Yazar:
İlhan Berk
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 49 dk.
Sayfa Sayısı:
64
Basım Tarihi:
Mart 2019
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
ISBN:
9789753635907
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Şiir kusursuz simyacının işidir."
Charles Baudelaire
İkinci Yeni şairlerinden İlhan Berk'in, şiirin ne olduğunu, şairin ne olduğu, kelimeleri nasıl ve ne anlamda kullandığını anlattığı kısa denemesi.
Logos nedir ?
Herakleitos'a göre insanın uyması gereken ilkedir logos. Söylemek, varsaymak, konuşmak, anlamak gibi anlamlara gelir. Logos ifade etmek, ifade edilen şeyin açıklanması gibi anlamları içinde barındırır.
"Şiir başkaldıranların, haksızlığa uğrayanların sesidir."
İsmet Özel.
Şiirin amacı her şair için farklı olduğu gibi her okuyucu için de farklıdır. Bazen kendimizden bulduğumuz noktalar olduğu için şiirleri okuruz, bazen de şairin şiir içinde bize anlattığı derinliğe ulaşmanın verdiği zevki tatmak için.
Peki şair ne ister ? Okuyucunun kendisini anlamasını mı ? Yoksa sadece estetik zevk duyup şiirlerini beğenmesini mi ? Bana kalırsa anlaşılma kaygısı gütmeden yazılan şiirlerin tadı bambaşkadır.
Okuduğumuz bir şiiri sonradan bir kez daha okuduğumuzda yeni bir anlam hissedebiliriz. İlk anladığımızdan çok farklıdır aslında. Peki neden böyle olur ? Dilin kullanımının şiirdeki yeri nedir ? İmge ve şiirin buluşması nasıldır ? Az da olsa bu sorulara cevap veren bir kitap. İyi okumalar.
Sözcük her şeydir.·64 syf.·Edebiyat-Düşünce
10/10
2022 41. kitabı
"Logos, Yunancada duyguları kavrama anlamındaki pathos sözcüğünün karşıt anlamı olan us ile kavrama anlamındadır.
Herakleitos'un varlık anlayışının temelinde yer alan ve başka bir dile çevrilemeyen logos sözcüğü söz, düşünme, akıl, oran, ölçü gibi çok anlamlı bir sözcüktür."
Logos'un Türkçe karşılığı "Hikmet" dir.
İlhan Berk bu kitabında şiirin ve şairin ne olduğu, kelimelerin nasıl kullanılması gerektiği, sözcüklerin ne manaya geldiği, şairi ve şiiri yıkan unsurların neler olduğu gibi konuları ele almıştır. Okurken satırlarında yaşamak ve sözcüklerinde nefes almak istediğim bir kitaptı özellikle şiir yazma arzusu ile dolu olan birisi olarak. Benim gibi bu arzuya sahip olanların mutlaka okumaları gerektiğini diye düşünüyorum.
Herkesin bir şiir tanımı vardır. Benim için şiirin tanımı "Ruhun gecesini süsleyen duygu yıldızlarıyla sözün dokuma tezgahına ilmek ilmek işlenen gökyüzü"dür.
Bu kitapta benim için en en en vurucu söz otuzuncu sayfada yazan Pessoa isimli kişinin alıntısı oldu.
"Şair, o kadar yetkin bir benzetişimcidir ki, gerçekte duyduğu acıyı bile yeniden canlandırabilir."
5/10
2026 116. kitabı
Şiir üzerine denemelerEdebiyat
Logos; söylem, söz, kelam, anlatı vb. demektir. Eski Yunanca'da söz söylemek, okuma fiilinden türetilmiştir. Kitaba gelince nicelik olarak oldukça kısa bir kitaptır. 10 sayfaya sığacak yazılar 60 kadar sayfalardadır.
İlhan Berk, şiir dünyamızın ikinci yenilerindendir. Bu kitap şiir üzerine kısa bir denemedir.
Şiir sanatının ustası Berk'e göre şiir, duvarcının elinden düşen tuğlanın yere düşmesinde değil, havada asılı kalmasındadır. İlhan Berk, şiirin tanımına dair başka şairlerden başka atıflara da yer veriyor.
Şiir, şairle bağdaştırılır. Şiir, söylemekten çok anlamadır. Şiir sözden çok söyleme şeklidir, biçimdir. Kendini kanıtlamış şairlerin kendine özgü poetikası vardır. Verlaine'a göre şiir; sözün, söz aracılığı ile müziğe dönüşmesidir. Octavio Paz'a göre şair bir büyücüdür, şiir ise bir sihirdir.
Buna benzer atıflar daha da var kitapta. Dediğim gibi şiir üzerine oldukça kısa bir deneme kitabıdır.
Sizler içinizden geldiği yazanlar, döktüklerinize şiir diyorsunuz. Ben de yazıyorum, gece yazdığım sabaha şiir olarak çıkamıyor. Karalamalarımı şiir zannetmiyorum henüz. Büyük bir eksikliği yaşıyorum hala. Şiir doğasına tamamen insanım, oysa yabani olmam gerekirdi.
İlhan Berk'ten şiire ve şairlere dair kısa bir deneme. Şiir nedir? Şiirde anlam arayışı olmalı mı? Şair şiirlerini yazarken neler hisseder? gibi kendi düşünceleri yanında başka şair ve yazarlardan alıntılarla şiir üzerine yorumlardan oluşan kitapçık.
