Milli Mücadele Hatıralarım
Fazıl DoğanYazar:
Fazıl Doğan
Editör:
Pınar Güven
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
128
Basım Tarihi:
Şubat 2020
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
ISBN:
9786257999496
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kurtuluş Savaşı yıllarıyla ilgili yazılmış olan hatıraların ayrı bir önemi var. O tür eserler bize, milletin imkansızı nasıl mümkün hale getirdiğini gösteriyor. Geçen bir asırlık süreç, bize tarih yapmanın yazmaktan farkını da anlatıyor. O noktada çıkarımda bulunma zorunluluğu var: İmkânın sınırlarını zorlamak kahramanlıktır. İmkansızı mümkün kılmak kahramanlıktır. O mücadele tarihinin içinde, kahraman Türk doktorları da var. Dr. Fazıl Doğan, onlardan sadece birisi. 1892 Midilli doğumludur. Okunmasında faydalar olan bir kitap. Özellikle milli mücadele yıllarındaki, sosyal-siyasal-ekonomik hatta psikolojik şartların görülebilmesi ve mücadelenin hangi şartlarda sürdürülüp kazanıldığına dair önemli bir kaynak.
Fazıl Doğan
Fazıl Doğan
Fazıl Doğan'ın Milli Mücadele Hatıratları, Kurtuluş Savaşı’nın zorluklarını birebir yaşamış bir tanığın samimi anlatımıyla okura sunuyor. Cephelerdeki mücadele, halkın dayanışması ve dönemin ruhu detaylı ama sade bir dille aktarılmış.
Kitap, yokluklar içinde verilen mücadeleyi, halkın ve askerlerin bitmeyen umut ve azmini güçlü bir şekilde hissettiriyor. Özellikle, sıradan insanların gösterdiği kahramanlıklar ve birbirine olan bağlılıkları, tarihin resmi yüzünden çok daha insani bir bakış açısı sunuyor.
Tarihe ilgi duyanlar için samimi ve etkileyici bir kaynak. Okurken sadece olayları değil, o dönemin insanlarının duygularını da hissediyorsunuz.
Keyifli okumalar dilerim. Fazıl Dopan Fazıl Doğan
Fazıl Doğan
Türkiye İş Bankası Kültür yayınları Fazıl Doğan'ın anıları yayınlanırken yine günümüzde sık kullanılmayan bazı kelimelerin yanına köşeli parantez içinde karşılıklarını yazarak yayınlamış. Bu okuyucunun kitaptan kopmamasını sağlıyor. Okuyucunun, okumasını ağırlaştırmıyor. Kitabın sonunda Fazıl Doğan'ın özgün elyazmasıda paylaşılmış. Kitabımız kısa 118 sayfadan oluşuyor. Bunun 53 sayfası anılardan oluşuyor. Geri kalan sayfaları ise albüm başlığı altında Fazıl Doğan'a ait fotoğraflardan, ona ait belgelerden ve az önce bahsettiğimiz gibi anılarının özgün elyazmasından oluşuyor. 53 sayfa bu anılara yetmemiş. Keşke daha fazla anı bize ulaşabilseydi. Zaten Fazıl Doğan bu anıları 1940'lı yılların sonuna doğru Celal Bayar'ın talebi üzerine eski yazıyla kaleme alıyor. Çocukları ve yakınları bu anıların anneleri tarafından yeni yazıya çevrilmesiyle haberdar oluyor.
Fazıl Doğan idealist bir doktor karakteri çiziyor. Kütahya'nın Emet ilçesine hizmet etmek için gidiyor. Kuvayı Milliyenin başında halkı örgütlüyor. Yunanlılara, Yunanlılarla iş tutan halka, kendisini yıldırmaya çalışan Kütahyanın ağalarına karşı mücadele ediyor. Çerkez Ethem'in ihanetine dahil olunması teklif ediliyor ve bu teklifi kabul etmiyor. Çerkez Ethem kuvvetlerine zarar veriyor. İsmet Paşa'nın huzuruna çıkarıldığında, 45 kiloya düşmüş durumdaydı. Kendisini gördükten sonra İsmet Paşa'nın "senin gibi munis bir adam nasıl bu kadar işler başarmış, hayret ve takdir ediyorum" diye iltifatta bulunuyor.
Fazıl Doğan Kütahya'nın Emet ilçesini merkez tutarak milli mücadelesini veriyor ve Emetlilerin kahramanlıklarını yere göğe koyamıyor.
