Ölümle Baş Başa
Peter NadasYazar:
Peter Nadas
Çevirmen:
Gün Benderli
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 40 dk.
Sayfa Sayısı:
200
Basım Tarihi:
Ocak 2013
İlk Yayın Tarihi:
1962
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750715914
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Nadas’ı tanımak isteyenlere tavsiye ederim...
Peter Nadas ile @neco_z hocam sayesinde tanıştım. İyi ki de tanışmışım, Macar edebiyatının son dönem önemli yazarlarından biri olan ve birçok uluslararası ödülün yanısıra 2003 Franz Kafka Ödülü’nü de kazanan Nadas ile. Hocama teşekkürlerimi sunarım
Zorlu geçen çocukluğundan beslenmiş yazarlardan biri Nadas. Anne ve baba tarafından Macar Yahudisi olan 1942 doğumlu yazar henüz 2 yaşındayken annesi ile birlikte Nazi istilasından kaçarlar. İstilanın sona ermesi ile, “Macar Kurtuluşu”ndan hemen önce Budapeşte’ye geri dönerler; anne ve babası komünist yönetimde görevler üstlenir. Ancak annesi, Nadas henüz 13 yaşındayken, yakalandığı hastalık sonucu hayatını kaybeder. Komünist Parti’nin üst düzey görevlilerinden olan babası ise bundan 3 yıl sonra uydurma bir rüşvet skandalı ile suçlanır, mahkemede aklanır, ancak olanları kendine yetiremediği için intihar eder. Nadas ve kardeşi, annelerinin amcası tarafından büyütülür.
Nadas aslında bir fotoğrafçı, nitekim bu nedenle olsa gerek hikayelerini anlatışındaki özgün tarzını ve detaylı betimlemelerini beğendim. Bu kitap birbirinden bağımsız 4 hikaye içeriyor; ilk 3 hikaye, “Kutsal Kitap”, “Bahçıvan” ve “Kuzu” bir çocuğun gözünden ve çocuğun dili ile anlatıldığından oldukça ilgi çekici.
“Kutsal Kitap” ve “Bahçıvan” çarpıcı bir hırs, iktidar savaşı, iki yüzlülük ve anti-semitizm eleştirisi içeriyor. Çarpıcı; zira bu hikayelerde yıkıcılık, alıştığımızın aksine iktidar sahiplerinden değil, sıradan insanlardan geliyor. Birinde hizmetçiye iftira atan büyükanne, diğerinde komşularını kıskanan gecekondu sakinleri arkada kalan mutsuzluk ve enkazın sebebi.”Garibanın garibana zulmü” her iki hikayede de başarılı anlatılmış bana göre.
"Sınıflaşma, insanın bir özelliğine, hiyerarşide kendisinin altında başkalarının olduğunu bilmek istemesine
Puan vermedi·200 syf.··
Beğendi
·2024 14. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 03 Şubat 2024 00:00
Çağdaş Macar edebiyatının önemli temsilcilerinden Peter Nadas’ın 2003 Franz Kafka Edebiyat Ödülü alan Ölümle Baş Başa adlı öykü kitabı #çançağdaş diziden tekrar yayımlandı.
Kitapta dört öykü var, ilk üç öyküde masumiyetini kaybeden çocuk imgesi baskın (burada Kundera’yı anmamam mümkün değil, bknz: Gülüşün ve Unutuşun Kitabı, Roman Sanatı). Bu durumu Kuzu adlı öyküsünde, düzenden aileye kadar sızan otorite figürlerinin şiddetiyle açıyor. Öyküden bununla ilgili bir sayfa ekledim görsele. Son öykü ölüme yakın bir deneyimi anlatıyor, tematik olarak diğer öykülerden farklı, yazar kendisi de benzer bir deneyim yaşamış. Üç öykü de aile yaşamları üzerinden ilerliyor. Arka kapakta ‘ilk çatlakta faşizan duyguları ortaya çıkan insalar’ yazıyordu. Tam olarak öyle, çalışana, komşuya, aile üyesine yönelik ırkçılık, ayrımcılık, küçümseme. İlk öykünün arka planında Macarastan’ın komünist dönemi daha belirgindi, bu detayı sevdim. Daha yerel bir öykü diyebiliriz her ne kadar anlattığı durum evrensel olsa da, diğerlerinde yerel detaylar baskın değildi.
