Modern klassiklarden oxudugum ilk kitabdir,dusunurem.Klaus Mann cox ugurla Hendrik adli opportunisti canlandirib,kitabin sobunda ise,"Bu kitabda insan portretleri yox,insan tipleri var." yazib.Cox dogru tesbitdir,cunki aglima aninda,oxumaga basladiqdan bitirene qeder tanidigim birini oxuyuram dusuncesi hakim idi.Stendal "Qirmizi ve Qara" romaninda da eynen bele hissetmisdim.Thomas Mann o qeder boyukdur ki,Klaus Mann atasinin kolgesinden ancaq bele mukemmel insan tipleri yaradaraq siyrila bilerdi.
Esere geldikde,Heinz adinda kariyer ucun butun inancini satan,sevdiklerini istifade etmekden hec cekinmeyen,hetta onlardan utanan,her cur riyakarliq gostermeyi bacaracaq qeder de artistliye sahib,cox bacariqli biri,mesleki ele aktyorluq olan,daha etibarli bir imaj ucun adini Heinz deyenlere ciddi bir aqressiya gostererek ozunu Hendrik olaraq tanidan bu insan istediyine sahib olur.Bunun ucun bir ideologiyaya-bolsevikliye,bir statusa sahib qadina-Barbaraya ve icinde basdirdigi vicdanin yandirici ezabindan qurtulmaq ucun de enerjisini alan ve dusunmeye qoymayan bir qurbana-Juliette'e ehtiyaci var.Tebii ki,hamisini elde edir,ne isteyirse ve acinacaqli sekilde,onlarla birlikde ruhunu itirir.Cunki ozunu gorduyu rola uygun yukselmek ucun(oyunla da olsa)ehtiyaci olan insanlar uca meneviyyata sahib,rol oynamayan olmalidir ki,oyun saxta gorunmesin.Qurbanlar ise bunu anladiginda artiq onun saxta dunyasindan cixirlar.
Eserin sonu mohtesem bitir deye bilerem,hissetdiren yox,dusunduren bir basyapit idi.
Bu kitablar bize sevgi ve inancin en yuksek ugur oldugunu oyredir.Agil sadece pul ucun ve layiq olmadigin hormet ucun yox,gozellik durustluk ve semimilik ucun calismalidir.Cunki bu dunyada cox insan agilli ola biler,amma sevgini her insan ureyinde besleye bilmez.Ona gore saf ve ureyi