Yazar:
Thomas R. Martin
Çevirmen:
Ülke Evrim Uysal
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
288
Basım Tarihi:
Haziran 2021
Yayınevi:
İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Pericles A Biography in Context
ISBN:
9786254054747
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Perikles Büyük LiderEdebiyat
Atina Demokrasi devleti mi? Yoksa Atina ileri zamanda demokrasinin güvenceli temelini atmak için diktatörlük yönetimini mi esas aldı? Perikles, Yunanlar için gelmiş geçmiş en değerli Devlet adamlarından biridir belki de başında gelir. Zira Atina Altın Çağı ve sonrasında yaşanan Felsefik gelişimin temelleri bu dönemde atılmıştır. Perikles, devletinin içinde bulunduğu durumu hem içsel hem de dışsal politik hamlelerle kuvvetlendirmiş, dünya litaratürüne geçecek olan müzakereler ile bugün Avrupa Birliği, Nato ve diğer uluslararası kuruluşların temeli olan Dellos Birliği gibi önemli gelişmelere imza attı. Kişisel ya da zümresel menfaatlerden ziyade tamamen devletin ve yurttaşlarının menfaatini ön planda tutmuş, kahramanlıklarla dolu yaşamının yanında siyasi başarıları ve sosyal kalkınmaya yönelik yaptığı hamlelerle inanılmaz bir yer edinmiştir tarihte. Milletinin ve devletinin geleceğini garanti altına almak ve bu esnada diğer Yunan kent devletlerinin öncüsü olmak için yapmış olduğu kritik ataklarla Atina'yı döneminin eşsiz devleti haline getirmiştir. Öyle ki bu güç Persleri dahi ürkütecek düzeye getirmiş ve Persler diğer Yunan kent devletleri ile ( özellikle Sparta) işbirliğine girip, onları askeri ve ekonomik anlamda finanse ederek, Büyüyen ve güçlenen Atina'ya karşı saldırıya geçmelerini teşvik etmiştir. Bana göre tarihteki eşsiz liderlerden biri olan Perikles'in bu biyografisi okunmaya değer. Okuyacak olanlara şimdiden iyi okumalar dilerim.
Benim için çok uzun okuma serüveni olan bir kitaptı. 2024 Kasım'da başladığım kitabı kesintilerle beraber ancak 4 Nisan 2025'te bitirebildim. Kitabın ilk yarısı Atina ve Antik Yunan tarihi hakkında oldukça dolu derli toplu bilgilere sahip. Diğer yarısı Perikles'in tarih sahnesine çıkışı ve icraatleri, onun döneminde gerçekleşen olaylar ve savaşlar hakkında. Bu ikinci yarıyı okumak biraz daha zor oldu kitap pek akmadı. Yer yer çeviriden, konu hakkında pekte bilgi sahibi olmamamdan kaynaklandığını düşünüyorum. Yine de antik tarihe ilişkin doyurucu bir kaynak olduğunu söyleyebilirim. İş Kültür'ün Biyografi serisinden ilk okuduğum kitap oldu.
PeriklesBiyografi
Antik Yunan dediğimizde aklımıza "Atina Şehir Devleti" gelir hemen. Atina'nın en ihtişamlı olduğu dönemde Perikles şehrin lideriydi. Perikles döneminde Atina kağıt üzerinde bir demokrasiydi ancak gerçekte tek adam tarafından yönetiliyordu. Yaşadığı dönem öyle bir dönemdi ki hafızalarımızda yer edinen Atina'nın tüm simgelerini içinde barındırıyordu. Demokrasi, Sofistler, Sokrates, Marathon Muharebesi, Delos Birliği, Peloponnesos Savaşı, Persler'le ilişkiler, Thermopylae Muharebesi....
《☆☆☆》
Perikles henüz çocukken Darius yönetimindeki Persler altın çağını yaşıyordu. Çok büyük bir orduyla Yunanistan ana karasına saldırmasına rağmen Atina ve Sparta önderliğindeki Yunan birlikleri karada Marathon muharebesini kazandı. O tarihten itibaren Atina denizlerde çok güçlü bir şehir devleti olmaya başladı. Şarap, peynir ve gümüş ihraç ederek zenginleşti. Felsefi fikirlerde, sanatta, mimaride ve tiyatroda yenilikçi akımlar baş gösterdi. Fakat askeri gücü artan Atina komşuları üzerinde baskı kurmaya başladı. Sparta için bir tehdit olmaya başlayınca Atina'nın altın çağı tehlikeye girdi.
《☆☆☆》
Perikles hitabeti, ikna kabiliyeti yüksek bir liderdi. Sofistler'den ders aldı. Onun yönettiği dönemde Sokrates henüz genç bir filozoftu. Perikles ait tüm bilgiler ondan 500 yıl sonra yaşayan Plutarkhos tarafından yazılan biyografiye dayanır genelde. Hayat hikayesine baktığımızda büyük bir liderin yaşadığı başarıları, savaşları kazandı. Kimilerine göre kahraman kimilerine göre tiran oldu. Kültür ve zenginlik açısından büyük bir devleti yönetti. Ama aldığı yanlış kararlar sonucu başarıları gölgede kaldı.
