Yazar:
Elias Canetti
Çevirmen:
Şemsa Yeğin
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 45 dk.
Sayfa Sayısı:
344
Basım Tarihi:
Ekim 2018
İlk Yayın Tarihi:
Nisan 1995
Yayınevi:
Sel Yayıncılık
Orijinal Adı:
Die Gerettete Zunge: Geschichte Einer Jugend
ISBN:
9789755709475
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kurtarılmış Dil Bir Gençliğin Öyküsü, Çağdaş Alman edebiyatının en etkili roman ve oyun yazarlarından olan Elias Canetti'nin otobiyografik üçlemesinin ilk kitabıdır. Eser 1977 yılında yayınlanmıştır. Canetti bu kitabında, 1905 ile 1921 yılları arasındaki dönemde onu düşünsel ve duygusal olarak etkileyen insanları, anıları, kitapları, sanatçıları ve sanat eserlerini en içten bir biçimde okuyucuya aktarmaktadır.
Eser özellikle Birinci Dünya Savaşı döneminde yaşananları, savaştan uzakta olanların bile savaştan nasıl etkilendiği, edebi ve düşünsel yaşamında onu etkileyen babası, dedesi ve özellikle annesi ile olan ilişkileri, farklı ülkelerde geçirmiş olduğu günleri, farklı kültürlerle olan düşünsel alışverişi ve yahudi olarak içinde yer aldığı aile ve toplum yaşantısını okuyucuya aktarmaktadır.
Kurtarılmış Dil, sade ve anlaşılır anlatımın yanısıra; entelektüel aydınların geçirmiş olduğu çocukluk ve gençlik sorunlarını da içten ve samimiyetle okuyucuyla paylaştığından kesinlikle okunmaya değer bir eser olarak ele alınmalıdır...
Elias Canetti'in yaşamının 1905-1921 arası bölümünün kendi ağzından anlatımı. Daha doğrusu kendi kişiliğinin tüm detayları ile temellerinin atıldığı bir dönemin o zamana denk gelen bazı tarihsel olaylarla, ortamlarla, edebiyat başta olmak üzere sanat ve kişiler ile samimi bir şekilde dile getirilmesi. Hafızasına hayran kalmak içten değil. Ancak bir kitabı daha 8-10 yaşlarında ezberleyene kadar okuyan bir beyinin bu edimi şaşırtıcı gelmedi bana. Aile, önce baba, onun ölümünden sonra tüm yaşamını dolduran anne figürünün kendisinde bıraktığı müthiş etki. Okul yılları, arkadaşları, öğretmenlerinin kendisi üzerinde bıraktığı derin etkilerin anlatımı çok etkileyici. Kendisini tanımlayan detayların tohumlanması ve yeşermesi sırasında, toprağına verilen su, tepesinde parlayan güneş, dallarını sarsan rüzgar. Bu ana kadar çoğunlukla olumlu geçen bir dönem. Bu olumlulukla tanımladığım şey: Sevgi ve güven ortamında büyük yol gösterici (anne), çeşit çeşit bilgili eğitici figürler, samimi arkadaşların varlığı. Kendi içinde olan öğrenme dürtüsünün anne tarafından bir süre rafine edilmesi, daha sonra okullarındaki öğretmenle sayesinde dallanıp budaklanması çok detaylı olarak dile getirilmiş. Kitaba da ad veren dil konusu müthiş. Daha 16 yaşına gelmeden ana dili dışında (ki bunu bir süre unutuyor ama sonra tekrar öğreniyor) Almanca (farklı lehçeler ile) İngilizce, Yunanca, Latince, Fransızca bilmek ne büyük bir kazanım. Kendi kişiliğini oluşturan geçmişin böyle dile gelmesi insanda biraz kibir hissine sebep vermiyor değil. Bu üçlemenin daha ilk kitabında kendime şunu sordum: neden böyle detaylıca kendi hayatını (beyin yakan bir kişilik oluşum süreci) anlatmış? Bu kadar bilmeyi, bu kadar derin düşünebilmeyi, neye neden inandığını, neyi neden sevmediğini ya da sevdiğini böyle en ince
1981 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi olan Elias Canetti, yirminci yüzyılın en büyük aydınlarından biridir.
Büyük bir romanın (Körleşme) ve büyük bir toplumsal kuram yapıtının (Kitle ve İktidar) yazarı olarak tanınır daha çok. Canetti'nin özyaşamöyküsünü kaleme aldığı bu eserde de yetkinliğini görüyoruz.