İlhan Berk’in Logos adlı kitabı, onun şiir anlayışını, dil ve anlam üzerine düşüncelerini derinlemesine irdelediği bir deneme kitabı. Berk, burada sözcüklerin kökenine, anlamın oluşumuna ve sanatın varlıkla kurduğu ilişkiye felsefi bir bakışla yaklaşır. Yer yer soyut, yer yer kişisel bir üslup kullanır. Okurdan dikkat ve sabır isteyen bir metindir; çünkü dil, tıpkı Berk’in şiirlerinde olduğu gibi, burada da yoğun, katmanlı ve çoğu zaman kapalıdır. Zorlayıcı bir okuma sunan bu kitabı okurken kolaylıklar ve keyifler diliyorum.
İlhan Berk'in şiir üzerine tespitleri ve kısa araştırmaları. Şiir için ince detaylar ve spesifik bir okuma için okunabilecek bir kitap. 60 sayfalık kısa bir kitap. Şiir gelişimi için okunabilir.
Şiir, şair ve yazma üzerine farklı perspektiflerden bakan bir çalışma. Hem bilineni hem de bilinmezi koyup çantasına, aramak ve bulmak ediminde olan bir deneme. Şiirin özgüllüğü, şairin dili, imgeler ve esrimeler olsa gerek ütopyanın gerçeğine ulaşan sır.
öte yandan, çoğunluğun şiire uzak durması anlaşılmaz da değildir. Bir işe yaramaz çünkü şiir. Anlaşılıverilen bir şey de değildir. 'Şiirin dediğini diyemeyiz. Onu açımlayamayız' Bu da çoğunluğa karışmasına ket vurur. Hem karışsa bile çok kısadır bu, bir şimşek çakmasından öteye geçmez. Hemen eski yerine konur çoğunlukça: Yokluğa. Bu konuda şiirin elinden gelen hiçbir şey de yoktur. Yoktur, hiçbir şiir dünyada okuyucu için yazılmamıştır çünkü.
Nerden bakarsak bakalım: Ebemkuşağıdır şiir, eberokuşağı -o tansık- ne işe yararsa, şiir de o işe yarar.
Şairin umudu yoktur.
Yazar Hakkında
İlhan BerkYazar · 64 kitap
İlhan Berk, Manisa doğumlu Türk şair, öğretmen ve çevirmendi.
Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu'ndan mezun olmuş, Espiye'de iki yıl ilkokul öğretmenliğinden sonra Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'ne girdi. Enstitünün Fransızca bölümünden mezun (1944) olan Berk, 1945-1955 yılları arasında Zonguldak, Samsun ve Kırşehir'de ortaokul ve liselerde Fransızca öğretmenliği yaptı. 1956 yılından itibaren on üç yıl boyunca Ankara'da T.C. Ziraat Bankası'nın Yayın Bürosu'nda çevirmenlik yaptı.
Bu süre içinde modern dünya şiirinin iki büyük şairi sayılan Arthur Rimbaud ve Ezra Pound'un şiirlerini çevirerek kitaplaştırdı. Bu tarihten sonra kendini tümüyle yazmaya verdi ve bir anlatı kitabı dışında, yalnız şiir ve şiire ilişkin yazılar yazdı. Kül adlı kitabıyla 1979 yılında Türk Dil Kurumu ve İstanbul kitabı ile de 1980 yılında Behçet Necatigil Şiir Ödüllerini kazandı. 1983'de Deniz Eskisi adlı kitabıyla, Yedi Tepe şiir Armağını'nın 1988'de de Güzel Irmak adlı kitabıyla Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'nü (F. Edgü ile) aldı. 28 Ağustos 2008 tarihinde Bodrum'da 90 yaşında vefat etmiştir.
İlhan Berk, ilk şiirlerini Manisa Halkevi'nin dergisi Uyanış'ta yayımlamıştır (1935). Berk, 19 yaşındayken Güneşi Yakanların Selâmı adıyla kitaplaştırdığı bu şiirlerinde "hece vezni" kullanmakta ve o dönemin şiir anlayışına özgü bir karamsarlık taşımaktadır. "Sonsuzluk", "kızıl", "hulya", "ateş" en sevdiği sözcükler olarak görünmektedir. Sembolist şiirden esinlenilmiş izlenimi veren imgeler yapmayı sevmektedir: "Bir karanlık gecenin masmavi seherinde / Kızıl başörtünle gül yüzlü bahçede görün".
Dil anlayışı da henüz döneminden kopamamıştır ki, bunu da 19 yaşındaki bir şair adayı için doğal karşılamak gerekmektedir: "Kıpkızıl hulyalı bir renge yükselmeden gün / Bir devrin neşesini taşımakta yüzün". Berk'in ilk kitabına adını veren şiirinin son kıtası da şöyledir: "Neler, neler beklenmez nihayetsiz bir yerden / Güneşi içelim mor şafaklar gecesinden / Selâm! Sonsuzluklara, hasret gönüllerden / Selâm, güneşe, göğü yakanlar bahçesinden!".
İlhan Berk, daha sonra 1940'lara doğru Yeni Edebiyat anlayışı içinde yer almış, Servet-i Fünun (Uyanış), Ses, Yığın, Yeryüzü, Kaynak gibi dergilerde yazmıştır. Türk şiirinin en deneyci şairlerinden biri olan İlhan Berk, durmadan yatak değiştirerek, ama bazı sorunsallara hep bağlı kalarak şiirini günümüze kadar eskitmeden getirmeyi başarmıştır.
“Yazmak mutsuzluktur, mutlu insan yazmaz.
bu yeryüzünü olduğu gibi görmeme engel olan
ve bana bu yeryüzünü cehennem eden
bu yazmak eyleminden kurtulduğum,
mutlu olduğum bir tek şey var: resim yapmak.”
İlhan Berk
Ödülleri
- Kül, 1979 TDK Şiir Ödülü.
- İstanbul, 1980 Behçet Necatigil Şiir Ödülü.
- Deniz Eskisi, 1983 Yedi Tepe Şiir Armağanı
- Güzel Irmak, 1988 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü.
