Puan
8.410 üzerinden
10/10
2022 28. kitabı
Alaycı Kuş. Uzun süredir merak ettiğim ancak bir türlü okumaya fırsat bulamadığım bir kitaptı. Türü Bilimkurgu. Klasiklerden birisi olan bu kitabı ben çok sevdim. Kitap bana göre geleceğin bir yansıması…
İnsanların kendi ürettikleri robotların eline yavaş yavaş tüm yönetimi bıraktığı bir dünya düşünün. Robotlar işlevselliğine göre numaralandırılmış ve en zeki robot ise dokuzuncu yapım bir robot. Ancak bu son robot üretilirken bir hata yapılıyor. Hissedebilen, duyguları olan bir robot yapılıyor. İnsanların kıskançlıkla, kinle ve fesatla neler yapabildiğini düşünürsek çok zeki bir robota duygusallık eklemek mi? Müthiş.
Öyle bir dönem düşünün ki insanlar ‘okumayı’ bilmiyor, üretim yok, dünya artık durmuş. Çünkü insanlar sürekli uyuşturucu kullanarak beyinlerini uyuşturuyor, orada burada üç insan toplanıp kendilerini yakarak toplu olarak intihar ediyor. Delilik her yanı sarmış ancak kimse bu deliliğin farkında değil. Çünkü farkına varamayacak kadar uyuşmuşlar.
İşgüçlerinin çoğunu zeki olmayan düşük dereceli robotlar üstleniyor. İnsanlara gerek kalmamış. Ancak bu robotlar düşük dereceli. Kitabın çoğu kısmında okurken insanlardan alınıp robotlara verilen bu işlerin nasıl küçük basit hatalarla durma noktasına geldiğini görüyoruz. Çünkü oluşabilecek farklı sorunları çözme yetisi olmayan robotlar bunlar. Bu kısımları okurken günümüzde herkesin evinde olan robot süpürgeler geldi aklıma. Hani şu isim verilerek insanlaştırılan ancak bir engele takıldığı zaman çalışmayı durduran ya da aynı yerde kendi kendine dönen robot süpürgeler. Kitaptaki gelecekten fazla uzak değiliz sanki!
Kitap, robotların tüm dünyayı yönettiği, insanların ‘okumak’ kelimesinin anlamını bilmediği, çocukların ‘doğmadığı’, insanların uyuşturucu kullanarak rutin bir şekilde beynini uyuşturduğu bir dönemde
Walter Tevis’in “Alaycı Kuş” romanı, bilim kurgu türünde yazılmış, inanılmaz derecede farklı ve düşündürücü bir eser olarak öne çıkıyor. 1980 yılında yayımlanan bu roman, insanlığın geleceği üzerine kasvetli bir tablo çizerken, aynı zamanda umut ve kurtuluşun da müjdesini taşıyor. Kendi elleriyle türlerini yok olma noktasına getiren insanların, doğruları yeniden keşfederek küllerinden tekrar doğmasını anlatan Tevis, teknolojinin ve toplumsal değişimlerin insan doğası üzerindeki etkilerini oldukça öngörülü ve zamanının ötesinde bir doğrulukla irdeliyor.
Spofforth bir robot olmasına rağmen hissedebiliyor, insani duyguları var. İnsanlardan pek çok üstün özelliği bulunsa da söz konusu aşk olduğunda kendini yetersiz hissetmesi ise onun kırılganlığını vurguluyor. Öte yandan romana adını veren alaycı kuş, duyduğu çoğu sesi taklit edebilmesiyle ünlü bir kuş türü. Yine Susan Collins’in Açlık Oyunları serisinde de karşımıza çıkmış ve üçüncü kitabına adını vermişti. Spofforth’un da 9. Yapım bir robot olarak insanları taklit ettiğini söylemek mümkün. Dolayısıyla, insansı bir robot olsa da tam anlamıyla insana dönüşemeyen, bir taklitten öteye gidemeyen Spofforth ile alaycı kuş arasında bağ kurmak zor değil. Sonuç olarak Alaycı Kuş, tanıdığımız, bildiğimiz temalar çerçevesinde kaleme alınmasına rağmen gerek finaliyle gerek ilerlediği ilgi çekici hikâye kurgusuyla akıllara kazınan eşsiz bir klasik.
Reklam
Ormanın kenarında bir tek alaycı Kuş şakır
(Spolier içerebilir.)
Okumayı yazmayı bilmediğiniz her işi robotların yaptığı bir dünya düşünün. Kitap, Fahrenheit 451 ve Cesur Yeni Dünya kitaplarından izler taşıyor. Walter Tevis'in Alaycı Kuş adlı eseri, insanlık tarihindeki büyük bir düşüşü anlatan distopik bir dünyada geçiyor. İnsanların, okuma ve yazma gibi temel yeteneklerinden yoksun, teknolojinin ve televizyonun egemen olduğu, bireylerin pasifleştirildiği, düşünme yeteneklerinin köreldiği bir dünya. İnsanların yaşama isteği uyuşturucularla baskılanıyor, nesil tükenmek üzere; bebekler ve çocuklar yok, en genç insanlar ise otuzlu yaşlarda. İnsanlar gruplar halinde sokak ortasında kendilerini yakıyor.
Kitap, bu bozulmuş düzenin sorgusuna odaklanıyor. İnsanlar, robotların yaptığı işlere bağımlı hale gelmiş ve kendi düşünce güçlerini kaybetmişlerdir. İnsanlar birer tüketiciye dönüşmüş, hayatları sadece günlük rutinlerle ve teknolojiyle sınırlıdır.
