Puan
810 üzerinden
Leyla Erbil'in bu kitabında da başka bir insanın hayatına odaklanıyoruz: Lahzen. Peki kimdir Lahzen?
"kimim ve nasıl biriyim
hayatımın neresindeki yaşantıdayım sorarım kendime her gün" diyor kendisi hakkında. Lahzen gerçekten de bir kişi mi, yoksa bir tipleme mi? Yoksa Erbil'in kendisi mi? Aslında çoğu yazar kendinden bir parça bırakır yazdıklarında. Okura ise bunu keşfetmek düşer. Bu açıdan, kimi keşifler zorludur, çetindir kimse kolay kolay yapamaz bu keşfi. Kalan, zorlu bir keşif aslında.
Hikayemiz Lahzen'in çocukluğunda başlıyor. Kimi şeyleri anımsıyor birden çocukluğuna dair. Bu "birden" anımsama işi kendimizi kaybettiğimiz, kendimize dair bir arayışa çıktığımız zamanlarda daha sık meydana gelmeye başlar, işte Lahzen de kendini arıyor. Nerede bulacağını bilmeden, kendi içinde ve hiçliğinde aramaya başlıyor kendisinin de Lahzen olarak bildiği kişiyi. Kendi hakikatinin özünü kendi tabiriyle "tıka basa şüpheyle doldurulmuş kuyuda" aramaya başlıyor. Elbette ki bu arayış boyunca yaşadıkları kronolojik bir sırayı takip etmiyor. Anlatıcının bilinç akışı sırasına göre şekilleniyor bu arayış. Mesela bir kişinin ölümünü hatırlıyor ilk önce, daha sonra ise o kişinin yaşamını.
Lahzen kötü bir çocukluk geçirmiştir: Daha 'kötü' kavramını bilmiyorken şahit olduğu kötülükler, insanları yalnızca kendisine gülümseyen varlıklar olarak gördüğü zamanlarda (bir çocuk olduğu için; çocuklara karşı kim gülümsemez ki?) tanık olduğu kötü insanlar... Tüm bunların hayatında bıraktığı derin izleri, ilk defa aynaya bakan bir çocuk misali, ilk kez yaşıyormuş gibi bir şaşkınlık içinde anlatıyor. Nasıl bir şaşkınlık bu? Gerçeklerin altında ezilen insanların yaşadığı şaşkınlık. Böyle olunca Lahzen de çevresindeki insanların kötü olmasının bilincine vardığı andaki eziklik duygusuyla anlatıyor her
Leyla zalım Leyla...
Evet Leyla Erbil'i Ahmed Arif'ten öğrenip tanıdım. Kitabın kurgusu nasıl desem çok mu yavan çok mu uyduruk tatmin etmeyen bir yanı var şiir mi düz yazı mı roman mı insanın kafasını karıştırıyor... Elbette sevenler olmuştur olacaktır ama bir tık eksik bir şey var.. keyifli okumalar.
