Eski Yunan Komedyaları 5

Lisistrata

Aristophanes
Çevirmen:
Yılmaz Onay
Reklam

Yorumlar ve İncelemeler

Kadının Fendi
8/10
·84 syf.··
2021 22. kitabı
·
3 günde okudu
·
Okunma: 19 Şubat 2021 11:36
Aristophanes'in daha önce okuduğum Eşekarıları kitabını yorumlarken , Aristophanes'in barış yanlısı olduğunu , savaşlardan nefret ettiğini ve özellikle kadın haklarına verdiği önemden bahsetmiştim. İşte bu oyun bütün bunları birarada sunuyor bize. Atina ve Sparta devletlerinin bitmek bilmez savaşlarını engellemenin tek yolunun kadınlardan geçtiğini güzel bir komedi türünde oyunlaştirmis Aristophanes. Günümüzde kadın erkek ilişkilerinde en önde gelen cinsellik üzerinde durmuş. " Eğer kocalarınıza perhiz uygulayabilirseniz , onları savaştan uzak tutabilirsiniz , savaşı ancak siz durdurabilirsiniz, kendinize güvenin, en az erkekler kadar bu devleti yönetebilirsiniz, hatta daha iyi yonetirsiniz" özelinde mesajları var bu oyunun. Keyifli, komik ve kısacık bir Yunan tiyatrosuna davetlisiniz. Bakalım kadının fendi, erkeği yenebilecek mı?
Edebiyat
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma
10/10
·84 syf.··
Beğendi
·
2020 23. kitabı
·
6 günde okudu
·
Okunma: 10 Aralık 2020 22:29
Lysistrata, komedyanın ilk örneklerinden. Kadın ve kadın hakları üzerine yazılan ilk eser olma özelliğine sahip. Defalarca tiyatrosunu da izledim ve her seferinde ayrı bir beğendim. Kadınların 4. yüzyıldan beri nasıl ikinci plana atıldığını, her çağda erkekler tarafından yarım akıllı sayıldıklarını kanıtlayan ilk örnek... okumanızı ve mümkünse tiyatroda izlemenizi öneririm.
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma
7/10
·84 syf.··
2019 23. kitabı
Kadınların aşağılandığı hor görüldüğü ve küçümsenip söz verilmediği dünyada kadınların bir araya gelerek savaşı sonlandırmaları ve güçlerini göstermelerini konu alıyor. Bir kadının bir erkekden çok daha cesur olabileceğini ve küçümsenecek bir varlık olmadığını gözler önüne seriyor. Bence çok hoş bir kitaptı..
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma
Puan vermedi·84 syf.·
2017 31. kitabı
Lysistrata, tarihteki ilk savaş karşıtı ve ilk feminist hareketin görüldüğü oyundur. Atina ve Sparta arasındaki savaş sebebiyle uzun süredir eşlerinden uzak kalan kadınlar, Lysistrata adlı bir kadının önderliğinde bir araya gelirler. Amaçları barışı sağlamaktır, bunun için aldıkları karar ise savaş bitene kadar eşleriyle ilişkiye girmemektir. Oyunda bahsi geçen Acropolis'in özelliği ise şehrin tepesinde yer alması, hazinenin ve tapınağın da burada bulunmasıdır. Lysistrata'ya göre Acropolis'i kontrol eden kimse, şehri de kontrol eder. Politikada erkeklerin egemen olması, kararları onların vermesi, barıştan yana değil de sürekli olarak savaştan konuşmaları ve savaşın bir parçası olmak istemeleri, ardından kadınların isyanı sonucunda erkeklerin hayatlarının sekteye uğraması oyunda ön plana çıkıyor. Oyunda müstehcenlik de had safhadadır ki Old Comedy türünün en önemli özelliğidir. Aristophanes bu oyunuyla Atina ile Sparta arasındaki savaşın sağlam nedenlere dayanmadığını ve kardeş katlinin gereksiz olduğunu, bütün Yunanlıların savaşı bırakıp bir araya gelmesi gerektiğini dile getirmiştir. Fakat eser kendi döneminde savaşa etki edememiş, şehir oy birliğiyle Sparta ile savaşa devam kararı almıştır. Daha sonra ise yazarlar, ütopyalara yönelmiştir.
