı:
504
Basım Tarihi:
1 Nisan 2024
İlk Yayın Tarihi:
Şubat 2015
Yayınevi:
Kapı Yayınları
ISBN:
9786256661110
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Edebiyat tarihinde Büyük İskender'i konu alan birçok eser mevcut fakat en bilineni Fars edebiyatının ünlü şairi Firdevsi'ye ait. Firdevsi'nin İskendernâmesi Gazneli Mahmut'a sunduğu 'Şâhnâme'nin içinde yer alıyor.
Kitabı hazırlayan Nimet Yıldırım büyük bir emek ve özveriyle İskendername'yi biz okurlarına sunmuş. Çok severek okuduğum bir kitap oldu. Uykumdan feragat ederek merakla okudum, diyebilirim.
Büyük İskender, Makedonyalı İskender, İskenderi Zülkarneyn gibi isimlerle anılan İskender MÖ. 356 yılında Makedonya'da doğmuş. Firdevsi bu eseri 977 ila 1010 yılları arasında yazmış.
Firdevsi'ye göre İskender'in annesi (Makedonyalı Filikos'un kızı) İran hükümdarı Dara'nın eşidir. Darâ, İskender'in annesini İskender'e hamileyken -kadının ağzının kokması sebebiyle- Makedonya'ya geri göndermiştir. Sonrasında İskender hükümdar olunca Balkanlardan başlayıp Anadolu'yu, İran'ı, Hindistan'ı ve daha birçok yeri Çin'e kadar egemenliği altına almıştır.
İşte biz de İskendername'de onun kahramanlıklarını, başından geçen maceraları ve seyehatlerini okuyoruz. Hindistanlı hükümdar ile savaşırken demirden at ve savaşçı yapması, yumuşak ayaklılar ülkesine gidip ejderhayı öldürmesi, savaşçı kadınların bulunduğu Herom ülkesine gitmesi, Hızır ile karanlıklar ülkesine gidip ölümsüz olma arzusuyla hayat çeşmesini araması, kuşlarla ve ağaçlarla konuşup ölümünün yakın olduğunu öğrenmesi, Kur'an'da da yer alan Ye'cûc ve Me'cûc insanları rahatsız etmesin diye Yecüc ve Mecüc seddini inşa etmesi benim dikkatimi çeken kısımlardı.
"Ben dünyada görmediğim ve erişemediğim hiçbir yer kalmasını kesinlikle istemiyorum" diyerek Kahramanın yolculuğunu okuduğumuzun farkına varıyoruz. Gerçeklik ve olağanüstülüğün iç içe geçtiği bu eseri okurken Gulliver'in Gezileri, Yüzüklerin Efendisi gibi pek çok eseri
Puan vermedi
@kapiyayinlari indirimini görünce #kahve eşliğinde #kurbanbayramı boyunca okuyacağım eseri de otomatik seçmiş oldum Nasıl bir yolculuğa çıkacağım merak eden arkadaşlara ufak bir bilgilendirme yapacak olursak ;
Îskendernâme, İslami edebiyatlarda Büyük iskender'in hayatını ve maceralarını konu edinen; Kur'an'da geçen
Zükarneyn'in kişiliğinin iskender'in hayatına sindirerek anlatıldığı, destanî-efsanevî tarzda yazılmış kitapların adıdir.
İran edebiyatının en büyük eserlerinden biri olarak kabul edilen ve 60000 beyit civarında bir hacme
sahip olan Şahname'nin içerisinde İskendername, ayrıntılarıyla 2300 beyit ile ele alınmaktadır
Çevirisinde ise esas alınan bütün metinlerde, bütün nüshalarında birkaç beyit farklılıkla toplam 2569
beyitten oluşmaktadır. Bunlardan 599 beyit Darab'ın
hükümdarlığı konusuna yer verirken, 1970 beyit
İskender'e ayrılmıştır. iran ve dünya edebiyatlarının
en yetenekli, özgün tarzlı en büyük șairi olan ve iran
edebiyatında kahramanlık șiirini ustaca ve özenle
doruklara taşıyan Firdevsi ' nin bu şahane eserini sanırım #bayram boyunca yanımdan ayırmayacağım..