Eserin merkezinde bir robot ve iki insan yer alır. Spofforth, "dokuzuncu yapım" adı verilen bir robot serisinin sonuncusudur. Son derece zeki ve güçlüdür, ancak yaşamından memnun değildir. Spofforth'un özlemi, sonsuza kadar yaşamamak ve nihayetinde ölme arzusudur. Diğer tarafta, Paul adlı bir insan, okumayı ve yazmayı keşfeder. Ancak, bu yeteneklerin insanlar arasında paylaşılması yasaktır. Paul, Mary Lou adında bir kadınla tanışır ve ona okumayı yazmayı öğretir. İkisi arasında duygusal bir bağ gelişir, ancak bu, düzenin sapkınlık olarak gördüğü bir şeydir. Paul, hem okumayı öğrettiği için hem de bir kadınla aynı evde uzun süre yaşadığı için hapse atılır. Bundan sonra olaylar daha da ilginçleşir ve sürükleyici bir hal alır, okuyucu sürekli bir merak içinde kalır.
Tevis'in kitabı, insanın düşünsel ve duygusal kapasitesinin yitirildiği bir dünyada anlam arayışını
Walter Tevis, 
1984 , 
Cesur Yeni Dünya , 
Fahrenheit 451 ‘i derin bir nefes alıp içine çekmiş, sonra yavaşça nefesini dışarı bırakmış, Alaycı Kuş şakıyarak uçmuş. Özet oldu mu? Olmadıysa şöyle devam edeyim.
Yazar, hemen hepsinden bir şeyler almış. Sonra da önsözde yer alan “edebi unutkanlık” kelimesinin hakkını vermiş, daha önce bu kitaplar yazılmamış gibi yazabilmiş. Kitap da bu sayede, tüm o bilindik anekdotları işlemesine rağmen kendi başına bir kitap olmayı başarmış.
Okuma yetisinin neredeyse yok olduğu bir dünya hayal edin. Yapay zeka ürünü robotların dünyayı yönettiği, insan soyunun tükenmeye yüz tuttuğu, yaşam anlamını, umudunu yitiren insanların da kendilerini öldürmesinler diye ilaçlarla hayatta tutulduğu kasvetli, küçülmüş bir dünya. Bugünküne belli yanlarıyla benziyor değil mi? Walter Tevis de öyle düşünmüş olacak ki, bizi gelecekte tam da böyle bir dünya bekliyor olabilir diye düşündürtüyor okura.
Olaylar üç ana karakterin etrafında şekilleniyor. Kendini öldürmek isteyen ama yapamayan son yazılım ürünü robot Spofforth, okumayı öğrenen ve bunu başkalarına öğretmek için yola çıkan profesör Paul Bentley ve çizilen hayatın dışında kalmayı başarmış isyankar kadın Mary Lou. Yazarın en büyük başarısı bu karakterleri ustalıkla yaratmış olmasında bana göre. Kitapları okurken karakterlerin kendine ait karakterleri olmasını önemseyen herkesin seveceği bir kitap çıkmış ortaya.
Bilimkurgu, distopya sevenlerin mutlaka okumasını önereceğim bir kitap.
Keyifli okumalar..
1984 , Cesur Yeni Dünya , Fahrenheit 451 ‘i derin bir nefes alıp içine çekmiş, sonra yavaşça nefesini dışarı bırakmış, Alaycı Kuş şakıyarak uçmuş. Özet oldu mu? Olmadıysa şöyle devam edeyim.
Yazar, hemen hepsinden bir şeyler almış. Sonra da önsözde yer alan “edebi unutkanlık” kelimesinin hakkını vermiş, daha önce bu kitaplar yazılmamış gibi yazabilmiş. Kitap da bu sayede, tüm o bilindik anekdotları işlemesine rağmen kendi başına bir kitap olmayı başarmış.
Okuma yetisinin neredeyse yok olduğu bir dünya hayal edin. Yapay zeka ürünü robotların dünyayı yönettiği, insan soyunun tükenmeye yüz tuttuğu, yaşam anlamını, umudunu yitiren insanların da kendilerini öldürmesinler diye ilaçlarla hayatta tutulduğu kasvetli, küçülmüş bir dünya. Bugünküne belli yanlarıyla benziyor değil mi? Walter Tevis de öyle düşünmüş olacak ki, bizi gelecekte tam da böyle bir dünya bekliyor olabilir diye düşündürtüyor okura.
Olaylar üç ana karakterin etrafında şekilleniyor. Kendini öldürmek isteyen ama yapamayan son yazılım ürünü robot Spofforth, okumayı öğrenen ve bunu başkalarına öğretmek için yola çıkan profesör Paul Bentley ve çizilen hayatın dışında kalmayı başarmış isyankar kadın Mary Lou. Yazarın en büyük başarısı bu karakterleri ustalıkla yaratmış olmasında bana göre. Kitapları okurken karakterlerin kendine ait karakterleri olmasını önemseyen herkesin seveceği bir kitap çıkmış ortaya.
Bilimkurgu, distopya sevenlerin mutlaka okumasını önereceğim bir kitap.
Keyifli okumalar..
Uzun zamandır bu denli güzel bir distopya okumamıştım. Mary Lou, Paul ve Bob okumanın ve nüfus artış hızının neredeyse sıfır olduğu bir dünyada yaşıyorlar. Bob insanlara bağlı bir robot ve nüfus artışının neredeyse bitmesine o sebep oluyor. Mary Lou insanlara verilen ilaçları almayı reddeden biri. Paul ise bir okuyucu. Kitapta anlatılan şeyler o kadar günümüze benziyor ki şaşkına döndüm. Yazarı Dünyaya Düşen Adam kitabıyla çok sevmiştim zaten, bu kitabına da bayıldım. Storytel'de dinledim ve seslendirmeler de gayet iyiydi. Mutlaka okumanızı öneririm.
Reklam
Reklam