Yavru Ceylan
Magda SzaboYazar:
Magda Szabo
Çevirmen:
Yasemin Pichler
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
192
Basım Tarihi:
2022
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
ISBN:
9789750852954
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Peki canım efendim, neden hep böyle yalnızsın?Edebiyat
Nasıl yapıyor bunu? Altı çizilecek cümleler kurmadan, bir cümlenin bile başına çiçek takmadan bu kadar etkileyici olmayı? Tüm o hırsı, öfkeyi, kıskançlığı, tiksintiyi elimizi uzatıp tutabilecekmişiz gibi hissettirmeyi nasıl?
Çok kitap var, güzel çok kitap, çok yazar sevdiğim..Ama kitap bitince ‘nasıl anlatmış ama’ deyip hayranlıkla bakakaldığım, ne yazsa dünyayı avucuma tutuşturur güvenini duyduğum az yazar. Szabo onlardan biri.
Bir antikahramanın sırtına dünyayı yüklemiş Szabo. Dünyanın yükü çok ağır. Bu kitabı okumak da bu yüzden yürek yükü. Belli bir sıra izlemeyen, zamanda ileri geri sararak yazılmış bir iç monolog, elinizi kolunuzu cümlelerin noktalı virgülüne bağlıyor. Noktayla anlaşıyorsunuz da, virgül bırakmıyor yakanızı; bu hikaye dinlenecek, kaçmak yok.
Birinci Dünya Savaşı kapısını örtmüş, gitmeden son bir kez geğirmiş, onyıllardır yediği ne varsa kokusu ortada duruyor. Komünist rejim sendeleyerek yeni adımlıyor Macar topraklarını, var bi özentiliği ama genç, yakışıklı.
Macar halkının rengi değişen gölgesi arkada bir yerde duradursun, Szabo tiyatro sahnesine sevgisiz büyümüş, yoksulluktan, yoksunluktan taş kesilmiş Eszter’i çıkarıyor. Işık, onun kararmış ruhuna çevrili. Oyunun adı, Shakespeare’den bir replik: "Peki canım efendim, neden hep böyle yalnızsın?"
Gümüş çatal bıçak takımlarının pırıltısında, madalyonlu boynu ve koşulsuz sevilmiş, koşulsuz korunmuşluğuyla o şanslı çocukların yediği kremaya bakarken, dünyanın çocukluğundan çaldıklarını neresine soktuğuna bakıyor Eszter. Kinle bakıyor. Sevdiğini bile o kinin içine sarıp mezara indirene kadar yanında kalıyoruz.
Sonra bize bir nefeslik hafifliği çok görmüş bu kadını asla unutamayacağımızı bildiğimizden, vedalaşmaya bile gerek görmeden kapatıyoruz son sayfayı. Böylesine yaratılmış karakterler bir
YAVRU CEYLAN-MAGDA SZABO,192 sayfa
Macar edebiyatının önde gelen ve sayısız ödül sahibi yazarın tüm kitaplarını okuyup bitirdim.Muhteşem bir kalemi olan Magda Szabo’nun 90 yıllık yaşamına sığdırdığı ve Türkçeye çevrilmiş Kapı,İza’nın Şarkısı,Abigail,Katalin Sokağı,Yavru Ceylan kitapları birbirinden güzel ve elden bırakılmadan bir solukta okunuyor.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Yazarın kitaplarını ilk kez okuyacaklara önerim Kapı ile başlayıp,Yavru Ceylan’ı en son okumaları.Yavru Ceylan diğer kitaplarına göre biraz daha temposu düşük olmasına rağmen yazarın o muhteşem kalemi yine de karakterin ruh halini çok güzel yansıtıyor ve kendinizi sanki o karakterle beraber yaşıyormuş gibi hissediyorsunuz.Karakter hayatını kronolojik olmayan bir iç monologla anlatırken olayların birbirine geçişini çok güzel yansıtmış, sanki bir arkadaşınızla sohbet eder gibisiniz.Arkadaşınız size o anki bir olayı anlatırken birden geçmişe gidip,o kişiyle ilgili aklına gelen başka şeyi,bu da aklımda kalmasın anlatayım deyip tekrar bahsettiği olay var ya ona dönüşü,kaldığı yerden devam edişi tek kelimeyle muhteşem.Geçmiş ve günümüzü birbirine çok güzel bağlamış.