Altın Defter
Doris LessingYazar:
Doris Lessing
Çevirmen:
Aslı Çelik
Tahmini Okuma Süresi:
25 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
888
Basım Tarihi:
Mayıs 2017
İlk Yayın Tarihi:
1962
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
The Golden Notebook
ISBN:
9789755108469
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sana hayran olacağın bir kadın anlatacağım. Esasen eline tutuşturduğum 4 defter onu sana her açıdan anlatacak. Sonra ne mi olacak Altın defteri bırakacağım avuçlarının arasına yani nihayete erilen, özgürleşen o kadını okuyacaksın.
Adı Anna Wulf, başına buyruk ama kesinlikle aptal değil. O kafası çalışan insanlardan, ayaklarının üstünde inatla tepinip komünist bir görüşteyken zamanla "Ben kimim? Ben niye buradayım? Yaşama gayem nedir?" gibi sualler yazdığı defterler arasında seni yakalayacak.
Kırmızı Defter; politik görüş ve o görüşte tanışıklıklarını anlatırken dönem İngilteresinde neden komünizm başarıdan çok başarısız oldu onu öğreneceksin.
Siyah Defter; kadın aslen yazardır. Tek bir kitapla başarı sağlamış ve halen çalışmadığı halde hem kiraya verdiği evindeki odanın parasıyla hem de kitaptan geçimini sağlamakta. "Sadece 1 kitap mı?" Evet okur, tek bir kitapla peşinde koşturduğu sinemacı ve televizyon sektörü onu halen kitabın telifini satmasına ikna edememiş. Sen yazarlık sürecini okuyacaksın. Neden yazamıyor bu kadın? diye soracak olursan; tutukluk dersin, yaşanılanlar çok ağır dersin, burhanlıkları dersin veya ev yaşımında bir dikiş tutturamamak diye adlandırırsın.
Sarı Defter; duygusal yaşamına, cinselliğe, kadın erkek, çocuk aile ve iş yaşamındaki ikili ilişki ya da şöyle demeliyiz çapraz ilişkilerine dair bir defter okutuyor sana. Akli dehlizlerinde ufak ama aslında yorucu bir burhamlığına götürüyor seni.
Mavi defter; günlük hayata bir bakış atıyoruz. Güncel hayattan, kızından bahseder, içkisini yudumlarken bacaklarını kenara toplayarak pencereye diktiği bakışlarından geçenleri az çok anlamlandırmaya çalışıyoruz.
Ve gel gelelim Altın Defter; bak bu hiç hesapta yoktu!
Anna ve onun dört defteri. Her defterinde farklı bir tarafından yazmış hayatını. Birinde siyasal kadın, birinde yazar kadın, aşık kadın ve dost kadın. Arkadaşı Molly ile kendilerine özgür kadınlar diyorlar. Çünkü onlar hemcinsleri gibi tek erkeğe bağlı değiller. Bu yüzden erkekler bile onlara - öyle olmasalar bile- metres gözüyle bakıyor. Evlenilmediği sürece bir kadının gerçekten sevilebileceğine ve saygı duyalabileceğine inanmıyorlar. Anna'nın bir kitap yazmış olması ve bu kitapla hayatını geçindirecek kadar başarılı olması çoğu insana rahatsızlık veriyor. Günümüzde hâlâ devam eden bu önyargılar düşünüldüğünde Altın Defter'in yazıldığı dönem için ne kadar önemli olduğu aşikâr. Tabii günümüz için de çok önemli bir kitap. Okuması kolay ama okurken alt metinlerde bize çok şey anlatan bir kitap. Hem anlatış biçimini -dört defteri sürekli karışık okumak yorucu olsa da- hem de anlattığı şeyleri çok sevdim yazarın. Altın Defter ve Özgür Kadınlar bölümleri en çok hoşuma giden yerler oldu. Özellikle sonunda bir erkekle yaşadığı deneyim bana kendi içindeki hasta kimliğiyle boğuşması gibi geldi. Çok sevdim. Yazara bu kitapta başlamak herkes için uygun olmayabilir. Baya kalın bir kitap. Ama ben yazarı sevdiğim yazarlar arasına aldım bile.
Ağır ağır ilerleyen bir maraton koşusundan çıkmış gibiyim. Görselde hacmiyle göz kamaştıran(!) tek bir kitap var ama kendisi dört-beş kitaba bedel. Yordu mu? Yordu. Ama sadece hacminden ötürü kurmadım az önceki cümleyi. Gerçekten de kurgunun içinde aynı anda işleyen farklı kurgular var romanda. Böyle kitaplar ilginç gelir mi? Gelir ama odak noktasını fazla kaçırmadan, konuyu dağıtmadan, romanın meselesini bulandırmadan yazılmışsa.