Kurtarılmış Dil’de, sanatçının bir genç adam olarak gelişmesini biçimlendiren olayları, kişilikleri (özellikle de Canetti'nin annesinin kişiliğini) ve entellektüel etkileri gözler önüne serilmekte, yazarın kişisel geçmişinin ve ondaki yaratıcılığın gelişminin arayışlarla dolu bir portresi oluşturulmaktadır.
Düşünürü daha iyi tanımak için iyi bir kitap. Kendi kaleminden kendini anlattığı bir kitap.
Bu eserde çokça dikkatimi çeken bazı özdeyişlerini aşağıya almak istiyorum, çünkü çok değerli anlamlar içeriyorlar:
*Büyükbabam, öldürme suçu asIa bağışlanamaz, diyordu, çünkü ölen, bir daha asla bağışladığını söyleyebilecek konuma gelmezdi.
*Bütün önyargıların nedeni başka önyargılardır; ve oluşan önyargıların çoğu, karşıtlarından kaynaklanmıştır.
*Hiçbir korku kaybolmaz ama onun gizlendiği yerler bir bilmecedir.
Çünkü bence bilgi kendini gösterme arzusundadır, gizli bir varoluş olarak kalmayı kabul etmez, buna karşı savaşır. Ben, dilsiz bilgiyi tehlikeli bulurum, çünkü suskun bilgi giderek daha da dilsizleşir, sonunda sır haline gelir, o durumda da bir sır olarak kalmasının öcünü almak zorundadır.
*Bir şeyin gerçekten ve de tamamen ölü olabileceğine inanmadım.
*Her şeyi öğrenmek! Her şeyi öğrenmek! Bunu hiç kimse başaramaz. İnsanın öğrenmeyi bırakıp bir şeyler yapması gerekir.
*İnsan, belki bir düşmanla karşılaşırım diye, yürekte kin, cepte taş taşımamalıdır.
Ancak alınacak "ders"i almamız için duygularınıza ve davranış biçiminize ters düşmesi gerekir, sonra da dersin
1981 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Elias Canetti'nin otobiyografik üçlemesinin ilk kitabını okuduk, bitirdik. @serpilsimseek ve @kitapsemasi ablamla Otobiyografi okumayı oldum olası zaten severim ama bundan ayrı, doyumsuz bir tad aldım. Sohbet havasında, samimi, içten, esprili bir anlatımı vardı. Hani bazen deriz ya sen konuş saatlerce ben dinlerim , sesi huzur verir. Hah burda fiziksel sesini duymuyoruz belki ama kaleminin sesi için ben aynı şeyi söyleyeceğim.
Bu kitapta çocukluğundan gençliğine kadar olan yıllarda onu kişisel, düşünsel, edebi, sosyal vb. alanlarda etkileyen kısacası onu bugünkü Elias Canetti yapan kişi, durum, olay ve olguları olumlu olumsuz tüm açık seçikliğiyle anlatmış. Özellikle babası, annesi, dedesi ve öğretmenlerinin etkisini net olarak görüyoruz. Farklı ülkelerde geçirdikleri yıllar sebebiyle oraların kültürü ve dili de gelişmesinde büyük rol oynamış. Özellikle annesinin dil öğrenme ve eğitim üzerindeki düşünce ve yaptırımları dikkat çekiciydi.
Dikkatimizi çeken bir nokta da çok küçük yaşlarda dahi birçok olayı ve kişiyi çok net hatırlayıp , hatırlamakla kalmayıp bunu aradan uzun yıllar geçmesine rağmen kaleme alabilmesiydi. Bu da sanırım büyük yazarların önemli özelliklerinden biri.
Otobiyografi okumayı sevenlerin kaçırmasın derim
Mükemmel bir anlatım.inanin çok etkilendim yazar olmak bu yazarlık bu.hayatini anlatmış lakin hiç bir ayrıntıyı atlamamis.yazar olacağı küçük yaşta belli.anne hayatta ne kadar önemli ayrıca onu anlatıyor
Bu yazardan okuduğum üçüncü kitap. Körleşme ile tanışmıştım onunla. Ve bu otobiyografi kitabını okuyunca "Körleşme" daha bir büyüdü gözümde. Demek bu çocuk yazmış o kitabı dedim. Yaşantılarımız biraz benziyor Elias Canetti ile. Çocukluğundan beri kitap okuması. Kitap aşığı olması. Edebiyatla geçen çocukluk ve gençlik. Benim yaşımdayken yazmış Körleşme'yi. İşte orada ayrılıyoruz :)
Sonu beni fena çarptı. "Hayat cennetten kovulma ile başlıyor" dedi ya. Yine yakın hissettim orada. Merak ediyorum nasıl devam etti, nasıl başladı o yeni hayatı. Bu aralar kitaplar bana bir mesaj vermek için mi böyle bilmiyorum. Artık bırak ve hayata başla demek için sanki sıraya girmişler. Benim de o 16 yaşındaki Elias gibi kafam karmakarışık. Sadece kitap okuyup, bilgi edinsek, daha çok öğrensek öğrensek öğrensek yetmez mi? Ölü ya da diri sadece bilgi olsa. Böyle hayat geçmez mi? Keşke geçse. Keşke o cennetten hiç kovulmasak. Hep böyle geçip gitse hayat.