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Kitabımızda herhangi bir konu yok.Seçkin ama sonradan yoksul düşmüş bir ailenin çocuğu olan tiyatro oyuncusu Eszter Encsy’in zaman sırasına uymadan dönüşlerle kendi iç dünyası ve çocukluğunda yaşadığı olayları bir kişiye anlatıyor.Bu kişinin kim olduğu da kitabın ortalarında belli oluyor.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Eszter ,çocuk yaşında yoksullukla mücadele ederken bir yandan da değersizlik duygusu ile baş etmeye çalışmakta,yaşadığı onca sıkıntı onu sert mizaçlı,kararlı,çevresi tarafından sevilmeyen,kıskanç,kötü ruhlu ama çektiği sıkıntılarla kendine güvenen,ayakları üstüne basabilen bir kadın
Yaralı Ceylan Ezster
Son zamanlarda Macar Edebiyatı beni son derece etkileyen minvalde. 
Iza'nın Şarkısı ile geçen sene tanışmama rağmen konusunu, verdiği hissiyatı hiç unutmuyorum. Aynı şekilde 
Kapı kitabında da öyle. Yalnız 
Yavru Ceylan beni on ikiden vurdu diyebilirim.
Kitap bir iç monolog şeklinde yazılmış, bir ileri bir geri sıçrayışlarla konudan konuya atlasa da dikkatimi hiç yormadı. Kitapta kronolojik bir sıra olmamasına rağmen kitap bitince olayları tek tek kafanıza sırayla oturtmuş oluyorsunuz. Bunu nasıl beceriyor anlamak zor, gerçekten Magda Szabo ‘nun şapka çıkartılır bir kalemi var.
Kitabın bana kalırsa üzerinde konuşulacak çok konusu var. En başında ceylan figürünün koca kitapta sadece bir yerde geçmesi ancak başlığın Yavru Ceylan olması beni biraz düşündürdü. Sanırım ana karakterimiz Ezster’in ceylanla ilgili bölümünü yazar Ezster’in hayatına benzetmiş. Gerçekten de kitap boyunca onun ruhsal bunalımına içiniz parçalanarak şahit oluyorsunuz. Okuduğum kitaplarda bazı karakterlerle kurduğum bağlarda sarılma isteğini hissederim ve Ezster tam da böyle biri.
Ezster’in hayatına ailesinden başlarsak yoksul, tek çocuklu, hasta bir baba ve evin geçim derdine düşmüş bir anne. Ezster de anneye yardım edeceğim diye erken yaşta olgunlaşan bir yavru ceylan. Ailede kendini silik, değersiz ve mutsuz hissediyor.
Ezster toplum içine çıktığında arkadaşlarının hayatlarını gözler önüne seriyor tek tek. Yalnız biri var ki tam da Ezster’in sahip olmak istediği hayatı yaşıyor. Bu arkadaş, emek vermek zorunda kalmadan zengin, güzel, ince ruhlu, yardımsever. Öyle bir kıskançlık ve hasetle boğuşuyor ki tüm hayatını bu duygular yönetiyor. Ezster, hayatın kızgın sacında yana döne öyle bir kavruluyor ki gözü hep arkadaşının hayatında kalıyor. Ondaki her şey onu sinir ediyor ve arkadaşının elinden almak
Iza'nın Şarkısı ile geçen sene tanışmama rağmen konusunu, verdiği hissiyatı hiç unutmuyorum. Aynı şekilde Kapı kitabında da öyle. Yalnız Yavru Ceylan beni on ikiden vurdu diyebilirim.