Siyaset
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma
Kadının Gücü
10/10
·84 syf.··
Beğendi
·
2022 21. kitabı
Kitabı ‘Anadolu’da Kadınlar’ kitabının önsözünde gördüm. Okumayanları sahte entellektüellikle suçluyordu arkeolog Muhibbe Darga. Ne kadar da hakkı bir serzenişmiş. Nasıl gözden kaçar böyle bir oyun anlamak imkansız. Hele ki biz kadınlar için. Aristophanes kadının Atina’da ki gücünü çok güzel tarif etmiş. O zamandan bu zamana değişen hiçbir şey yok. Bizler yine erkek egemen bir toplumda Lysistra’nın verdiği mücadeleyi vermeye devam ediyoruz. Kesinlikle okuyun diyeceğim bir oyun. Ertelemeyin
1000k
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma
10/10
·65 syf.··
2025 9. kitabı
okurken bi yandan feminist atak gecirdigim bir yandan da cokca guldugum eserdir. erkeklerin sozde tehditleri ve asagilamalarina ragmen, isteseniz de istemeseniz de biz sizi kurtaracagiz diyen kadinlarin ulkelerine barisi getirmesinin hikayesi
LysistrataAristophanes · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2000510 okunma
10/10
·84 syf.··
Beğendi
·
2020 14. kitabı
Muazzam bir kitap. Okuduğum en iyi oyunlardan biri olabilir.Aristophones’in harika kalemi resmen büyülüyor. Özellikle tiyatroyla ilgelenenlerin mutlaka okuması gerektiğini düşünüyorum.
Kültür-Sanat
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma
Puan vermedi·84 syf.··
2018 37. kitabı
Günümüze kadar etkisinin devam ettiği bu oyun ilk savaş karşıtı oyunlardan birisi sayılır. Savaşçı ve politikada erkeklerin üstünlüğüne karşı kadınların bir araya gelip onlara karşı protesto uygulayarak onları barışa davet etmeye çalışırlar. Kadınlar savaştan dolayı eşlerinden uzak kaldığı için böyle bir eyleme karar verirler. Eylemin öncüsü Lysistrata adında bir kadındır. Almış oldukları karara göre barış sağlanmadığı ve eşleri eve dönmediği sürece eşleri ile ilişkiye girmeyeceklerdir. Oyun aynı zamanda en eski kadın haklarını savunma konusunu ele alan bir oyun olma özelliği taşır.Aslında günümüz politikacılarına uygulanmış olsa ne olurdu acaba diye merak etmiyor da değilim...Bu tarz sorunların yüzyıllar boyunca devam etmiş ve hala çözülmemiş olması da acı bir gerçek.
Kültür-Sanat
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma
bütün kadınların okuması gereken bir tragedya!!!
Puan vermedi·84 syf.··
2022 10. kitabı
Müthiş bir tragedya. Kadınlar kadınlar diyip duruyoruz ya hani? Bazen hiç bir işe yaramadığı üzerine bazen bütün işlerin başı olarak tartışmalara konu ettiğimiz şu kadınlar nelere kadir bir görün. Üstelik hiç öyle isyan falan etmiyor. Ellerine silah alıp ülke basmıyor savaş çıkarmıyor aç bırakmıyorlar. Yaptıkları tek bir şeyi yapmaktan vaz geçiyorlar ve olacaklar oluyor. 1 saatimi almadı okumam çok güzeldi.