Son olarak #herkeseiyibayramlar dilerim , büyüklerimin ellerinden öperim. #hayırlıbayramlar efenim
#Firdevsi #iskendername #iranedebiyatı #şair #15haziran #kurbanbayramınızmübarekolsun
İSKENDERNAME
FİRDEVSİ
Prof. Dr. Nimet YILDIRIM
𝐊𝐚𝐡𝐫𝐚𝐦𝐚𝐧𝐥𝐚𝐫 𝐬𝐚𝐝𝐞𝐜𝐞 𝐛ü𝐲ü𝐤 𝐬𝐚𝐯𝐚şçı𝐥𝐚𝐫 𝐨𝐥𝐝𝐮𝐤𝐥𝐚𝐫ı 𝐢ç𝐢𝐧 ö𝐥ü𝐦𝐬ü𝐳𝐥𝐞ş𝐦𝐞𝐳𝐥𝐞𝐫.
Ş𝐚𝐢𝐫𝐥𝐞𝐫 𝐨𝐧𝐥𝐚𝐫ı 𝐝𝐢𝐥𝐞 𝐝ö𝐤𝐭ü𝐤ç𝐞 𝐛ü𝐲ü𝐫𝐥𝐞𝐫, 𝐚𝐬ı𝐫𝐥𝐚𝐫 𝐛𝐨𝐲𝐮𝐧𝐜𝐚 𝐜𝐨ğ𝐫𝐚𝐟𝐲𝐚𝐝𝐚𝐧 𝐜𝐨ğ𝐫𝐚𝐟𝐲𝐚𝐲𝐚 𝐲𝐨𝐥 𝐚𝐥ı𝐫𝐥𝐚𝐫.
İskendernâme, İslami edebiyatlarda Büyük İskender’in hayatını ve maceralarını konu edinen; Kur’an’da geçen Zülkarneyn’in kişiliğinin İskender’in hayatına sindirerek anlatıldığı, destanî-efsanevî tarzda yazılmış kitapların adıdır.
Büyük İskender, İskender-i Zülkarneyn veya Makedonyalı İskender adlarıyla bilinen İskender’in hayatını ayrıntılı olarak bilmesekte konu olduğu film, dizi, kitap ya da efsaneleşmiş adı ile sanırım tanımayanımız yoktur diye düşünüyorum.
İskendernâmelerde İskender, tarihî kişiliği yerine Doğu mistisizminin etkisinde efsanevî bir müslüman kahraman olarak anlatılır.
İran edebiyatının en büyük eserlerinden biri olarak kabul edilen ve 60000 beyit civarında bir hacme sahip olan Ş𝐚𝐡𝐧𝐚𝐦𝐞’nin içerisinde İ𝐬𝐤𝐞𝐧𝐝𝐞𝐫𝐧𝐚𝐦𝐞, ayrıntılarıyla 2300 beyit ile ele alınmaktadır. Çevirisinde ise esas alınan bütün metinlerde, bütün nüshalarında birkaç beyit farklılıkla toplam 2569 beyitten oluşmaktadır. Bunlardan 599 beyit Darab‘ın hükümdarlığı konusuna yer verirken, 1970 beyit İskender’e ayrılmıştır. İran ve dünya edebiyatlarının en yetenekli, özgün tarzlı en büyük şairi olan ve İran edebiyatında kahramanlık şiirini ustaca ve özenle doruklara taşıyan Firdevsi tarafından kaleme alınan Ş𝐚𝐡𝐧𝐚𝐦𝐞,
𝟏.İ𝐬𝐤𝐞𝐧𝐝𝐞𝐫
𝟐.𝐊𝐥𝐚𝐬𝐢𝐤 İ𝐫𝐚𝐧-İ𝐬𝐥𝐚𝐦 𝐓𝐚𝐫𝐢𝐡𝐢 𝐊𝐚𝐲𝐧𝐚𝐤𝐥𝐚𝐫ı𝐧𝐝𝐚 İ𝐬𝐤𝐞𝐧𝐝𝐞𝐫
𝟑. İ𝐬𝐤𝐞𝐧𝐝𝐞𝐫𝐧𝐚𝐦𝐞𝐥𝐞𝐫
𝟒. 𝐅𝐢𝐫𝐝𝐞𝐯𝐬𝐢 𝐯𝐞 Ş𝐚𝐡𝐧𝐚𝐦𝐞
olarak dört bölümden oluşmaktadır. Firdevsi’nin, İran edebiyatının başyapıtlarından biri, divan edebiyatımıza son derece önemsenen, ünlü bir çok Fars ve Türk şair tarafından nazireler yazılan İ𝐬𝐤𝐞𝐧𝐝𝐞𝐫𝐧𝐚𝐦𝐞’sini Türkçemize kazandıran ise Prof. Dr. Nimet Yıldırım’dır.