Nadas’ın daha önce bir romanını da yayımlamış @canyayinlari , umarım o da tekrar yayımlanır. Daha çok Nadas okumak isterim, hakkında da okumak isterim. Hayatına baktım biraz, annesiyle Nazilerden kaçmış. Babası üst düzey kominist parti yetkililerinden ve rüşvet skandalından aklanmasına rağmen ın*har etmiş.
Kitabın içerisinde 4 öykü var, 3 tanesi bir çocuğun gözünden anlatılıyor. Son öykü ise arka kapakta belirtildiği üzere yazarın yaşadıklarını yazdığı bir öykü. Hikayeler akıcı ve çok gerçekçi. Özellikle çocukların yaşadığı, maruz kaldıkları durumlar, aileleriyle ilişkileri ve hissettikleri sadece kendi hayatımızda değil dünyada ki her yerde olabileceğini gösteriyor. Kitabı çok önem vermeden almıştım ama okuduğum için çok sevindim. Herkese tavsiye ederim. (Tek sevmediğim yanı kapak resmi oldu, şahsen alakasız buldum.)
Merhabalar, yeni yılın ilk kitabına başlandı.Kitabım, 2003 Franz Kafka Edebiyat Ödülü almış.Kitap 4 adet hikayeden oluşuyor. İlk hikaye gayet sürükleyici, sıkmadan ilerliyor, fakat sonu ????Son 2 hikaye ise oldukça edebi.Felsefik cümlelere sıkça rastlanıyor.Burda yazar baya düşündürüyor.En son hikaye yani 4. hikayemiz olan Ölümle Başbaşa ; biraz ağır felsefik cümleler, ölüm anında hissedilenleri anlatıyor, sakin sessiz bir ortamda düşüne düşüne okunmalı.Bol kitaplı günler dilerim
Peter Nadas gizli kalmış bir hazine gibi. Macar edebiyatının son dönem yazarlarından. Yazarla bu kitabı aracılığıyla tanışmış olduk. Kitap öykülerden oluşuyor. İlk üç öykünün ana karakteri çocuklar. Son öyküde bir kalp krizi sırasında ve sonrasında neler yaşadığını yani kendisini anlatmış. İlk öykülerin bazı yerleri yine bir Macar edebiyatı kitabı olan Pal Sokağı Çocuklarını andırdı. Coğrafya ve karakterler ortak olunca benzerlik de kaçınılmaz oluyor. Kitabı okurken kendi çocukluğunuzu da bulabilirsiniz. Macarlarla ortak kökten gelişimiz bugünkü bir takım benzerlikleri de beraberinde getiriyor sanırım. Kitap güzeldi. Ben beğendim.
Macar yazarlara olan sevgimden bir fırtınadır tuttu beni ; her bir Macar yazarı keşfetmek istiyorum. Minoa Pera’da kitapları karıştırırken dikkatimi çeken Peter Nadasın Macar olduğunu görünce de kitabı coşkuyla aldım. Macar edebiyatının son dönem yazarlarından Peter bey ile tanışmamak zaten ayıbım olurmuş, çünkü bu öykü kitabıyla tanıdığım beyefendiyi çok sevdim.
Yazara Franz Kafka Edebiyat Ödülünü kazandırmış bu şahane öykü kitabı Kutsal Kitap , Bahçıvan , Kuzu ve kitaba adını da vermiş olan Ölümle Baş Başa öykülerinden oluşuyor.
Birinci öyküde istemeden hırsızlık yapan evin yardımcısını kurtaran bir çocuk…
İkinci öyküde annesinin vefatından sonra hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını idrak eden bir çocuk…
Üçüncü öyküde ise komşuları tarafından kıskanılan yalnız bir adamı anlatan bir çocuk..