İnsan ve Duygular
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma
Kadınlardan Erkeklere Barış Çağrısı
Puan vermedi·114 syf.··
Beğendi
·
2022 46. kitabı
·
1 saatte okudu
·
Okunma: 01 Eylül 2022 10:30
Aristophanes’in Kadın Mebuslar eserini incelerken, Aristophanes hakkında birkaç bilgi vermiştim (#178761873). O bilgilerin üzerine burada da birkaç şeyden bahsedeceğim. Aristophanes’in komedyalarının politik bir tarafı da vardır (Kadın Mebuslar’da da vardı), ancak onun halkı doğrudan barışa davet ettiği üç komedyası var: ‘Akharnai’lılar’, ‘Barış’ ve üçüncü daveti de ‘Lysistrata’. Antik Yunan’ın mitolojisinden, felsefesinden, tragedyasından, komedyasından bahsederiz ancak o dönemin koşulları, ortamı ve sorunları hakkında pek düşünmeyiz. Felsefenin Antik Yunan’da ‘ortaya çıkışı’ genellikle mitoslardan logosa geçişle anlatılır. Eh, doğrudur ancak bu pek tatmin edici bir cevap değildir. Antik Yunan ikliminin ve coğrafi koşullarının da hesaba katılması gerekir. Örneğin Antik Yunan’ın iklimi ılımandır, insanlar evlerden ziyade dışarıda diğer insanlarla vakit geçirirler, bu nedenle sürekli bir sohbet ve alışveriş vardır. Denize kıyıları olduğu için diğer topluluklarla insanlık veya kültür alışverişleri vardır, diğer bölgelere yolculuğa çıkarlar, ve deniz ticareti mühim bir geçim kaynağıdır. Bulundukları bölgelerin engebeli, bölük pörçük olmasından dolayı tek bir çatı altında yönetilmeye müsait değildir, içerisinde binlerce kent-devlet olduğu tahmin edilmektedir (günümüzde ABD’deki sistemin bir benzerini, koloni sistemini kullanırlar). Antik Yunan döneminin en öne çıkan kent-devletleri (polisleri) Atina ve Sparta’dır. Atina’da demokrasi ve ticaret varken, Sparta’da aristokrasi ve tarım vardır. Atina daha yeniliğe açık, Sparta daha gelenekçidir. Milattan önce 5. yüzyılda, bu ikili arasında büyük bir savaş çıkar: Peleponnes savaşı. Bu savaş yıllarca sürer, her iki taraf yıpranır, Atina’nın rejimi değişir, vs. Aristophanes bu savaşın yıkıcılığını
Edebiyat
LysistrataAristophanes · Remzi Kitabevi · 1996510 okunma

Yazar Hakkında

AristophanesYazar · 15 kitap
Aristofanes (Aristophanes), MÖ 456 - MÖ 386 yılları arasında yaşamış bir komedya yazarıdır. Eski komedyanın en büyük yazarı olarak nitelendirilen Aristofanes, Aegina’da doğdu. Babasının adı Philippos'dur. Gençliğine dair kesinlik taşıyan bilgiler olmamakla birlikte günümüze ulaşamayan ilk oyunu "Bilgelerin Şöleni"nin MÖ 427’de oynandığı bilinmektedir. Dolayısıyla, Aristofanes’in oyun yazarlığı döneminin, Perikles'in ölümünden (MÖ 429) sonraki döneme tekabül ettiği söylenebilir. Yazar, Atina demokrasisinin en parlak dönemine yetişmiştir. Perikles'in ölümünden sonra başa geçenlerin çıkarcı ve ikiyüzlü davranışları, Aristofanes'in komedyalarında sık sık yerilir. Özellikle Peloponez Savaşı esnasında savaş çığırtkanlığı yapan kişiler, Aristofanes'in "Barış Üçlemesi" diye adlandırılan komedya eserlerinde alaya