Kıskançlık
Yuri OleşaYazar:
Yuri Oleşa
Çevirmen:
Sabri Gürses
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
Mayıs 2015
İlk Yayın Tarihi:
Kasım 2007
Yayınevi:
Kırmızı Kedi Yayınları
Orijinal Adı:
Zavist
ISBN:
9786059908863
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Sovyet edebiyatının önemli eserlerinden biri olarak görülen Yuri Oleşa'nın Kıskançlık'ı 1927 yılında " Krasnaya Nov" dergisinde yayımlanır.
Yuri Oleşa, devrim sonrası yaratılmak istenen " yeni insan modelinin" geçmişle olan bağlar koparılmadan hayata geçirilmesi gerektiğini savunur.
Yuri Oleşa; Kıskançlık'ta eski ve yeni düzen çatışmasını merkezine alır.
Nikolay Kavalyerov ve İvan Babiçev; eski düzen temsilcisi, Andrey Babiçev ve Volodya Makarov; yeni düzenin temsilcisi olarak sunulur.
Bu karakterler üzerinden yaratıcı insan ile parazit insan arasındaki karşıtlıklar da işlenir.
Kıskançlık, çok kısa ama okuması zor bir kitap oldu benim için.Olay örgüsünden koptum, zaman zaman.
Yuri Oleşa 20. yüzyılın en büyük Rus romancılarından biri kabul edilmektedir. Yazdığı dönemin katı sansürcülüğüne rağmen sanatsal değeri zamanının ötesine geçmiş eserler yazdığı söylenmektedir. Hatta 'Kıskançlık' adlı bu romanı Nabokov ve Bulgakov'un yapıtlarıyla karşılaştırılmıştır.
'Kıskançlık' çoğunun anlayamayacağı bir üslupla yazılmış, ancak ustaca bir ironiye sahip, insan psikolojisinin derinlerine inerken toplumsal taşlamaya da yer veren bir eser. Okurken sıkılsam da kısa olduğu için sonuna kadar dayandım. Sonuçta dayatılan sistemlere karşı bir başkaldırı unsuru işlendiği için dikkate değerdi. Zaten yazarımız Oleşa, Stalin tarafından örnek bir Rus yazarı olarak ilan edilmiş olsa da kitap sonraki yıllarda sistem karşıtı damgasını yemiş. Ahh ahh! İnsanlık tam manasıyla 'düşüncelerini ifade özgürlüğü' ne ne zaman sahip olabilecek.
Okuduğum ilk e kitap olması tesadüfen biraz ironik oldu. Kitabın kendisi gibi. Eski ve yeninin karşılaştırılması mı desem yoksa eski ve yeninin ironisi mi? 2.si daha doğru sanki. Anladığım kadarıyla söyleyeceğim şu ki; anladığımdan daha fazlasını söylediğim görülmüş birşey olmamakla birlikte belki duyulmuştur. İtiraf edeyim duyulmuşsa yalandir zaten. Kitaba geri dönersek, bu cümleyi çok kullaniyorum günlük hayatımda, konuya geri dönersek vb. Benim sorunumda bu heralde odaklanamamak. Aklım sürekli dağılıyor. Neyse. Yazar eskiye özlem mi duyuyor yoksa yeniye, yani sosyalizme hayranlık mı? Emin olamadım, alay yada ironi o kadar güçlüki tam karar veremedim o yüzden yazarı boşverelim, ana kahramanların konumuna bakalım. Ağabey Babicev sistemin has adamı. İvan sistem karşıtı ama hiçbir şeye tutunamamiş. Kavalyerov'sa kadri kıymeti bilinmemiş, arada kalmış esas oğlan. Eskiyi İvan ve Kavelyarov'dan dinliyoruz. Boş laflar, komik felsefe. Yazarin tileri. Babicev ve oyuncağı Volayda yenici. Yer yer mantıklı konuşuyorlar aralarında ama, yazar öyle fena bir adam ki bu herifleri sevmemize engel oluyor. En sevmediğim kahramanların 1.si Volayda 2.si Babiçev.3.neydi o kızın adi. İvan komik adam ama.
Kitabi elinde tutacaksın sayfaları hissedeceksin kitabın kokusunu duyacaksın diyen benin ilk e kitabi. Eski ile yeninin ironisi. Kitabin etkisinde kaldığımı söylemeliyim. Hoş kitaptı, okumanızı öneririm.
Konu KarışıkDüşünce
Kitabı beğenmedim. Olay örgüsü çok karışık fazla betimleme var. Sanırım anlayan da çıkmaz bu kitabı kolay kolay. Boş vakitte başka bir kitap okunması doğru olur.