Dördüncü ve son öyküde ise diğer üç hikayeden tamamen farklı olarak yetişkin bir anlatıcı (yazarın ta kendisi) ve anlatıcının kalp krizi geçirdikten sonra derinlemesine resmettiği her bir anı, bedeninin ölümü ve geri dönüşü…
Kitaba şöyle bir baktığımda üçüncü öykü olan ‘Kuzu’ da çok cümlenin altını çizmişim. Özellikle 104. sayfayı adeta boyamışım. Ah be Roth amca…
Oldukça akıcı ve derin bulduğum dört öyküyü sakin bir zamanda okumak çok keyifli olacaktır. Ben her bir öyküyü çok beğenerek bitirmiş olsam da Bahçıvan öyküsündeki masum çocuğu çok içselleştirdim, çok daha fazla bi sevdim.
Macar yazarların kalemi diyorum, enfes.
Macar yazar Peter Nadas'ın bu kitabi 4 tane öyküden oluşuyor; Kutsal Kitap, Bahçıvan, Kuzu ve Ölümle Baş Başa. Bence son iki öyküsü diğerlerine göre daha iyiydi. Tabii ki kitaba ismini veren ve ödüllü öykü en iyileriydi. Ölümle burun buruna kalınabilecek o anı yaşamayan insanlara, bu kadar iyi aktarabilmek büyük bir beceri gerektiriyor. Bunun yanı sıra diğer hikayelerinde de Sovyet dönemi Macaristanı ile ilgili ufak göndermeler mevcut. Okuması çok kolay bir yazar değil ama kaleminin farklı olduğunu düşünüyorum.
Çağdaş Macar edebiyatının önemli isimlerinden Peter Nádas’ın Ölümle Baş Başa kitabını az önce bitirdim.
Uzun zamandır öykü okumuyordum, o yüzden baya iyi geldi. Akıcı, yormayan ama altı dolu bir kitap. Özellikle üçüncü öykü favorim oldu.
Kitap adını son öyküden alıyor. İlk üç öyküde bir çocuğun gözünden dünyayı izliyoruz; sade, filtresiz ve biraz da iç burkan bir anlatım var. Son öyküde ise ton tamamen değişiyor: bu kez ölümle yüz yüze gelmiş bir adamın iç dünyasına giriyoruz.
Genel olarak hayatın içinden, büyük olaylar olmadan da insanı yakalayan bir kitap. Öykülerde, yaşamın olağan akışı içinde gerçekleşen olayların bir çocuğun gözünden aktarılması, anlatılanların okura daha saf ve yalın bir şekilde ulaşmasını sağlamış.
Kısaca: Sessiz ama etkili. Sevdim, tavsiye ederim.
Yetişkinler Topluluğun Araçları ÇocuklarPeter Nadas bu öykü derlemesinde sırasıyla kutsal kitap, bahçıvan, kuzu, ölümle baş başa isimli uzun öyküleri var. İlk 3 öykü yazarın yazarlık yıllarının ilk yıllarında yazılmış ve kitaba ismini de veren öykü daha deneyimli olduğu bir döneminde yazılmış. Bu deneyim farkı da okurken anlaşılıyor.
Kitapta yer alan ilk öykü Kutsal Kitap'ta bir çocuğun gözünden anlatım mevcut. Öykünün geçtiği dönem net olarak belirtilmese de öykünün içeriğinden Savaş sonrası komünizmin hüküm sürdüğü dönem olarak anlıyoruz. Komünizmin asıl yönetim biçimi olduğu ve bu yönetim sayesinde görece iyi bir hayata sahip olan aileyi okuyoruz. Bu ailede küçük Gyurika, onun anne, babası ve anneannesi ile dedesi vardır. Öykü Szidike isimli hizmetçi kızın eve gelmesi ile hareketleniyor. Bu kızın gelmesi ile küçük Gyurika günah kavramını öğrenmeye başlıyor. Öte yandan sistem her ne kadar eşitlik vaat etse de öykünün sonuna doğru Szidike'nin yaşadığı ortamı görürüz. Sistemin vaat ettiklerini yerine getirmediğini, inancın ne hale geldiğini okuruz. Öyküde yer alan Kutsal Kitap komünistler için bir araç ve zafere ulaştıktan sonra bir sembolken hizmetçi kız için çalınması gerekli değerdedir.