Edirne Kökenli Nobelist Yazar: CanettiEdebiyat
Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Elias Canetti şöyle diyor:
Ben hep Türkiye'den gelme hissederdim kendimi. Büyükbabam orada büyümüştü, Babam orada doğmuştu. Benim doğduğum kentte çok sayıda Türk vardı, evde herkes onların dilini anlar ve konuşabilirdi: Çocukken öğrenmemiştim bu dili gerçi ama, sık sık duymuştum; bizim Sefaradçaya geçmiş birkaç Türkçe sözcük vardı, genelde bunların kökenlerinin Türkçe olduğunu bilirdim. Bütün bunlara ek olarak, eski günleri anlatan öyküler vardı: İspanya’dan çıkmak durumunda kaldığımızda Türk sultanı nasıl bizi Türkiye'de yaşamaya davet etmişti, Türkler bize o zamanlardan beri ne kadar iyi davranmışlardı...
Üzerinde kırk yıldan fazla çalıştığı "Kitle Ve İktidar" adlı dev eserinin dışında bir romanı (Körleşme) ve özyaşamöyküsü bulunan yazarı okurken insana, hayata dair çok şey öğreniyorsunuz. Kurtarılmış dil 3 ciltten oluşan özyaşam öyküsünün birinci cildi.
eğer bir kitapseverseniz mutlaka okumalısınız.
Canetti nin çocukluğundan yıllar sonra ele aldığı bu eser okuyanları kendi çocukluğuna goturuyor ve kendi çocukluğunuzda canettinin anılarına benzer anıları yakalamaya çalışıyorsunuz. Eminim eğer çocukluğuna yakın bir donemde bu anı, dusunce ve hislerini kaleme alsa bu kadar geniş bir perspektiften bakamazdı şüphesiz. O günlere dair hislerini ve anılarını ne kadar canlı tuttuğunu görünce şaşırıyorsunuz
Yazar Hakkında
Elias CanettiYazar · 21 kitap
Elias Canetti (d. 25 Temmuz 1905 – ö. 14 Ağustos 1994), Bulgar modernist romancı, oyun yazarı, anı ve kurgusal olmayan düzyazı yazarı. EserleriniAlmanca yazan Canetti, "geniş bir bakış açısı, fikir zenginliği ve sanatsal güç ile işaretlenmiş yazıları için" 1981 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
Hayatı
25 Temmuz 1905'de, Rusçuk'ta (Ruse, Bulgaristan) yahudi bir ailenin çocuğu olarak doğan Elias Canetti, 1905'den 1911'e kadar ailesiyle Rusçuk'ta yaşamıştır. Daha sonra aile İngiltere'ye taşınmış, babanın 1912 yılında vefat etmesiyle ise Viyana'ya gitmişlerdir. Viyana'da aile yeni bir hayata adım atarken, Canetti Ladino, Bulgarca, İngilizce ve biraz da Fransızca konuşabiliyordu. Fakat, sadece 7 yaşındayken geldiği Viyana'dan itibaren genellikle kullandığı dil Almancadır. Gelecekte kaleme alacağı önemli eserlerini de Almanca yazmıştır. Viyana'dan da taşınarak aile sırasıyla Zürih veAlmanya'yada yaşamıştır. 1924 yılında Canetti Almanya'da liseden mezun olur ve kimya eğitimi görmek için aynı yıl Viyana'ya gider. Viyana'da geçirdiği yıllarda ise ömür boyu en büyük tutkusu olacak edebiyatla ilgilenmeye başlar. Viyana Üniversitesinden 1929 yılında kimya lisansını tamamlayarak mezun olur. Daha öğrenciyken yazmaya başlamış ve Viyana'daki edebiyat çevrelerine girmiştir.