Puan vermedi·176 syf.·
2024 29. kitabı
Yuri Oleşa, "Kıskançlık" romanını 1927 yılında yayınlamış. Önemli bir roman kabul ediliyor. Romanın dili basit, cümleler kısa olsa da farklı bir üslup ile yazılmış ve pek çok yerinde anlama güçlüğü yaşadım. Devrim sonrası Rusya'sında eski ve yeni insan tipi arasındaki ilişkiler ve çatışmalardan bahsedilmiş. Her tür sistemin bir süre sonra dayatmaya dönüşeceği, ironik bir tarzda anlatılmış. Satır aralarında ince ve zekice esprilerin de bulunduğu bir kitaptı.
Kitabın üslubundaki farklılık ve anlaşılmasındaki zorluk nedeniyle okumanızı tavsiye etmiyorum. O dönemde sansür yaygın olarak uygulandığından, dönemin Sovyet düzeni eleştirisini, ancak bu şekilde anlatarak sansürü aşabildi yazar belki de...
Kitap hakkında en açıklayıcı ve anlaşılır incelemeyi Esra Elmacıoğlu'nun yazısında okuduğumu düşünüyorum. Bu sebeple yazıyı olduğu gibi buraya bırakıyorum.
Orjinal PDF i de buraya bırakıyorum: academia.edu/34806218/Yuri_O...
Yuri Oleşa’nın “Kıskançlık” Romanında
Eski Yeni Çatışması
Ekim Devrimi, Rusya’da yüzyıllardır süregelen toplum yapısını ve alışkanlıkları tamamen değiştiren en önemli dönüm noktalarından biridir. Sovyet hükümeti, parti ve devrim yöneticileri, devrimle başlayan bu değişim sürecinde sadece politik ve ekonomik yaşamdaki tüm ulusu ilgilendiren sorunları değil, aynı zamanda kültürel devrim görevini gerçekleştirme amacındadır. Devrimin toplumsal kitleler üzerindeki en önemli hedefi, toplumun geçmişten gelen burjuva geleneklerini sonlandırıp, ona yeniden şekil vermektir. Devrimin ilk günlerinden itibaren Lenin’in tüm konuşmalarında esas aldığı konu, halkın içindeki devrimci ruhu uyandırmaktır. Bu devrimci ruhun ortaya çıkarılması için, edebiyat ve sanatçılar üzerinde gözle görülür bir baskı ortaya çıkar. Bu baskı entelektüel kesimi yeni arayışlar içine sokarken, baskıya dayanamayan çoğu sanatçı göçe mecbur bırakılır. Ülkede kalan sanatçılar ise toplumu yeniden şekillendirme, halkı bilinçlendirme, devrimin pozitif bir olgu olduğunu halka empoze etmeyi misyon edinir. Bu bağlamda ‘’yeni insanı haber vermek, bu yeni insanı biçimlemek ve tasvir etmek; halkının ortaya çıkardığı eserin büyüklüğünü dile getirmek’’ (Bonard 46). Sovyet yazarının vazgeçilmez ödevidir. Bu dönem devrimi coşkuyla karşılayan birçok yazar eserlerini bu kurgusal doğrultuda yaratır. Ancak Yuri Oleşa, çağdaşı yazarlardan farklı olarak, Sovyet
8/10
2025 36. kitabı
Zayıf insanların en korkunç yanı kıskançlıktır. Kitabı anlatabileceğim en kısa cümle bu olsa gerek. Yazar Sovyet Rusyasında aslında her şeyin göründüğü olmadığını ironik bir şekilde okura yansıtmaktadır. Bunu çabasını verdiği eserinde dönemin bireylerinin ünlü ve önemli biri olmak için nelere başvurduğunu da yarattığı karmaşık eserinde okura sunmaktadır.
Eser derin mesajlar içeren ve dönemin rejimi tarafından yerilen ve yasaklanan bir eser. Bu nedenle içerisindeki mesajlar o kadar hassas ki bütün olarak bakıldığında korkunç bir kopukluk hemen göze çarpmaktadır.
Stalin rejimini hem eleştiren hem de övgüyle bahseden bir eser olduğu için yazar için kafası karışık diyebiliriz. Zira genç yaşta yazdığı bu eser,henüz olgunluğa erişmeyen bir elden çıktığı gayet belli oluyor.
Arap saçına dönen bu eserin konusu ise ünlü birinin yanına sığınan birinin o kişiyi kıskanması olarak görülse de aslında asıl olay, perdelenmiş bir halde okura verilmektedir.