Kitap bir iç monolog şeklinde yazılmış, bir ileri bir geri sıçrayışlarla konudan konuya atlasa da dikkatimi hiç yormadı. Kitapta kronolojik bir sıra olmamasına rağmen kitap bitince olayları tek tek kafanıza sırayla oturtmuş oluyorsunuz. Bunu nasıl beceriyor anlamak zor, gerçekten Magda Szabo ‘nun şapka çıkartılır bir kalemi var.
Kitabın bana kalırsa üzerinde konuşulacak çok konusu var. En başında ceylan figürünün koca kitapta sadece bir yerde geçmesi ancak başlığın Yavru Ceylan olması beni biraz düşündürdü. Sanırım ana karakterimiz Ezster’in ceylanla ilgili bölümünü yazar Ezster’in hayatına benzetmiş. Gerçekten de kitap boyunca onun ruhsal bunalımına içiniz parçalanarak şahit oluyorsunuz. Okuduğum kitaplarda bazı karakterlerle kurduğum bağlarda sarılma isteğini hissederim ve Ezster tam da böyle biri.
Ezster’in hayatına ailesinden başlarsak yoksul, tek çocuklu, hasta bir baba ve evin geçim derdine düşmüş bir anne. Ezster de anneye yardım edeceğim diye erken yaşta olgunlaşan bir yavru ceylan. Ailede kendini silik, değersiz ve mutsuz hissediyor.
Ezster toplum içine çıktığında arkadaşlarının hayatlarını gözler önüne seriyor tek tek. Yalnız biri var ki tam da Ezster’in sahip olmak istediği hayatı yaşıyor. Bu arkadaş, emek vermek zorunda kalmadan zengin, güzel, ince ruhlu, yardımsever. Öyle bir kıskançlık ve hasetle boğuşuyor ki tüm hayatını bu duygular yönetiyor. Ezster, hayatın kızgın sacında yana döne öyle bir kavruluyor ki gözü hep arkadaşının hayatında kalıyor. Ondaki her şey onu sinir ediyor ve arkadaşının elinden almak
Magda Szabó’nun en bilinen romanlarından biridir Yavru Ceylan. Roman, ünlü bir oyuncu olan Eszter Encsy’nin iç dünyasını, geçmişiyle hesaplaşmasını ve kıskançlık, öfke, suçluluk duygularıyla örülü yaşamını bir iç monolog şeklinde aktarmaktadır. Hikâye, Eszter’in sevdiği adam Lőrinc ve onun hayatındaki diğer kadın Angela üzerinden şekillenmektedir. Kitabın içeriğine gelecek olursam: Eszter, fakir ve zor bir çocukluk geçirmiştir, kendini tamamen başarıya ve güçlü olma fikrine adamış bir kadındır. Toplumda yükseldikçe, geçmişten getirdiği kırgınlıklar ve eziklik duygusu derinleşir. “Yavru ceylan” imgesi, hem Eszter’in çocukluğundaki masumiyeti hem de kimliğinin kırılgan yanını temsil etmektedir. Kıskançlık ve sınıf farkı, sevgi ve aidiyet arayışı ve çocukluk travmalarının yetişkinlikteki etkisi bu temaları Macar yazar çok işliyor kitabında. Kitap aslında bizlere insanın geçmişinden kaçamayacağını, bastırılmış duyguların kişiliği nasıl şekillendirdiğini ve sevginin ancak yüzleşme ile mümkün olabileceğini etkileyici bir iç monologla anlatıyor. Okumanızı öneririm.