İskendernameHikaye-Öykü
Merhaba dostlar bugün @kapiyayinlari tarafından yayınlanan @prof.yildirim ‘ın hazırladığı #FİRDEVSİ #İSKENDERNAME kitabı ile geldim.
Bu arada kitap ciltli olarak satışıyor kalitesi ve içeriğin zenginliği harika ilgilenenlere duyurulur.
İran edebiyatı ve Büyük İskender’in hayatını anlatan çok kıymetli bir eser kesinlikle
Firdevsî, İran edebiyatında kahramanlık şiirini ustaca ve özenle doruklara taşıyan şairdir. İran ulusal şairi olarak kabul edilen Firdevsî tarihsel olayları, kahramanlıkları ilk kez mitolojik sözlü anlatımları yazıya geçirmiş. Dili ve betimlemesi oldukça kuvvetli bir şairdir.
İskendernâme de, İskenderin yaşamını, savaşlarını İskender hakkında tarihte söz edilen olayları konu almış bunları şiirlerle süslemiştir.
“İskender efsanesi İran kaynaklarında birbirinden farklı ilginç özellikler gösterir. Zerdüşt bağlısı İranlılar tarafından. Kaleme. alınan eserlerde; zalim, despot ve Ehrimen yanlısı, Ahâmeniş İmparatorluğu’nu yıkan bir kötü kişilik olarak nitelenmektedir.”
Ama bazı kaynaklarda da İskender’in Kur’ân’da geçen Zülkarneyn olduğundan da bahsedilir. Bahsedilen özellikleri taşıdığı söyleniyor.
İskenderin savaşlarda yaptığı hileleri, büyük savaşları, kazanımları hepsine ayrı parantez açılmış.
“Bazıları onu taht taç sahibi bir hükümdar’
Ülkeler fatihi, belki dünya fatihi sanıyor.
Bazıları knun divanından emirlerini,
Hikmetle yazdılar fermanını.
Bazıları ise temizliği ve dindarlığıyla
Onu peygamber olarak kabul ederler.
Ben bilgelerin açtığı bu üç daneden
Meyveli bir ağaç dikip yetiştireceğim
İlkin hükümdarlık kapısını çalacağım.
Ülkeler fatihi oluşundan söz edeceğim
Sonra hikmetle sözü süsleyeceğim.
Zahmetle toparladıklarımı yenileyeceğim.
Sonra kapısını peygamberlikle birlikte çalacağım
Çünkü Allah da ona peygamber der.
Nizamï-yi Gencevi,
Öyle bir yolculuğa çıktım ki. Bu yolculukta bana yoldaşlık edenler: İskender, Firdevsi, Aristotales, Hızır, Mevlana, Ömer Hayyam, Saib-i Tebrizi, Hafız-i Şirazi, Nizami-yi Gencevi, Ali Şir Nevai...
Onlar yazdılar, ben okudum. Onlar anlattılar, ben dinledim. Hiç bitmesin istedim.
Firdevsi İran edebiyatının en büyük şairlerinden kabul ediliyor. Gazneli Mahmut'a sunduğu Şahname eserinin içinde yer alan İskendernamesi Büyük İskender'in hayatını, tahta çıkışını, yaptığı seferleri, bu seferler esnasında başından geçen olayları ve ölümünü anlatıyor. Kitap çok sade bir dille yazılmış. Çok akıcıydı.
Büyük İskender tarihte merak ettiğim önemli figürlerden biriydi. Bu kitap sayesinde birçok şey öğrenmiş oldum. Firdevsi İskender'i destansı masalsı bir şekilde çok güzel yazmış. İskender'in tahta çıkışı, Dara ile olan mücadelesi, Hızır ile beraber karanlıklar ülkesine gidip hayat çeşmesinden ölümsüzlüğü arayışı, kuşlarla ağaçlarla konuşmaları, ejderhayı büyük bir hileyle öldürmesi, bazı hükümdarlarların karşısına kimliğini gizleyerek çıkıp meydan okuması, kurduğu şehirler, fethettiği topraklar, hocası Aristo ile olan mektuplaşmaları... Hepsi çok güzel bir şekilde yazılmış. Benim en sevdiğim kitaplar arasında yerini aldı.
Kitapta daha önceki dönemlerde yazılan İskendername örneklerine değinilmiş. Bunun yanı sıra büyük şairlerin konuyla alakalı dizelerine yer verilmiş. Çok çok dolu bir kitaptı benim için.
