Yazar:
Domenico Starnone
Çevirmen:
Meryem Mine Çilingiroğlu
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 46 dk.
Sayfa Sayısı:
168
Basım Tarihi:
18 Ocak 2021
Yayınevi:
Sahi Kitap
ISBN:
9786050668094
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yaşlı bir ressamın, anne ve babası birkaç günlüğüne şehir dışında bir seminere katılacak olan torununa bakmak üzere kendisinin de doğup büyüdüğü Napoli’ye gitmesiyle başlıyor Şaka. Hikayenin merkezinde dede-torun ilişkisi olsa da Starnone, hayata dair pek çok meseleyi ele alıyor. Pek sık görüşmediği torunuyla bağ ve iletişim kurmaya, onun gözünden dünyaya bakmaya çalışan karakterimiz bir yandan da nostaljik duygularla bağlı olduğu memleketini ve onun şartlarını sorgularken, kariyerini, başarı ve başarısızlıklarını kısacası geçmişini de ölçüp tartmaya başlıyor. Pavese ve Vittorini başta olmak üzere, İtalyan yazarların nostaljik duyguları ve memlekete dönüşte hissedilenleri, kopamayan bağlarla koparmak zorunda olduklarımızı çok güzel işlediğini düşünüyordum; bu yazarlara Starnone’yi de ekledim. Bu duygusal bağların yanı sıra, sosyoekonomik açıdan ülkenin geri kalmış bir bölgesinde doğup büyümüş olmanın zorlukları ve bunları erken yaşta keşfettiği çizim yeteneğiyle aşmanın ya da aştığını zannetmenin sonuçlarını irdeliyor yazar. Kendi deyimiyle, her insanın içinde barındırdığı ‘başarısız klonları’ ya da ‘hayaletleri’ yani daha çok doğup büyüdüğü ortamın sosyal, kültürel ve ekonomik şartlarının belirlediği içindeki muhtelif potansiyeller ve bunlardan doğan gelecek imkan ve olasılıkları üzerinden muazzam bir geçmiş, kariyer, benlik ve başarı sorgulaması yapıyor -ki romanın en beğendiğim yönü bu oldu. Belki kumarbaz, suçlu ya da aylak bir adam olabilecekken, içindeki bu eğilimleri sahip olduğunu düşündüğü yeteneğiyle bastırdığına, hayatına kitaplara illüstrasyonlar çizen bir ressam olarak yön vererek diğer potansiyellerini öldürdüğüne ve bununla da doğru yolu seçtiğine inanan yaşlı bir adamın hayatına dönüp baktığı, hem geçmişi hem içindeki ‘hayaletleriyle’ hesaplaşmaya
Şaka, dede-torun ilişkisi merkezine oturan bir kitap gibi görünse de asıl konu geçmiş hesaplaşmaları, farkındalık sancıları ve telafi telaşı.Kitap, Strega Ödülünü kazanmış bir romandır. Keyifli okumalar.
İncelemeEdebiyat
Yetmişini geçmiş bir dede ve dört yaşındaki torunu Mario'nun birkaç gün için birlikte geçirdikleri zamanı konu alan sıcacık, sevecen, trajikomik anları okuyucuyla buluşturan bir kitap Şaka. İsminden de anlaşılacağı gibi ikisi oyunu şakaya dönüştürler bazen. Hatta bu şaka ileride ciddi soruna yol açar. Yazar, yaşlı bir insanın yorulmuş hali ile çocuğun enerjisini mukayese ederken çok başarılıydı. İki insanın taşıdığı farklı psikolojiyi güzel açıklamış. Sonlara doğru dedenin çizdiği resimler de mevcut. Çok tatlı, sıcakkanlı bir dede-torun ilişkisi göreceksiniz.
Kitap dede ve torun arasındaki ilşkiyi aynı zamanda dedenin artık üretemiyor olmaktan dolayı önünde uzun bir gelecek olan torununu ne kadar kıskandığını, her şeye rağmen onu ne kadar sevdiğini, yaşlanmayı ve getirdiği fiziksel-duygusal yorgunluğu gayet başarılı bir şekilde yansıtmış olacak ki eleştirmenlerden ve benden iyi notlar aldı. Dili sade karakter tahlilleri ve derinliği gayet başarılıydı. Benim açımdan tek olumsuz yanı arka sayfayı merak ettirecek bir akışı yoktu genel anlamda ancak kitabın sonunu ve son 25 sayfasındaki dedenin günlüğünü beğendim. Sunday times, Kirkus Reviews tarafından yılın kitabı National Book Award'ın finalisti New York Times'ın da yılın dikkat çeken kitabı olarak seçildiğini de belirtip herkese keyifli okumalar dilerim :)
Pek inceleme sayılamayacak bir incelemeden, merhaba. Kitapla ilgili daha fazla bilgi edinmek için diğer incelemelere göz atmanız yararınıza olacaktır.