Fazla sürprizini kaçırmadan detay verecek olursam: Yazar tıkanıklığı yaşayan Anna Wulf (soyadının seslendirilmesine dikkat, her ne kadar eski eşinin soyadını kullanıyor olsa da yine eşinin soyadını kullanan başka ve daha ünlü bir kadın yazarı andırmıyor mu?) adlı ana karakterimiz yıllar boyunca dört farklı defter tutar. Farklı renklerdeki (siyah, kırmızı, sarı, mavi) bu defterleri romanın başında (tarih 1957’dir) önüne dizer ve okumaya başlar. Böylece onunla birlikte biz de kah Afrika’da postkolonyal dönemde yaşayan “beyaz” Avrupalılarının arasına kah Anna’nın yazmaya çalıştığı romandaki Ella karakterinin yaşadıklarına (ki o da bir yazardır ve böylece roman içinde bir roman çıkar karşımıza) kah politik eleştirilerin odak noktada olduğu Londra’ya kah Anna’nın günlük olarak tuttuğu son deftere dolaşıp dururuz. Bir de kendi başına bir roman niteliğinde olan Özgür Kadınlar kısımları var ki defterlerden önce yerleştirilmiş kitaba. En sonda da romana adını veren Altın Defter’de Anna’nın yaşadığı psikolojik çözülmeyi görürüz. Bu haliyle roman, bir hayli dağınık bir yapıya sahip ne yazık ki. Yaklaşık yarısına geldiğimde bütün bu bölümleri kitapta yerleştirildiği sırada okumak yerine renklere ayrılmış defterleri toplu olarak takip ederek okumaya karar verdim. Yani mesela kalan Mavi Defter’leri peş peşe okudum; kalan Özgür Kadınlar kısımlarını bir
Puan vermedi·888 syf.··
Beğendi
·2021 12. kitabı
·13 günde okudu
·Okunma: 13 Ocak 2021 21:53
2007 Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan Doris Lessing Altın Defter ile Medicis Ödülü’nü de kazanmış.
Yayımlanan romanıyla ün kazanan Anna Wulf yazar tıkanması yaşamaktadır.Pek çok sinemacı, televizyoncu da peşindedir, tek romanının.Kızıyla yaşayan Anna Wulf, büyük bir çöküntü içindedir.Yaşadıklarını farklı renklerde dört defterde toplar.Siyah defterde; yazarlık sorunlarını, kırmızı defterde; siyasi yaşamını anlatır.
Kırmızı defterde anlatılan siyasi yaşam daha önce Türkçeye kazandırılmış Şiddetin Çocuklarını ciltlerini okuduğum için çok tanıdık geldi bana.
Kolonilerden birinde ( Rodezya’nın Güneyi) yaşanan komünist örgütlenmeleri,İngiltere’den gelen komünist havacıları Şiddetin Çocukları’nda da okumuştum.O serinin otobiyografik özellikler taşıdığı belirtildiği için ister istemez Altın Defter’in en azından Kırmızı Defter bölümünün de otobiyografik özellikler taşıdığını düşündüm.
Mavi defterde; günlük olaylardan bahseder Anna Wulf.
Altın Defter ise artık Anna’nın iyileşmesinin ürünüdür.
Doris Lessing’in en iyi romanı olarak görülen Altın Defter için, anılarında Doris Lessing:”Canlıları bölüp kategorize etmenin tehlikeli olduğunu ve sadece sorun yarattığını düşünüyordum.Yaşlı, genç; siyah, beyaz; kadın, erkek; kapitalizm, sosyalizm; bu büyük ayrımlar bizi mahvediyor, bizi gerçek olmayan kategorizasyonlara zorluyor, ortak noktalarımızından çok, bizi ayıran şeyleri aramamıza neden oluyor.Altın Defter’i şekillendiren düşünce buydu.Fakat duygular düşünceden daha güçlüydü.İşte bu nedenle Altın Defter’in başarısız olduğunu, kendi standartlarımla, anlatmak istediklerim açısından başarısız olduğunu düşünüyorum.” der.
Anılar/Doris Lessing/Everest Yayınları syf 783
Kadın Hareketinin önemli bir kitabı olarak kabul edilen Altın Defter, biçimsel olarak da ilginç.