Allah cümle şehitlerimize, ebediyete göçen gazileremize ve kahramanlarımıza rahmet eylesin.
"Nihayet Emetlilerle başa çıkamayacağını anlayan Yunanlılar buradan bütün kuvvetlerini çekti ve Türk milletinin bu kutsal mabedinde tek bir Yunan neferi kalmadı. Bütün ev ve barklarının yanmasına rağmen "Toprağımızda tek bir Yunanlı bırakmadık" diye candan sevinen Emetlilerin bu büyük kahramanlığını, istila altındaki başka yerler de gösterseydi, düşmanın birçok kaleleri alarak Anadolu içerilerine girmesi bir hayal olurdu."
Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu olan Dr. Fazıl Doğan 1. Dünya Savaşı'ndan sonra İstanbul'a döndüğünde karamsar havayı beğenmez. Arkadaşları Dr. Reşit Galip ve Dr. Mustafa Alp ile bir hedefleri vardır Anadolu'da köylerde halka faydalı olmak. Köycülük hareketini başlatan bu ekipten Fazlı Doğan Kütahya Emet bölgesine gelir. Emet'te halkın teveccühünü kazanan Dr. Fazlı Bey İzmir'in işgali sonrasında Emet Müdafaa-i Vatan Cemiyeti'nin de öncüsü olarak Emet Milli Müfreze'si ile bölgeyi savunmaya başlar. Çerkez Ethem birlikleri ile beraber bölgede Yunanlılara önemli direnç gösterirler fakat Çerkez Ethem'in ihanetini de hatırlarında çok iyi bir şekilde anlatmış Fazlı Doğan.
Emetlilerin Milli Mücadeleye ne kadar destek verdiğini, mallarıyla, paralarıyla canlarıyla bu yolda kendilerini adadıklarını aktarmış. Türk milletinin gerektiğinde neler yapabildiğinin en güzel kanıtı olmuş.
Fazıl Doğan hatıralarını biraz olayların tarihlerini vermeden yazsa da o günleri anlamak adına iyi bir rehber olacaktır bu kitaplar. Tarihleri tam hatırlamamasının sebebi de olayların üzerinden yıllar geçtikten sonra Celal Bayar'ın isteği üzerine yazmasıdır büyük ihtimalle. Detaylı bilgiler vermeden çabuk bir şekilde anlatması da bunun bir kanıtı olabilir.
Günce
Tekrar ve tekrar defalarca okunulması ve iyice özümsenmesi gereken bir kitap, Milli bilincimizi kaybetmeye en yüz tuttuğumuz şu günlerde Hekim Fazıl Doğan ve İstiklal arkadaşlarının Mücadelesi zorluklar karşısında yılmayışları içimizdeki umutsuzluk durumlarını söküp atmalı kim olduğumuzu bize hatırlatmalı yaşanmışlıklardan ders çıkartıp önlemimizi zaman çok geç olmadan almalıyız. Bu tür kitaplar Milli Hazinelerimiz haline getirilmeli içi sanayi endüstrisi ile doldurulmuş bütün hayatını çarptırarak Sultanların saraydan çıkmamış gibi yansıtan fabrikatörlerin eserlerini kökünden söküp kazımalıyız onların yerine bu denli okuyunca gözyaşlarımıza hakim olamamızı sağlayan, bizi o karanlık günlerdeki iç ve dış düşmanlara karşı haklı bir kin ve nefretle dolduran eserlerin yaygınlaşmasına ihtiyacımız var. Fazıl Doğan ve arkadaşları Milli Mücadele içerisinde en az Mustafa Kemal Paşa kadar önemli bir yer almaktadır Kütahya'da kısa zaman içerisinde kurmuş olduğu birlik ve dirlik takdire şayan. Gerekirse tarih derslerinde bu kitaplar okutulmalı, müzeler açılmalı, filmler diziler çekilmeli içerisine düştüğümüz bu milli şuursuzluktan çıkmalıyız
Hatıratlar milli mücadele ve Kuvâ-yi Milliye dönemine denk gelmesi muhtemel ki daha sonrasında not tutulmuş.
Bu kısacık notlar dahi bir çok ahvali anlatmakta ve hissettirmektedir.
Ne mutlu ki Fazıl Doğan gibi cevval, doktor olmasına karşın halkına hizmet etmeyi onur bilmiş ve komutanlık yapmıştır. Çalışması ve halka hizmeti bana ve tüm Türk milletine örnek olsun. Ruhu şad olsun...