Ne zamana dek renge ve kokuya esir olacaksın?
Ne zamana dek çirkin, güzel peşinde gideceksin?
Zemzem çeşmesi de,hayat çeşmesi de olsan,
Sonunda toprağın yüreğine dalıp gideceksin.
Nereye gitti ünlü İskender?
Dünya onunla alt üst olmuştu ya!
Haddi hesabı olmayan savaşların,döktüğün bunca kan, gerek tek başına gerek ordularınla birlikte çetin savaşları hep zaferle
İskendernâme, İslami edebiyatlarda Büyük İskender hayatını ve maceralarını konu edinen; Kur’an’da geçen Zülkarneyn’in kişiliğinin İskender’in hayatına sindirerek anlatıldığı, destanî-efsanevî tarzda yazılmış kitapların adıdır.
İran edebiyatının en büyük eserlerinden biri olan Şahname'nin içerisinde İskendername, 2300 beyit ile ele alınmaktadır. Şehnâme’nin bu bölümü, ondan sonra İslâm edebiyatlarında yazılan İskender konulu bütün eserlerin kaynağı olmuştur.
Firdevsî'nin ilk yazıldığı zamandan itibaren yüzlerce nazireler yazılan İskendername'sini büyük bir emekle hazırlayan @prof.yildirim ve @kapiyayinlari 'na teşekkür etmek gerekir. İçerisinde yer alan minyatürler ise içeriği daha da zenginleştirmiş.
Firdevsî’nin Şahnâme’sinin bir bölümünü oluşturan ve tarihsel bir şahsiyet olan ünlü Makedonya Kralı(Roma imparatoru) Büyük İskender’in hayatı, Asya ve Afrika’daki seferleri ve yaşadıkları üzerine yazılmıştır. İskender Batı dünyasından çok Doğu’da mitolojik bir kahraman hâline gelmiştir. İskender’in İran’ı fethetmesinden sonra 14 yıl süren ve neredeyse bütün dünyayı dize getiren seferleri başlamış ve Hellenizm dönemi başlamıştır. Doğu’da İskender kutsal kitaplara kadar girmiş, masal ve destanlara konu olmuş bir mittir. İranlılar onu kendi kralı, liderleri, soylarının devamı olarak almış ve yüceltmişlerdir. Hatta, bir ara onu Peygamber mertebesine yükseltmişlerdir.
Doğu Kültürü bu şekilde hep: Ya göklere çıkarır ya da yerin dibine batırır. İskender’in Kur’anda adı geçen Zülkarneyn olduğunu çokça işlemişlerdir Doğu’daki sanatçılar ve bunu bu şekilde işlemişlerdir. İskender’in seferlerinin tarihsel seyri sürerken paralelinde mitsel bir süreç de işlenmektedir İskendernamelerde.
Bu yönüyle bakıldığında;
İşginç yerler,
İşginç yaratıklar ve insanlar,
İşginç kültürler,
İlginç toplumsal yapılar,
Büyücülük ve sihir,
Farklı dinler ve dinsel mekanlar,
Farklı din adamlarının tavırları,
Ölümsüzlük suyu,
Karanlıklar ülkesi,
Huzur ve İlyas,
Kadınlar Şehri,
Devler ülkesi,
gibi bir çok aşamadan geçen İskender seferini ömrüyle ömrünü seferleriyle tamamlayıp dünyaya veda eden bir olağanüstü kahraman olarak sunulmuştur.
Okunmaya değer bir eser.
Yazar Hakkında
FirdevsiYazar · 10 kitap
Samanîler ve Gazneliler dönemleri İran edebiyatının önde gelen Fars şair.
Başlıca yapıtı Şehnâme'yi (60.000 beyitten oluşur; ilk insandan III. Yezdigirt dönemine kadar İran tarihi anlatır) tamamlayınca 1010 yılında Gazneli Mahmut'a sunan Firdevsi, bağlanan aylığı az bulduğu için sultanı ağır biçimde hicvedince, Gazne'den göçmek zorunda kaldı. Bir süre Herat'ta ve Taberistan emiri Şehriyar'ın yanında kaldıktan sonra, Tus'a dönerek orada öldü. Firdevsi'nin soyca bir Dihkan ailesinden olduğu söylenir. Doğum yılı kesin olarak bilinmemektedir. Firdevsî, Gazneli Mahmut'un fikirler aldığı bilginlerden de bir tanesidir. Firdevsi gibi bilginlere Gazneli Mahmut maddi ve manevi yönden destek olmuştur.