Belli ki hem korku hem de çekince yazarı bazı şeyleri doğrudan anlatmaya geri tutmuş. Çünkü özellikle Stalin yönetiminin kötücül yanları sembolize edilirken aynı zamanda toplum ve edebiyatı da sembolize etmekten geri durmayan yazar, bunlar carpistirarak elde ettiği amaç malesef çabucak anlaşılmış ve yazar baskı altında tutulmuştur.
"Kime karşı savaşıyorsun, alçak?"
—diye bağırmıştınız kardeşinize.
Kimi kastettiğini bilmiyorum : kendimiz mi, partinizi mi,fabrikanızı mı, dükkanı mı, kovanları mı—bilmiyorum. Ama ben size karşı savaşıyorum:
Sıradan efendiye, egoiste, şehvetpereste, kendisi için herşeyin yolunda gideceğine inanan öküze.
Kıskançlık kavramını ,sistemin elamanları ve karşıt sistemin elamanları ve işbirlikçileri karakter üzerinden temsil ederek anlatan iniş/çıkış kitabı.Bence gerçek bir karşıtlık eseri.Benim okuduğum yayının kapağı ise başka bir usta taşlama örneği.Merkez Kitaplar baskısını okuyorum ben.Meraklısına not.
Reklam
Yazar Hakkında
Yuri OleşaYazar · 3 kitap
Yuri Karloviç Oleşa (Rusça: Юрий Карлович Олеша/ d. 3 Mart 1899, Yelizavetgrad, Ukrayna, Rus Çarlığı-ö. 10 Mayıs 1960, Moskova, SSCB), Sovyet rejiminin ilk yıllarında eski ve yeni dünya görüşleri arasındaki çatışmayı dile getiren Rus yazar.
Yoksul düşmüş soylu bir ailenin çocuğuydu. Çocukluğu, ailesinin 1902'de taşındığı Odessa'da geçti. Kızıl Ordu'da görev yaptıktan sonra gazeteciliğe başladı. 1920'lerin ilk yıllarında keskin eleştiri yazıları ve mizah şiirleri yazdı. 1924'te çocuklar için yazdığı Tri tolstyaka (1928; Üç Şişman Adam, 1975) adlı masal kitabı ilk yapıtıdır. 1927'de ünlü romanı Zavist (Kıskançlık) yayımlandı. Oleşa bu romanda, üçü Sovyet toplumunun makineleşmiş yapısını onaylayan, öbür üçü toplumun değer yargılarını sorgulayan altı karaktere yer veriyor, topluma uyum gösterenlerin huzurlu ve kendini beğenmiş haliyle topluma karşı çıkanların bir işe yaramayan romantik bireyciliğini karşı karşıya getiriyordu. Şiirsellikten uzak bir sanayi dünyasının gelişinden korkuya kapılarak, 1917 Devrimi'nden önceki yaşlı kuşakla aydınların ve işçilerin oluşturduğu yeni toplumsal sınıf arasındaki çatışmayı irdelediği roman, Sovyet eleştirmenlerince rejim karşıtlarını suçlayıcı niteliği yüzünden övgüyle karşılandı. Ama Oleşa'nın, Sovyet toplumunun kişisel ahlaka ve bireyin kendini ifade etme hakkına yer verip vermediğine ilişkin zekice sorgulamaları, ideolojik açıdan kabul gören bu kitaba ince bir ironi ve belirsizlik kazandırır.
Oleşa'nın sonraki yapıtları arasında, her ikisi de 1929'da yayımlanan "Lyubov" (Aşk) ve "Liompa" ile 1931'de yayımlanan Vişnıyovaya Kostoçka adlı öyküleri ve Zagovar Çuvstıv (1929) ile Spisok blagodeyanie (1931; Kar Listesi) adlı oyunu sayılabilir. Bütün bu yapıtları, Zavist'te işlenen temanın çeşitlemeleri niteliğindedir.
Oleşa, 1930'ların başında Sovyet edebiyatına toplumcu gerçekçilik egemen olunca yazmayı bıraktı ve 1934'teki Sovyet Yazarlar Birliği toplantısında kuşkularını açıkça dile getirdi. Ardından tutuklanarak bir çalışma kampına gönderildiği ileri sürülmüşse de, sonraki yaşamıyla ilgili kesin bilgi yoktur. Ama adı uzun süre Sovyet edebiyatından silinmiştir. Stalin'in ölümünden sonra bir öykü seçkisinin yayımlanması (1956) itibarının iade edildiğini gösterir. Sonraki yıllarda, pek çoğu daha çnce yayımlanmamış bazı yapıtlarını da içeren birkaç kitabı yayımlanmıştır.