Büyük bir
2007 Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi Doris Lessing feminist edebiyat denince ilk akla gelen yazarlardan. Lessing’in Altın Defter’i kadın hareketinin köşe taşlarından biri olarak görülüyor. Bu romanında Lessing, başarılı bir yazar olan Anna Wulf’un hezeyanları ve buhranları üzerinden, insanın kendi içinde farklı kimlikleriyle olan çatışmasını ve diğer insanlarla olan ilişkilerini, sorunlarını irdeliyor- elbette bunlara kadın-erkek ilişkileri ve bu iki cins arasındaki dinamikler de dahil. Fakat Doris Lessing’in önsözde de belirttiği gibi, roman salt kadın problemlerini ya da kadın-erkek ilişkisindeki problemleri anlatmıyor. Altın Defter, bütünlüklü açıdan insanı, kadın-erkek, insanın benliklerini, karmaşık iç dünyasının dış dünyaya ve diğer insanlarla olan ilişkilerine yansımasını anlatıyor. Bunların yanında, Lessing kendisi de özellikle gençliğinde politikayla iç içeymiş, kitapta da dünya düzeni, sömürgecilik gibi konulara değinmiş, insanın siyasi kimliğini de işlemiş. Doris Lessing, kendisi de eğitim sisteminin kalıplarına girmemek adına 14 yaşında okulu bırakmış bir yazar ve okurunun da kitapla ilgili çıkarımlarını bir kalıba sokmamasını, kendi yorumunu çıkarmasını temenni ediyor ama romana bütünlüklü yaklaşılması gerektiğini de vurguluyor. Romanda karakterimiz Anna Wulf, her biri farklı bir kimliğini (anne olarak Anna, yazar olarak Anna, siyasi duruşuyla bir birey olarak Anna ve elbette bir kadın olarak Anna) işleyen dört farklı defter tutuyor ve bu defterler üzerinden bir insanın farklı kimlikleriyle olan içsel çatışmasını ve toplumla ve diğer insanlarla olan çatışmalarını okuyoruz. Bu bağlamda, bana göre de roman salt feminist bir roman değil, kadın-erkek herkesin hayatla ilgili bir şeyler bulabileceği güzel ve
“Altın Defter” 2007 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Doris Lessing’in 1962 yılında yayınlanan romanı. Yayınlandığında çok dikkat çeken ve Time dergisi tarafından 1923 yılından bu yana İngilizce yazılan en iyi 100 romandan biri olarak değerlendirilen Altın Defter bir kadın yazarın, Anna Wulf’un gözünden bireyin iç dünyasını, toplumla ve karşı cinsle ilişkisini, zihinsel ve toplumsal çöküşünü ele alan; ilginç kurgusu, karakter derinliği ve post-modern akışı ile gerçekten ilginç ve etkileyici bir eser.
Roman, her ne kadar yazarı Doris Lessing bu görüşe uzak dursa da, yeni yeni filizlenen kadın özgürlüğü ve cinsel özgürlük konularındaki yaklaşımı ile feminist edebiyatın da önemli yapı taşlarından biri olarak kabul edilmiş.
Kitap bir nevi otobiyografik bir roman da aynı zamanda; zira baş karakter Anna Wulf ve hayatına giren erkeklerin bir kısmı Doris Lessing’in hayatı ile de paralellikler gösteriyor.
Anna Wulf ilk yazdığı romanı ile uluslararası ün kazanmış, hala bu kitabının telif gelirleri ile yaşayan, ancak yeni kitaplar yazmakta zorlanan boşanmış bir annedir. Hezeyanları ve buhranlarının üstesinden gelebilmenin yolunu deneyimlerine göre farklı günlükler tutmakta bulur Anna. Siyah defteri, kendine ün kazandıran romanına da ilham veren Güney Rodezya’daki ilk gençlik anılarını içerir. Kırmızı defterinde gönül verdiği Komünizm ve Komünist parti üyeliğine ilişkin deneyimlerini paylaşır. Sarı defterde -karakterlerin isimlerini değiştirerek- kendi yaşadıkları üzerinden bir aşk hikayesi kurgular. Mavi defter ise anılarını, hayallerini, aşk hayatını ve duygusal yaşamını tüm açıklığı ile kaydettiği günlüğüdür. Yakın arkadaşı Molly, çocukları, eski eşleri, sevgilileri ve günlük yaşantıları ile ilgili notlarını ise Özgür Kadınlar başlıklı bölümler altında toplar. Her not defteri,
Anna Wulf isimli bir yazarın hayatını anlamsız bulması ve bir anlamda bunu kanıtlamak, bir anlamda da buna bir çözüm bulmak amacıyla tuttuğu defterleri okuyoruz. İçeriklerine göre değişen dört defter: siyah, kırmızı, mavi, sarı; ve sonuca ulaştıran beşinci #altındefter Bayan #dorislessing kendi tarzıyla o döneme kadar yapılmamış bir şey yapmış, bazı çevreler bu kitabı feminizmi yücelttiği için sevmiş. Okuması keyifli olsa da, çok sevdim diyemeyeceğim maalesef, fazla detaylı geldi bana. Fazla uzun... Kadınların siyasi yaşamdaki yeri ve kadın-erkek ilişkileri hakkında bir süre başka bir şey okumak istemeyeceğim kadar uzun.. =)
Kitap 1954, 1957 yılları arasında geçmekte ve birçok hikayeden, anlatıdan oluşmakta. Çoğu zaman hangi hikayenin hangi zaman aralığından bahsettiğini anlamak zorlaşıyor. 1954 zaman aralığında geçen hikayelerde zaman belirtilmiş ancak 1957'de de geçen hikayelerin zaman aralığı belirtilmemekte. Bunlara dikkat edilerek okunduğunda olay örgüsünü zihninizde oluşturabilirsiniz.