Iza'nın Şarkısı, 
Katalin Sokağı ve Kapı ile devam eden Magda Szabo hayranlığım bu kitap ile zirve yaptı. İnceleme yazmak istemiyorum çünkü yaklaşık 60 civar inceleme var zaten fikir olması için onları ineceleyebilirsiniz. Ama sadece şunu söyleyebilirim lütfe bu yazarla tanışın. Savaşı, insan ruhunu, küçük bir çocuğun kırılganlığını, sınıf farkının nasıl bir öfkeye dönüşeceğini o kadar güzel anlatıyor ki… Daha kitabı var mı bilmiyorum ama umarım vardır ve Türkçe’ye kazandırılır.Eşitsizliği Nefretle Doldurmak (Spoilers)Edebiyat
Eszter, Angela’dan nefret ediyor.
Ama sıradan bir nefret değil bu. O kadar doğal, o kadar haklı bir nefret ki, suyun akışı, güneşin doğuşu kadar doğal, çabasız bir nefret. Angela’nın bilfiil varlığı, Eszter’in ondan ölümüne nefret etmesi için yeterli bir sebep. Çünkü Angela, nefes aldığı sürece Eszter’e asla sahip olamadıklarını hatırlatıyor. Eszter’in sahip olmak için ter döktüğü her bir şeyi istemek zorunda bile kalmadan sahip olmasını, Eszter’in gülümseyecek bir neden bulamazken Angela’nın ismi gibi her zaman mutlu, ışık saçan bir melek olmasını asla kaldıramayacak.
Eszter, iyiliğin sadece bir borcun teminatı olduğu bir dünyada yaşarken, Angela hayatı boyunca zor bir iş yapmıyor, çevresindeki insanlar o gülsün, yemek yesin, mutlu olsun diye çevresinde dört dönüyor.
Angela bir melek iken, Eszter bir günahkar. Peki hangisi şekilde yaşamak daha zor?
Angela, Eszter için dünyasındaki adaletsizliğin ve çektiği acıların insan bedenine bürünmüş hali. Bu yüzden onu öldürmek, canını yakmak, elindeki her şeyi almak istiyor. Yavru Ceylan’ını çaldığı gibi, kocasını da çalması hiç tesadüf değil. Eszter’in aşk sandığı, her zamanki gibi, Angela’nın elinde olan şeyleri alma isteğinin bir uzantısı. Kendisinden çalınanı Angela’dan geri almak isteyen Eszter, aslında yasak aşkının Angela’ya ilgi duymadığını fark edince ondan çalabileceği bir şey kalmadığını anlıyor.
Hayatını kimseyle paylaşmayan, acısını yaşamaktansa farklı rollerde kendisinin olmayan hayatları başkalarına anlatmakla geçinen zavallı Eszter, sevgilisinin mezarı başında kimseye anlatamadıklarını bize anlatıyor.
Magda Szabo, her zamanki gibi insan ruhu odaklı bu romanıyla okuyucuyu bir ip peşinde bir sağa, bir sola sürüklüyor. Çokça yürek burkuyor, hikayenin gerçekliği ve naifliği karşısında kapılıp gidiyoruz. Bazı
YAVRU CEYLAN ÜZERİNEEdebiyat
(Spoiler)
Yavru Ceylan, Magda Szabo'nun "Kapı" ve "Iza'nın Şarkısı" kitaplarından sonra okuduğum üçüncü romanı.
Magda Szabo'nun kitaplarında alışılmış olan gerçekçilik, karakterlerin ruh halinin detaylı analizi, Macaristan'ın içinde bulunduğu sosyolojik durumun karakterler üzerindeki etkisi gibi ögeler bu kitapta da mevcut. Yavru Ceylan'ı diğerlerinden ayıran; insanı tüm çıplaklığıyla, arzuları, korkuları, utançları, hırsları, yalnızlığı, zayıflığı, hataları ve pişmanlıklarıyla anlatırken insan olmanın yüküyle de yüzleştirmesidir.