1930’ların başlarında ABD’li yazar Upton Sinclair’in yapıtlarını Almanca’ya çevirdi. 1934’te kendisi gibi yazar olan, 1963’te kaybedeceği Veza Taubner ile evlendi. Bu arada Hochzeit (Düğün) ve absürd tiyatronun ilk örneklerinden olan Die Komödie der Eitelkeit (Kibir Komedisi) adlı oyunları yazdı. 1967’de Viyana’da sahneye koyulan Die Befriesteten (Sayılı Gün) insanın öleceği zamanı tam olarak bilmesi durumunda ne olacağını sorusunu soruyordu.Nazilerin Avusturya'yı işgal etmesinden çok kısa bir süre önce Paris'e, Paris'ten de Londra'ya geçti. Hayatının büyük bir bölümünü İngiltere'de geçirdi.1970lere kadar yaşadığı İngiltere'den 1952 yılında vatandaşlık kazanmıştır. 1971’de ikinci evliliğini yapacağı, restoratör Hera Buschor’un işi gereği sık sık geldiği İsviçre’de de bir ev edindiyse de, bu döneme kadar İngiltere dışına hemen hiç çıkmadı. Yazarın Hera Buschor’dan bir kızı olduğunda yaşı altmış sekizdi. Hayatının son 20 yılını Zürih'te geçirdi ve 1994 yılında aynı kentte öldü. Elias Canetti, vasiyeti üzerine ünlü yazar James Joyce'unkinin yanına kazılan bir mezara gömülmüştür.
Başlıca Eserleri
Körleşme
Elias Canetti'nin 26 yaşında kaleme alıp 30 yaşında yayımladığı başyapıtı. Kitap 1935’te çıktı ve kısa bir süre sonra Nazi yönetimi tarafından yasaklandı. Roman yayımlandıktan sonra birçok edebiyat otoritesinin ilgisini çekmiş ve İngiltere, Fransa ve Amerika'da yoğun ilgi görmüştür. Gariptir ki, Almanca kaleme alınmış bu eser Almanya'da uzun süre ilgi görmemiş, ancak 1963'deki üçüncü baskısıyla hak ettiği üne kavuşabilmiştir. Uygarlığın yıkılışıyla insanoğlunun aşağılanması, romanın konusunu oluşturur. Körleşme,“dehşet”in romanıdır. “Yüzyılı gırtlağından yakalamaya çalışan” bu eserde Canetti, ontolojik yabancılaşmayı ve seküler dünyanın mekanik dinamiklerini romanın kahramanı, döneminin en ünlü sinoloğu olan Prof. Kien ile serimlemeye çalışır. Kendini insanlardan tamamıyla soyutlamış, insanları değersiz ve küçük gören, Viyana’da 25 bin kitabı ile beraber yaşayan, “odası dünyası kadar büyük” olan Prof. Kien’in tek tutkusu kitapları ve bilimdir. Özellikle kadınlardan nefret etmesine karşın, nasıl oluyorsa, hayatına son derece sıradan, cahil, açgözlü ve bencil bir hizmetçi kadın girer; Therese... Profesör, bu kadından kurtulmaya çalışırken, sineklerden bile değersiz bulduğu, yaşama haklarını bile fazla gördüğü insanların oyuncağı olur ve yıkıma sürüklenir.
Kitle ve İktidar
Canetti "kitle" olgusu ile ilgilenmeye daha 1925 yılında karar vermiştir. Daha sonra 1933 yılında Hitler'in Almanya'da iktidara gelmesi, Canetti'nin 1925'den beri ilgilendiği "kitle" olgusuyla "iktidar" olgusu arasındaki olası ilişkileri düşünmesine ve çözümlemeye çalışmasına neden olur. Kitle ve iktidar üzerine olan fikirlerini "Kitle ve İktidar" (Masse und Macht) ismiyle 1960 yılında yayımlamıştır. Kitabın ilk yarısı kitlenin değişik türlerinin dinamiklerinin çözümlemesine ayrılır. İkinci bölüm ise kitlenin yöneticilere neden ve nasıl itaat ettiği üzerinde yoğunlaşır. Canetti Hitler’i hükmettiği kitlenin büyüklüğünden başı dönen paranoyak bir yönetici olarak sunar. Yahudilere yapılan zulmü Almanya’nın enflasyon deneyimiyle bağlantılandırmaktadır.
Ödülleri
Canetti, Nobel Edebiyat Ödülü (1981) başta olmak üzere birçok ödül kazanmıştır. Kazandığı başlıca ödüller :
Foreign Book Prize (1949, Fransa)
Viyana Ödülü (1966)
Critics Prize (1967, Almanya)
Great Austrian State Prize (1967)
Bavarien Academy of Fine Arts Prize (1969)
Bühner Ödülü (1972)
Nelly Sachs Ödülü (1975)
Order of Merit (1979, Almanya)
Europa Prato Ödülü (1980, İtalya)
Hebbel Ödülü (1980)
Kafka Ödülü (1981)
Great Service Cross (1983, Almanya)