Reklam
Edebiyatımızın en özgün kalemlerinden,iki kere Nobel'e aday gösterilmiş sözcük bükücü ve cümle ustası,orijinal ve marjinal kadın Leyla Erbil.Onun kaleme aldığı son kitap Kalan.Yine tüm maharetlerini sergilediği bir eser.Lahzen'in hikayesinde yolculuk yaparken ülkemizin yakın dönem tarihinde de kahroluyoruz.Tüyler ürpertici olaylar yüzümüze çarparken ulkemizin renklerinin nasıl solduğunu,gökkuşağının nasıl siyahlaştığını görüyoruz.Özellikle 6 7 Eylül katliamının ekseninde gerçekleşenleri okurken diğer cinayetleri,faili meçhulleri,kanlı 1Mayis'ı,katliamları da anıyoruz.Ama Erbil hem Lahzen'i hem tarihi olayları kendi yöntemi ile ,sıradışı bir şekilde anlatıyor.Lahzen'in değişik zamanlardaki bilinçlerinin dehlizlerinde kaybolurken onun çocukluğunu,özel hayatını,ablasını,annesini,fikirlerini,aşklarını,evliliklerini,dostlarını öğreniyoruz.Diğer taraftan dönemin olayları,haberleri karşılıyor bizi.Yeri geliyor siyaset okurken(en edebisinden),yeri geliyor Lahzen'in bilinç labirentinde dolaşıyoruz.Bazen şiir,bazen roman bazen haber yazısı okuyoruz.Bilinci,zamanı harmanlayan eseri tek bir edebi türe sığdırmak zor.Türler arası geçişler çok fazla.Leyla Erbil özgün bir kalem.Herkese hitap edecek bir yazar değil ama ben onun edebiyatına hayranım.Her satırını zevkle okudum,düşündüm,üzüldüm,sevindim.Ayrıca yazarın sanat tarihi bilgisi,mitolojiyi kurguya yedirişi,taşlara olan tutkusu ve bunu satırlara serpiştirişi hayranlık verici.Leyla Erbil seviyorum onun tüm kalıpları kırışına ayrıca bayılıyorum.
Daha anlatı ağırlıklı,
karakteri ve hikâyeyi net takip edebildiğim,
duygusu güçlü ama dili daha berrak metinleri seviyorum.
Kalan ise deneysel, şiirsel ve parçalı bir anlatı sunuyor. Bilinç akışı içinde ilerleyen; olaydan çok zihne yaslanan bir metin.
Şiirle aram zaten çok kuvvetli değil. Dil bu kadar yoğun ve kırık olunca metne yaklaşmam zorlaştı. Okurken hikâyeyi takip etmekten çok, cümlelerin içinde yolumu bulmaya çalıştım.
İstanbul’un tarihsel katmanları, kimlik ve bellek meselesi elbette kıymetli temalar.
Ama bazen bir kitabı sevip sevmemek, ne anlattığından çok nasıl anlattığıyla ilgili oluyor.
Benim için bu kitap, edebî olarak saygı duyduğum ama kalben bağ kuramadığım metinlerden biri oldu.
Bu arada Mart ayını kadın yazarlara ayırdım. Farklı sesler, farklı diller, farklı dünyalar. Bakalım ay sonunda kalbimde en çok kim kalacak?
LahzenEdebiyat
Leyla Erbil! Ne kadınsın sen. Bu kitabı okurken duygu selinin içinde kulaç atmaya çalıştıkça sürüklendim. Lahzen, ruhu güzel kadın. Taşların hafızasını seven kadın, ki bence de onların hafızası vardır.
Lahzen, geçmişinden hatırladıklarını anlatıyor bize. Şimdilerde koca bir kadın ama ruhu hep Rum mahallesinde yaşayan bir kız çocuğu bence. 6-7 Eylül olaylarını ilk araştırmaya başladığım zamanlarda o kadar utanmıştım ki insanlığımdan, o kadar üzülmüştüm ki bu kolektif yapının barbarca bozulmasına... Bu kitap, yaralarıma tuz oldu. O insanların güzel hayatlarının yıkılışına bu şekilde tanık olunca ( kurgu olsa da tarihte var olan bir olay olduğundan gerçekliği olağanca muhtemel) yüreğimde huzursuz kıpırtılar belli etti kendini. Ama ne kadar çok kıpırdanırsa yüreğim o kadar çok okumak istedim. Türkiye'ye siyasi ve sosyal şekilde de değinilmiş. Yazar duruşunu net ifade ediyor. Yine de bu kitabın kendisini olumsuz etkilemiyor.
Lahzen'in biricik arkadaşı Rosa, kalemi kırdığın güne sevgilerle...
Lahzen; bazen kim olduğumuz çok da önemli değildir, nasıl baktığımız ve yaşadığımız önemlidir. Güzel ruhuna kocaman sevgiler.
Reklam
Reklam