Kitap; savaş döneminde hayatta kalmaya çalışan, sefaletle ve fakirlikle boğuşan, çocuk olmasına rağmen ebeveynlerinin ebeveyni olmak zorunda bırakılan, sevgisiz ve yalnız büyüyen Eszter'in kendini yaratma sürecine odaklanıyor. Eszter'in kişiliğinin oluşmasındaki kırılma noktaları, sert gerçekçi bir tutumla adeta okurun yüzüne çarpılmış. Savaşın acımasızlığını, insanların yitirdiklerinin acısını, açlığı ve acizliği acıya duyarsızlaşan bir çocuğun dilinden okuyoruz. Magda Szabo, savaşın ve sefaletin karakterler üzerindeki etkisini dramatik veya çiğ bir duygusallıkla sunmuyor okura. Aksine olabildiğince gerçek ve hatta duygusallığa mesafeli bir tutumla aktarıyor.
Kitabın kahraman bakış açılı anlatıma sahip olması takip etmeyi güçleştiriyor. Romanın başında Eszter'in bir geçmişten bir şu anından anlattıklarını izlemek ve anlamak başta zor gelebilir ama okudukça ve Eszter'in dünyasına girdikçe bu güçlük ortadan kalkıyor.
Kitabı okudukça karşılaşılan sürprizlerle ve beklenmedik olaylarla okuma zevki artıyor. Eszter'in yolculuğuna ve kendini yaratımına şahit olmak ise hüzünlü ve keyifli bir deneyim olarak zihnime kazındı.
Hüzün arayan varsa buyursun.
Ezster, seni unutamayacağım.
İçimi parça parça eden bir kitap oldu bu kez...
Küçücük çocukluğunda anne-babasından alamadığı duygusal yakınlığın, bakımın açığını hiç kapatamamış, bu yüzden kendini sevememiş, bir gün gerçekten sevildiğinde dahi buna ikna olamamış, kendisiyle hiç barışamamış, büyümüş ama küçücük bir kız çocuğu olarak kalmaya devam etmiş Ezster...
“Kimsenin beni sevmemesi, bana göre dünyanın en doğal olaydı, buna ne şaşırıyor ne de alınıyordum. Beni en çok şaşkınlığa düşüren şeylerden biri de bana karşı yakınlık duyulmasıydı.”
Szabo'nun bu kitapta psikolojik tahlilleri oldukça başarılı ve anlatım gücü çok iyiydi. Kitabın dili açık ve ne dikkati dağıtacak kadar karışık ne de hemen okudum bitti dedirtecek kadar yalın bir olay örgüsü var.
Szabo'dan okuduğum ikinci kitaptı. Iza'nın Şarkısından sonra merak etmiştim şimdi daha büyük bir istekle diğer kitaplarına da başlayacağım.
Puan vermedi·192 syf.··
Beğendi
·2022 94. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 14 Temmuz 2022 08:39
Bununla beraber Szabò'nun dilimize çevrilen tüm kitaplarını bitirmiş oldum.Hâlâ en sevdiğim kitabı Kapı olmakla (Katalin Sokağı da çok guzel)beraber Yavru Ceylan da zevkle okuduğum kitaplardan biri oldu. Szabò'nun yarattığı karakterlere bayılıyorum.Özellikle çok ilginç kadın karakterlere nefes veriyor.Eszter Encsy de oldukça kendi şahsına münhasır bir karakter.Hem iki savaş arası Macaristan'ın zor koşullarını görüyoruz hem de Eszter ve ailesinin yaşamlarına tanık oluyoruz.İlk kez anne babanın birbirlerini çok sevmesinin çocuğa böyle bir etkisi olduğunu gördüm.Eser monolog halinde yazılmış,Eszter'in iç döküşlerine kulak veriyoruz.Eszter bazen okurun şalterlerini arttıracak şeyler yapsa da genel olarak onu anlamaya çalıştım.Yaralı bir karakter olan entelektüel bir ailede doğan ama yoksulluğun her şekliyle başa çıkmaya çalışan,hayatın birçok zorluğu ile mücadele etmeye çalışan Eszter'in yüreğindeki en şiddetli duygu olan kıskançlık bazen insanı şaşırtacak boyuta varıyor.