İkinci öykü Bahçıvan'da ise bir yas öyküsü anlatılıyor. Annesini kaybeden bir çocuk ile eşini kaybeden bir eş anlatılıyor. Annenin ölümü ile baba ve çocuk arasında bir uçurum olduğu anlaşılır. Yası şekilci bir şekilde yaşamaya çalışıp bunu oğluna da dikte etmeye çalışan bir babayı görürüz. Ne var ki bu yası çok uzun sürmeyecektir ve yası hiç bitmeyecek bir çocuğa yeni bir üvey anne getirecektir.
Kitapta yer alan en beğendiğim öykü ise Kuzu isimli öykü oldu. Yahudi bir adamın alicengiz oyunlarıyla gerçekle örtüşmeyen iddialarla hayattan koparılması anlatılıyor denilebilir. Öyküde şehrin banliyölerine bir park yapılmasıÖykü
Peter Nadas bu öykü derlemesinde sırasıyla kutsal kitap, bahçıvan, kuzu, ölümle baş başa isimli uzun öyküleri var. İlk 3 öykü yazarın yazarlık yıllarının ilk yıllarında yazılmış ve kitaba ismini de veren öykü daha deneyimli olduğu bir döneminde yazılmış. Bu deneyim farkı da okurken anlaşılıyor.
Kitapta yer alan ilk öykü Kutsal Kitap'ta bir çocuğun gözünden anlatım mevcut. Öykünün geçtiği dönem net olarak belirtilmese de öykünün içeriğinden Savaş sonrası komünizmin hüküm sürdüğü dönem olarak anlıyoruz. Komünizmin asıl yönetim biçimi olduğu ve bu yönetim sayesinde görece iyi bir hayata sahip olan aileyi okuyoruz. Bu ailede küçük Gyurika, onun anne, babası ve anneannesi ile dedesi vardır. Öykü Szidike isimli hizmetçi kızın eve gelmesi ile hareketleniyor. Bu kızın gelmesi ile küçük Gyurika günah kavramını öğrenmeye başlıyor. Öte yandan sistem her ne kadar eşitlik vaat etse de öykünün sonuna doğru Szidike'nin yaşadığı ortamı görürüz. Sistemin vaat ettiklerini yerine getirmediğini, inancın ne hale geldiğini okuruz. Öyküde yer alan Kutsal Kitap komünistler için bir araç ve zafere ulaştıktan sonra bir sembolken hizmetçi kız için çalınması gerekli değerdedir.
İkinci öykü Bahçıvan'da ise bir yas öyküsü anlatılıyor. Annesini kaybeden bir çocuk ile eşini kaybeden bir eş anlatılıyor. Annenin ölümü ile baba ve çocuk arasında bir uçurum olduğu anlaşılır. Yası şekilci bir şekilde yaşamaya çalışıp bunu oğluna da dikte etmeye çalışan bir babayı görürüz. Ne var ki bu yası çok uzun sürmeyecektir ve yası hiç bitmeyecek bir çocuğa yeni bir üvey anne getirecektir.
Kitapta yer alan en beğendiğim öykü ise Kuzu isimli öykü oldu. Yahudi bir adamın alicengiz oyunlarıyla gerçekle örtüşmeyen iddialarla hayattan koparılması anlatılıyor denilebilir. Öyküde şehrin banliyölerine bir park yapılmasıReklam
Yazar Hakkında
Peter NadasYazar · 2 kitap
1942, Budapeşte doğumlu olan Peter Nadas, Çağdaş Macar edebiyatının son dönemde öne çıkan isimlerinden birisi. Bir süre gazetecilik de yapan yazar, Philip Roth, Elfriede Jelinek, Harold Pinter gibi önemli yazarlara da verilen Franz Kafka Edebiyat Ödülü’nü 2003 yılında kazanmıştı.