Yazar Hakkında
Fazıl DoğanYazar · 1 kitap
1892'de Midilli’de dünyaya geldi. Babası Abdullah Efendi, annesi Gül Hanım'dır. Yedi çocuklu ailenin en büyük oğludur.
İlk ve ortaöğrenimini Midilli’de gerçekleştirdikten sonra İstanbul'da Askeri Tıbbiye'yi bitirdi. Kuruluşu 1912'de gerçekleşen Türk Ocakları'nın temelini 1911'de atan 190 Tıbbiyeli öğrenciden birisidir.
I. Dünya Savaşı'nda Nusaybin'de görev yaptı. Mondros Ateşkes Anlaşması'nin imzalanmasından sonra terhis edilip İstanbul'a döndü. Arkadaşları Reşit Galip, Hasan Ferit ve Mustafa Alp ile birlikte Köycüler Cemiyeti 'ni kurdu. Amaçları köylüyü aydınlatmak, sağlık sorunlarını çözmek, köy üretimini arttırmaktı. Bu amaçla Kütahya bölgesine giderek sağlık hizmeti verdiler. Reşit Galip Tavşanlı, Fazıl Bey Emet bölgesine yerleşti.
15 Mayıs 1919'da İzmir'in Yunanlar tarafından işgal edildiği haberinin ulaşmasından sonra “Emet Müdafa-i Vatan Cemiyeti”ni kurdu. Bu, işgalden sonra Batı Anadolu’da kurulan ilk müdafa-i vatan cemiyetidir.[1] Millî mücadeleye silah ve savaşçı toplamak üzere çalışan Doktor Fazıl, dağdaki eşkıyalar ve çeteleri toplayarak Emet Mili Müfrezesi’ni oluşturdu. Karakeçili yörüklerinin desteği ile müfrezeyi güçlendirdi. Kendisi, Demirci-Gördes dolayları kumandanı olarak görev yaptı. Çerkez Ethem’in Yunanlarla ilişkisinin saptanması ve Garp cephesi komutanı İsmet Paşa’ya bildirilerek önlem alınmasını sağlamada etkili oldu. Kuvay-ı Seyyare birliklerinin yöreye gelmesi ile i Kuvay-ı Seyyare'ye bağlanan Emet Müfrezesi, Çerkez Ethem olayından sonra feshedildi. Dr. Fazıl Bey, Emet'teki 3 yıllık çalışmalarının ardından Ankara'ya çağrıldı. Ankara'ya giderken Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'ne şahit oldu; dağılan orduyu toparlamaya çalıştı. Millî Mücadele’ye katkıları 28 Mart 1927'de İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi.
Millî Mücadele’nin ardından, Midilli'den ayrılan ailesinin yerleştiği Ayvalık'a gitti ve doktorluk yaptı; evinde halka ücretsiz sağlık hizmeti verdi. 1925 yılında Hüsnüye Hanım ile evlendi, bu evlilikten Gültekin (1926) ve 'İlter (1931) adlı iki oğlu dünyaya gelmiştir.
1923-1951 arasında Ayvalık ilçesinin kalkınmasında çok özel bir yer i oldu. 1923'te Türk Ocağı Ayvalık şubesini kurdu ve Türk Ocakları’nın 1931'de kapatılmasına kadar bu şubenin başkanlığını yürüttü. Ocak'ta konferanslar, kurslar, müsamereler, film gösterimleri, spor etkinlikleri düzenledi; sağlık hizmetleri sundu; kütüphane kurdu. Ocağa 3 bina ve 3 dükkân kazandırdı. Cumhuriyet Halk Fırkası’na girerek ilçe başkanlığını, belediye doktorluğunu, halkevi başkanlığını yürüttü.
1930’da Yunan bir aileye ait olan prina yağı fabrikasını satın alarak iş hayatına katıldı. Doğumhane haline getirdiği evini ticari faaliyetlerinden sağladığı gelir ile finanse etti; burada çalışan doktor ve personelin ücretlerini kendisi karşıladı. Ayrıca Ayvalık Lisesi’nin yapımına katkıda bulundu.
II. Dünya Savaşı sırasında yüzbaşı rütbesiyle orduya çağrıldı ve Uludağ'daki Sağlıkevi'nde hizmet verdi. Celal Bayar'ın ısrarı üzerine 1940 yılında Millî Mücadele anılarını kaleme almıştır.
1949'da Türk Ocakları’nın yeniden açılışında fiilen görev aldı.
1948’de bozulan sağlığı gittikçe kötüye gitti ve 1951'de akciğer yetmezliğinden hayatını kaybetti.
