Yazar:
Doris Lessing
Çevirmen:
Süha Sertabiboğlu
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İyi edebiyat ve güzel edebiyat her yerde kendini belli ediyor. Doris Lessing'in başyapıtlarından birisi olduğunu okuduğum beş kitaplık Şiddetin Çocukları serisinin ilk kitabı Martha Quest, kadın olmanın ne demek olduğunu ailesinin orta sınıf ahlâkı sınırlarının, devrinin döneminin siyasi ve politik argüman ve yargılarının dışında bir yerde durmaya çalışarak kendisi olmayı öğrenmeyi seçen ve bu uğurda doğru ve yanlış şeyler yapan ve bütün bunları gerçek, hakiki, doğal ve gerçekten yaşıyormuş hissi vererek sayfalarca okuduğumuz bir genç kız karakteri üzerinden anlatan bir eser. Bence, çok iyi bir eser. Neden? Çünkü karakter yaratabilmek, o karakteri anlatabilmek, o karakteri içerisine koyduğu mekânlar, insani bağlar ve siyasi olaylar üzerinden anlatabilmek kesinlikle sadece iyi bir yazarın başarabileceği bir şey. Doris Lessing'in yapabildiği en güzel şey bu: anlatabilmek. Kurgu ve zorlama hissi vermeyen, sanki hakikaten olup biteni biz de oradaymışız ve onu yaşıyormuşuz hissi vererek anlatabilen bir yazar Lessing. En azından bu kitabında benim gördüğüm, hissettiğim bu oldu. İyi ki edebiyat var diyebilmek için bir başka güzel sebep, bir başka güzel bahane... ne mutlu bize.
“Okuyucular bir hikâyenin ‘gerçek’ olduğuna inanmak ister.’Bu otobiyografi mi ?’ diye sorulur.Kısmen öyle ama kısmen değil, diye cevap verir yazar, çünkü bu sorunun konuyla ilgisi yok.Yazarın yapmaya çalıştığı şey hikâyeyi kişisellikten çıkarıp genelleştirmek.Eğer bir otobiyografi yazmak isteseydim, o zaman roman değil oyobiyografi yazardım.” der Martha Quest üzerine Doris Lessing Anılar ( Kırmızı Kedi, 180) kitabında.
Martha Quest, Doris Lessing’in hayatından izler taşıyan, beş kitaplık Şiddet’in Çocuklar serisinin ilk kitabı.
Martha Quest, Afrika’ya yerleşen sömürgeci bir ailenin zeki, duyarlı, dünyayı keşfetme isteğiyle dolu kızıdır.Kitap ilerledikçe, Martha Quest’in ırk ayrımına karşı düşüncelerinin şekillendiğini görüyoruz.
Yine Anılar’ında diyor ki Doris Lessing:”Ben Martha Quest’i yazdığım zaman, yaklaşık on yıldır bana, ‘Nasıl oluyor da çalılıkların arasında o kadar izole yaşayan bir kız hayat ve ırk ilişkileri hakkında bu kadar akıllı fikirlere sahip olabilir?’ diye soruyorlardı.Yıllardır yazılan veya söylenen en iyi sözlerle yoğurulduğum şeklindeki açıklamam yeterli bulunmuyordu.Bu nedenle, Banket’te dükkân sahibi ama entelektüel ve politik görüşleri olan Cohen ailesini ekledim.Banket’te ve muhtemelen kırsal kesimin hiçbir yerinde Yahudi dükkân sahibi yoktu.Cohen ailesi daha sonraki deneyimlerden geliyordu, çünkü gerçekten de Yahudi entelektüel akıl hocalarım oldu.” Martha Quest’i ilk kitabın sonunda uyanış ile kabulleniş arasında bir yerlerde bıraktım.Serinin bir tek son kitabı kaldı yayımlanacak.Zevkle okuyorum Martha Quest’in yaşamını.
Yazarla tanışma kitabım olan "Martha Quest" Nobel ödüllü Doris Lessing'in başyapıtı sayılan hayatından izler taşıyan, iki dünya savaşı arasında doğup büyüyen bir nesli anlatan beş kitaplık "Şiddetin Çocukları dizisinin ilk kitabı.
Siyah-beyaz ayrımının olduğu zamanlarda İngiltere'den büyük umutlarla Afrika'ya gelen ailelerin kurduğu kolonide yaşayan bir genç kız Martha Quest... Sıradan bir genç kız değil, zeki, duyarlı ve aynı zamanda tutkulu... Kendi kurduğu hayal dünyasında yaşamayı düşlerken, yetişkinliğe geçişte ailesiyle ters düşen, onlardan kopan hayatı dolu dolu yaşamak isterken hem gelen özgürlüğün ve onunla gelen trajedinin kahramanı Martha Quest...
Doris Lessing'in kalemini, dilini ve anlatımını çok sevdim. Karakterimiz Martha Quest'i o kadar güzel anlatmış ki, onun içinde yaşattığı tüm duygu geçişlerini, yaşadığı zamanın getirdiği siyasi ve kültürel zorluklarla baş etmeye çalışırken geçirdiği sancılı zamanları çok severek okudum.
MARGARET ATWOOD "Eğer 20. yüzyıl yazarları için bir Rushmore Dağı Anıtı olsaydı, üzerine oyulmuş yüzlerden biri kesinlikle Doris Lessing" olurdu demiş...
Serinin devam kitaplarını çok gecikmeden okumak istiyorum. Gönülden tavsiyemdir.
Dor Doris Lessing
Doris LessingYazar Hakkında
Doris LessingYazar · 34 kitap
1919’da, babasının İngiliz subayı olarak İran’da görev yaptığı sırada Kirmanşah’ta doğdu. 1949’da İngiltere’ye yerleşti. Yayımlanan ilk kitabı Türkü Söylüyor Otlar, Rodezya’yı anlatıyordu. Başyapıtlarından sayılan ve en çok okunan romanı olan Altın Defter’de, yaşadığı çağla uzlaşmaya çalışan bir kadın yazarı konu aldı. Şiddetin Çocukları adlı yarı özyaşamöyküsel roman dizisi yayımlandı. Hayatta Kalma Güncesi, bir fantezi niteliğindeydi. Lessing, aralarında Evlenmeyen Adamın Hikâyesi’nin de bulunduğu birkaç öykü kitabı yayımladı. Argos’taki Kanopus Arşivleri adlı beş romanlık dizisiyle bilimkurgu türüne yöneldi. İyi Bir Komşunun Günlüğü ve Yaşlılar Yapabilselerdi adlı romanlarında, tanınmamış yazarların sorunlarını gözler önüne sermek için Jane Somers takma adını kullandı. 1985’te, Londra’daki bir grup devrimciyi anlattığı Terörist yayımlandı. Bunu bir dehşet öyküsü olan Beşinci Çocuk izledi. Özyaşamöyküsünün özellikle ilk cildi Derimin Altında büyük övgüyle karşılandı. Son romanı Yarık, 2007’de yayımlandı ve aynı yıl Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı. 2013’te Londra’da öldü.