Her şey Doris Lessing'in önsözünü okumamla başladı. İşte bu kadını daha yakından tanımalıyım, kitabını okumalıyım dedim. Neden gidip en kalın kitabını seçtim bilinmez, ama pişman olmadım. Bu kitabı parçalara bölse onlarca kitap çıkarmış, ben de yine kendime onlarca bakış açısı kazandırdığımı hissederek okurmuşum. Sadece politik tartışmalarda birazcık sıkıldım, onun nedeni de konu hakkında çok bilgim olmaması.
Yine de Doris Lessing ile tanışmanızı tavsiye ederim.
10/10
2020 38. kitabı
Dört defter alacağım, yazar Anna Wulf’la ilgili siyah bir defter; politika konularını içerecek kırmızı bir defter; deneyimlerime dayanarak yazdığım öyküler için sarı bir defter; ve güncem olmasına çalışacağım mavi bir defter tutacağım. (Sayfa 514)
Kitabın ana temaları erkek kadın ilişkileri (daha doğrusu erkekler tarafından ezilen ve horlanan kadınlar), politika (daha çok komünizmin İngiltere’de neden başarısız olduğu konuları) ve delilik. Bu konular kitabın önsözünde de bu şekilde açıklanıyor zaten. Ana temalar dışında ırkçılık, eğitim, televizyon ve sinemanın yozlaşması gibi konular da kitapta büyük bir hacim kaplamakta.
Tek kitapla başarıyı yakalayan ancak daha sonra başka bir şey yazamayan Anna Wulf’un yaşadıkları bir taraftan ilerlerken eşzamanlı yazdığı dört defterde geçenler de diğer taraftan romanın konusunu oluşturmaktadır. Anlatımda geriye dönüşler, defterler aracılığı ile yapıldığından okumada zorluk yaşayabiliyorsunuz. Diğer kitaplarına benzer şekilde karamsar bir anlatımı var yazarın. Bununla birlikte kullandığı edebi dilin yanında, kadın erkek ilişkileri ve siyasete yönelik tespitleri oldukça başarılı. Hacimli ve hacmi etkili şekilde doldurulmuş bir roman diyebilirim sonuç olarak.
Yazar Hakkında
Doris LessingYazar · 34 kitap
1919’da, babasının İngiliz subayı olarak İran’da görev yaptığı sırada Kirmanşah’ta doğdu. 1949’da İngiltere’ye yerleşti. Yayımlanan ilk kitabı Türkü Söylüyor Otlar, Rodezya’yı anlatıyordu. Başyapıtlarından sayılan ve en çok okunan romanı olan Altın Defter’de, yaşadığı çağla uzlaşmaya çalışan bir kadın yazarı konu aldı. Şiddetin Çocukları adlı yarı özyaşamöyküsel roman dizisi yayımlandı. Hayatta Kalma Güncesi, bir fantezi niteliğindeydi. Lessing, aralarında Evlenmeyen Adamın Hikâyesi’nin de bulunduğu birkaç öykü kitabı yayımladı. Argos’taki Kanopus Arşivleri adlı beş romanlık dizisiyle bilimkurgu türüne yöneldi. İyi Bir Komşunun Günlüğü ve Yaşlılar Yapabilselerdi adlı romanlarında, tanınmamış yazarların sorunlarını gözler önüne sermek için Jane Somers takma adını kullandı. 1985’te, Londra’daki bir grup devrimciyi anlattığı Terörist yayımlandı. Bunu bir dehşet öyküsü olan Beşinci Çocuk izledi. Özyaşamöyküsünün özellikle ilk cildi Derimin Altında büyük övgüyle karşılandı. Son romanı Yarık, 2007’de yayımlandı ve aynı yıl Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı. 2013’te Londra’da öldü.