Eser iki zamanlı olarak ilerliyor.Hem Eszter ve çevresindekilerin çocukluk ve ilk gençliklerinde yaşadıklarını hem de ünlü bir tiyatro oyuncusu olan Eszter'in yakın zamanda yaşadıklarını öğreniyoruz.Dönemin tarihi olaylarının acı dokunuşlarını da izliyoruz satırları okurken.Çok severek okudum.Macar edebiyatını seviyorum. Szabò'nun kalemimi çok güçlü buluyorum.Keşke herkes okusa
Eszter isimli karakterimizin iç monologlarıyla yazılmış yorucu ama bitirince kocaman bir oh çekeceğiniz Szabo eseri. Yorucu diyorum çünkü yazar sizi sürekli oradan oraya savuruyor. Bir bakıyorsunuz Eszterin babası hayatta ve onunla alakalı bir olayı okuyorsunuz; bir sonraki paragrafta Eszterin babasının vefatından çok zaman geçmiş. Sakin bir kafayla okumalısınız ki dikkatiniz konuların bu hızlı geçişinde azalmasın. Benim hangi zamandayız ne okuyordum diyerek cümleler arası geri dönüşlerim olmadı değil.
Kitaba gelirsek ana karakterimiz Eszteri yoksulluk döneminden başlayarak okuyoruz. Kitap boyunca bol bol Eszterin Angelaya duyduğu nefrete şahitlik ediyoruz. Hatta okurken sizde Angelanın ahmaklıklarına , nazlı hallerine sinirlenmeden edemiyorsunuz. (İncelememim sonunda Angelaya nefretini kustuğu birkaç cümle de ekledim.) Eszterin bu nefretinin aslında ona duyduğu kıskançlıktan kaynaklandığını da anlıyorsunuz. Sahip olmak istediğiniz her şeyi kolayca elde edip birde değerini bilmeyen bir arkadaşınızı sizde kıskanıp hasetlenmez miydiniz? Önce bir yavru ceylan ı görüyoruz daha sonra da Angelanın eşi ama gönlü Eszterde olan yasak aşkı.
Szaboya kesinlikle bu kitap ile başlanmamalı. Çok daha akıcı olan İzanın Şarkısı harika bir seçenek olacaktır.
“Angelanın kendilerinden korktuğunu düşündüğümde , neredeyse içimde Ruslara karşı bir sempati oluşmuştu.”
“Neden Angelanın sadece ismini duymak bile beni delirtiyordu acaba ?”
“Angelayı azarladıkları için çok mutluydum.”
“Angela’yla ilgili her şey pisti benim için.”
Yazar Hakkında
Magda SzaboYazar · 9 kitap
Magda Szabo 1917 Debrecen doğumludur. Macaristan'ın önde gelen yazarlarındandır. Latin ve Macar edebiyatı eğitiminin ardından öğretmenlik yaptı ve kültür bakanlığında çalıştı. Yazmaya şiirle başladı. 1949'da Baumgarten ödülüne layık görüldüyse de ödül verildiği gün, politik nedenlerden geri alındı. Aynı yıl bakanlıktaki işinden kovuldu. 1949-1958 yılları arasında sakıncalı yazar olarak bir ilkokulda öğretmenlik yapmaya zorlandı. 1958'de yayınlanan ve büyük başarı kazanan ilk romanı Fresco'yla bu zorunlu sessizliği kırdı. Bu tarihten sonra ulusal ve uluslararası ün kazandı, ödüller birbirini kovalamaya başladı.
Yapıtları otuzdan fazla dile çevrilmiş olan yazarın Yavru Ceylan adlı romanı 1972'de E yayınlarınca yayınlanmıştır.