alınırlar. Bu üçleme yazarın "Lysistrata" veya "Kadınlar Savaşı" (MÖ 411), "Barış" (MÖ 421), "Kömürcüler" (MÖ 425) adlı oyunlarından oluşmaktadır. Aristofanes geleneklere bağlı ve her yeniliğe tepki gösteren bir yazardı. Düşüncelerinde tutucuydu. Edebiyatta ve sanatta yapılan yenilikleri pek beğenmezdi. Ona göre en iyi tragedya yazarı Aiskhylos’tur. Oysa her yönüyle yeni olan Euripides’i tutmaz, komedyalarında onunla alay ederdi. Yazarın tutumu Sophistlere ve doğal olarak Sokrates’e karşı da aynıydı; çünkü Aristofanes’in gözünde bunlar tehlikeli ihtilalcilerdi, gelenekleri yıkan, töreleri saymayan düşünürlerdi. Tüm bunlara rağmen, MÖ 411'de yazdığı "Lysistrata" oyununda gerçekleşeceğini umduğu barışı tesis etme görevini kadınlara verir. Bu durum, kadınların yurttaş bile sayılmadıkları Atina toplumu açısından önemli bir adımdır. Aristofanes’in günümüze ulaşmayan ikinci oyunu ise "Babilonyalılar"dır (MÖ 426). Bu oyun Atina’nın iç ve dış politikasını taşlayan bir eserdir. Oyun, Dionysos şenliklerinde ve 3 kez de Lenaia bayramında oynanmıştır. Aristofanes, yapıtlarını koronun ve mimin önemini koruduğu dramatik dönemin sonlarında vermiştir. Koroya yer vermeyen son oyunu da ("Plutos") kısa süren ve MÖ 4. yüzyıldan önce yerini Yeni Komedya’ya bırakan Orta Komedya’nın günümüze kalan tek örneği olarak bilinir. Aristofanes’in yapıtlarının günümüzde de önemini koruması, diyaloglarındaki yaratıcılığa, genellikle yerinde ve ölçülü kullanılan yergi öğesine bağlanabilir. Özellikle Euripides’i alaya aldığı parodilerinin parlaklığının ve koro şarkılarının canlılığının yanı sıra barış, kadın-erkek ilişkileri, iktidara yergi gibi evrensel temaları ele alması, yapıtlarının geçerliliğini sağlayan diğer niteliklerdir. Her şeyden çok kadın ile erkek arasındaki aşk temasını işler. Oyunlarında para ve saygıdeğerlilik mutlu son için yeterli şartlardır. Yazarın günümüze ulaşan oyunları Günümüze ulaşan on bir metnin ilki "Akharnialılar" (MÖ 425), yazarın sergilenen üçüncü oyunuydu. Bu eser Atina ve Sparta arasında yaşanan Peleponez Savaşlarını ele alıyordu. Aristofanes bu eserinde oldukça kaba fırça vuruşlarıyla Kleon’u alaya alıyordu. Bu oyun bir yıl sonra oynanan "Atlılar"ın (MÖ 424) bir önsözü niteliğindeydi. MÖ 423’te oynanan "Bulutlar" tragedya ve komedya eserlerinin yer aldığı yarışmada ancak üçüncülük aldı. Aristofanes bu eseri kendisi de başarısız bulduğundan oyunu tekrar ele aldı. Bu komedyada saldırılar Sokrates’e ve eğitim üzerine yöneltilmişti. Oyunun sonu oldukça yıkıcı oldu. Sokrates, tutuklanmasının ve ölüme mahkûm edilmesinin en önemli etkenlerinden biri olarak bu komedyayı gösterdi. "Eşek Arıları" (MÖ 422) ise parayla tutulmuş ve yargı verme yetkisi olan jürileri keskin bir dille eleştiriyordu. Jüri üyeleri kocaman iğneleri olan eşek arılarına benzetilmişti. Oyundaki budala ihtiyarın adı Philokleon'dur (yani Kleon dostu), onu değiştirmeye çalışan oğlunu adı ise