《☆☆☆》
M.Ö 431 tarihinde resmi olarak Sparta ile Atina arasında Peloponnesos Savaşı başladı. Perikles'in kibri ve ısrarı sonucu Atina kazanamayacağı bir savaşa girdi. Savaş sürerken bir salgın
Sokrates,Anaksimenderes Pers kralı Darius ve Spartalilarin olduğu bir coğrafyada Atina demokrasisinin yılmaz bekçisi. İki büyük eser bırakmıştır, Pantenon ( Athena için yapılan simgesel bina) Cenaze Söylevi . Peleponnes savaşları onun yok oluşunu simgeler aynı zamanda ölümsüz olmasını sağlayan Atina Adası fikrinin de isim babasıdir. Perikles öldüğünde Atina eski Atina olmamıştır.
Antik çağa dair en büyük sıkıntılardan biri döneme ait kaynağın az olması, olanın günümüze gelene kadar ne kadar aslına uygun kaldığıdır. Bu bağlamda alanda eser verenler ellerinde olmadan varsayımlarla hareket etmek zorunda kalırlar. Perikles üzerine yazılan bu kitapta da durum aynı, hatta en başta Martin, bu durumdan bahsederek görüşüne katılmayanlar olabileceğini söylemek nezaketini göstermiş.
İçeriğe gelince, Perikles ve çoğu çağdaşı, insanların -geçim gibi hayatta kalma kaygısı vb.- başka öncelikleri olduğundan uzun bir dönem üzerinde çok da kafa yorulmayan karakterler oldular. Kitabın sonlarına doğru yazarın da bahsettiği gibi artan kültürel gelişmeler ve insanların geçmişe bakış açısının değişmesiyle geçmişin karakterlerinin yaşamları ve düşünceleri önem kazanmaya başladı. Perikles'de gerek Peloponez savaşı gerek anne tarafından gelen "lanet" sebebiyle araştırılanlardan biri oldu.
Eserde en çok ilgimi çeken şeylerden biri, Perikles'in sofistlerle olan ilişkileri ve bu ilişkilerden yaptığı çıkarımların etkisi oldu. “Kederle karşı karşıyayken bilgiye dayalı muhakemede bulunmayı sürdürenler ve eylemleriyle en zor durumlara direnenler, ister devlet ister birey, en güçlü olanlardır." sözünü notlarım arasına kırmızı kalemle yazdım diyebilirim. Yazarın, Perikles'in yaşamının son demleri ve Aspasia ile olan ilişkisine getirdiği bakış açısı da aydınlatıcıydı.
Perikles'in şahsında Sparta-Atina ilişkilerine dair bilgi sahibi olmak ve Delos Birliği'nin işleyişi hakkında detayları öğrenmek isterseniz sıkmayan anlatımıyla bu kitap doğru bir seçim olabilir...
Bir kaç alıntı daha ekleyerek incelememe son vereyim:
"Mutluluğun özgürlük ve özgürlüğün cesaret olduğunu görün ve onları örnek alın." Perikles 'in Cenaze Söylevi'nden.
"Yurttaşlarına her zaman söylediği gibi amacı,
Yazar Hakkında
Thomas R. MartinYazar · 5 kitap
Thomas R. Martin (doğum: 1947), Greko-Romen dünyasında uzman bir Amerikalı tarihçidir. Şu anda, "Jeremiah O'Connor" başkanlığını, Atina'nın demokrasi, Helenlik ve Roma İmparatorluğu üzerine dersler verdiği Holy Cross Koleji'nde Klasik Bölüm'de yürütüyor.
Araştırma alanı antik Yunan ve Roma tarihini ve nümismatik konuları kapsar. Klasik Yunanistan'daki Egemenlik ve Sikkeleri (Princeton Üniversitesi Basını, 1985), Eski Yunan: Tarih Öncesi Dönemden Helenistik Dönemlere (Yale Üniversitesi Yayınevi, 1992), Bunların Yapımcılığını İçeren Çeşitli Yayın ve Makalelerin Yazarları ve Yazarları arasında yer almaktadır. Batı: İnsan ve Kültürler (Bedford / St. Martin, 2 cilt, 2001) ve Herodot ve Sima Qian: Yunanistan ve Çin'in İlk Büyük Tarihçileri (Bedford / St. Martin's, 2009) yeniden yayımlandı. History Channel'ın Roma tarihiyle ilgili ürettiği belgesellere, özellikle "Roma: İmparatorluğun Yükselişi ve Düşüşü" dizisine katkıda bulundu.
Profesör Martin B.A.'yi kazandı. (1970), Princeton Üniversitesi'nden Classics summa cum laude'de ve onun M.A. (1972) ve Ph.D. (1978) Harvard Üniversitesi'nden Klasik Filoloji'de, Atina'daki Klasik Araştırmalar Amerikan Okulu'ndaki (1973-75) lisansüstü çalışmaları ile.