Bdelykleon'dur (yani Kleon düşmanı). Aristofanes bu eserinde, Kleon’a zenginlerin malına el koymasında yardım ediyorlar diye jüri üyelerini yeriyordu. "Barış" (MÖ 421) yarışmada ikinci ödülü aldı. Bu eser Atina’nın Sparta ile savaşa son vermesini ve anlaşma yapılması gerektiğini savunan bir eserdi. MÖ 414 yılında oynanan ve Aristofanes’in en sevilen oyunlarından biri olan "Kuşlar", Kleon’dan sonra başa geçen Alkibiades’i konu alıyordu. Bu oyunda savaş bitkini iki Atinalı yurttaş, cennetle yeryüzü arasında, gökyüzünde bir kent kurarlar. Tanrılardan egemenliği çalıp kuşları evrenin efendileri yaparlar. Kuşlar, kaba şakaları en az olan oyunudur. Bundan sonra Aristophanes’in savaşa karşı yazılmış ve çağımızda müzikali bile yapılmış Lysistrata’sı (MÖ 411) gelir. Atina halkı tarafından çok sevilen ve ertesi yıl yine tekrarlanan Lysistrata savaşa son vermeyi zorunlu kılmak için erkeklerine aşk grevi yapan Atinalı ve Spartalı kadınların isteklerinde nasıl başarıya ulaştıklarını gösterir. Lysistrata’nın ikinci kez oynandığı ertesi yıl (MÖ 410) Euripides’e yeni bir saldırıyı getiren "Thesmophoria Şenliğini Kutlayan Kadınlar", Euripides’in "Helene" adlı oyununa bir parodi olarak yazılmış eğlenceli ve hafif bir eserdi. Ancak yazarın Euripides’e daha büyük bir saldırısı "Kurbağalar" (MÖ 405) ile geldi. MÖ 393’te oynandığı sanılan "Kadınlar Halk Meclisinde" yazarın ilk oyunlarından çok farklıydı. Atina demokrasisi gerilemeye başladığından siyasal taşlamaya girmek zorlaşmıştı; çünkü baskı başlamıştı. Aristofanes bu eserinde kadın haklarını alaya aldı. Günümüze gelen on bir oyun metninden sonuncusu "Plutos"tur (MÖ 388). İyice gerileyen Atina devletinde eleştiri yok olduğundan, yazar bu oyununda ancak kinaye sanatına sığınabilmişti. Bu oyunda parabasis, yani koronun doğrudan doğruya halkla konuşup yazarın düşüncelerini dile getirip yöneticileri suçladığı bölüm, yoktu. Böylece eski komedya dönemi sona erdi ve yerini orta komedyaya bıraktı. Aristofanes, ayrıca, Platon'un "Şölen" adlı eserinde bir karakter olarak karşımıza çıkar. Bu eserde Platon, aşkın kökeninin komik ve söylencesel açıklamalarını belirtir. Aristofanes'in Türkçeye çevrilmiş eserleri Aristofanes, Kadınların Savaşı - Lysistrata, çev. Azra Erhat, Sabahattin Eyüboğlu, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1966 Aristofanes, Kuşlar, çev. Azra Erhat, Sabahattin Eyüboğlu, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1966 Aristofanes, Eşek Arıları - Yargıçlar, çev. Sabahattin Eyüboğlu, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1966 Aristofanes, Bulutlar, çev. Ali Süha Delilbaşı, Mf.V., Ankara, 1957 Aristofanes, Barış, çev. Azra Erhat, M.E.B., Ankara, 1966 Aristofanes, Kurbağalar, çev. Nevzat Hatko, M.E.B., Ankara, 1946 Aristofanes, Eşekarıları, Lysistrata, Kuşlar, Kömürcüler, Barış, çev. Azra Erhat, Sabahattin Eyüboğlu, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul, 2006