Eser, bir dede ile torun arasında geçen kısıtlı bir süreyi mizahi bir dille anlatıyor. Bir yandan da çizer olan dede okuyucuya hayatını resmediyor ama bilinen şekliyle değil, hatıra ve hafızayı bir eskiz çeşitlemesi içinde göz önünde sürüyor. Benden uyandırdığı izlenim şu oldu, tüm olabileceklerimizin izdüşümünü sayfaları çevirdikçe birer hayalet portre olarak seyretmekteyiz. Bu, hem kitap için geçerli hem de okuma eyleminin kendisi için.
Öğle arası oturmuş iş arkadaşlarımı dinliyorum. Planlar yapılıyor, hedefler belirleniyor, her şey bana çarpıp geçiyor. Ben de hiçbir yere ve hiçbir şeye dahil olmamanın sakin kayıtsızlığını düşünüyorum. Bir anda aklıma geliyor hayata tutunduğumuz şeyler diyorum ya da elimizden kayıp gidenler. Hayır bir tespit yapmak değil niyetim. Tutunduğumuz şeyler de bize tutunuyor sanki. Bir anda üzerinden bir hayli zaman geçmiş bir karikatürüme rastlıyorum; o da aynı şeyleri söylüyordu. İçimden geçenler ya da içinden geçtiklerim. Bunların hepsi irili ufaklı birer karakalem çizim. Ve sayfa karalandıkça ortaya farklı farklı portreler, manzaralar çıkıyor. Zammanla geriye yaslanıp insan şunu soruyor; bunlardan hangisi benim. Hepsi ve hiçbiri. Yaşamaya devam ettikçe yılankavi kabuklardan arta kalan düşüncelerimiz duygularımız ve geriye ne kalmışsa onunla boyadığımız tablolardan oluşan kişisel bir sergi alanında döner dururuz.
‘Kendimi aniden hiçbir vasfı olmayan ihtiyar olarak gördüm; güçsüz kuvvetsiz, adımlarını bocalayarak atan, bulanık gören, aniden terleyip donan yaşlı bir adamdım; ancak zayıf irademin çabasıyla bir parça frenleyebildiğim, gitgide artan bir isteksizliğim vardı, heyecanlarım yalan, hüznüm gerçekti.’
.
Çok ünlü bir çizer de yaşlanır. Giderek daha az sorumluluk verirler ona. Saygı görür elbet ama emanettir artık gülüşler. Daniele Mallarico tam da bunları hissediyorken kızından bir telefon geliyor. Torununa birkaç günlüğüne bakabilir miymiş? Zaten yapacağı hiçbir şey yokmuş, sadece onunla olması yeterliymiş.
Tabii gidiyor, torunu Mario ile baş başa kalıyor.
Ve ufak bir uyanış yaşıyor. 4 yaşındaki torunu, kızı ve damadı, bitirmesi gereken bir proje.. Hepsini şöyle bir ortaya koyuyor da sormaya başlıyor kendine ‘ne oldu şimdi, ne yaşadım?’
.
Bağlar adı eseriyle çok sevdiğim Domenico Starnone, Şaka’da da sığ görünen bir suya çekiyor bizi. Suya girdiğimizde boyumuzu aşan derinliği fark ediyoruz. Dede- torun ilişkisinden başka bir şey bu. Bir içe dönüş.
.
Çok sevdim bu dingin kitabı..
.
Meryem Mine Çilingiroğlu çevirisi, kapakta Dario Maglionico illüstrasyonuyla
#Şaka#
Bazı kitapların yaş sınırı yoktur her kesimden herkes okur. Bu kitap için bunu söyleyemeyeceğim zira bu kitabın ruhunu anlamak ve kendi ruhunuzla boy ölçülür olması için azçık büyümek çoluk çocuk hatta torun sahibi olmak lazım.Demem o ki evli ve çocuklu olmayanlar da okur ama birşeyler eksik kalır.Ne bileyim hani bir fiske tuz yemeğe nasıl lezzet veriyorsa işte çocuk ,torun sahibi olarak okumakta sizin için o kadar keyifli ve faydalı olacaktır.Ben her kitapta bir karakteri kendime daha yakın bulur , hatta bazen o olurum.
Bu kitapta bütün karakterlerle oldum.Dede ,torun,anne,baba .Müzik nasıl evrensel bir dilse evlilik hayatındaki sorunlar da aynı oluyormuş .Ama coğrafya unsuru en temel faktör hikayede aile İtalya'da yaşamakta ve bizde Akdeniz kültürüne yakın olduğumuz için bu kadar benzerlikler yakalamış oldum belkide
Kısaca konusu ise Daniele Mallarico ünlü bir çizer. Mario adında 4 yaşında bir torunu vardır.Dede ve torun bir kaç gün birlikte kalmak zorundadır.Bu zaman zarfında Daniele kendi yapan kazanım ve yitirilmişlikleriyle kendini analiz edişine tanıklık ediyorsunuz.O kendi dünyasında dolaşırken şaka gibi ama sizde paralel olarak kendi geçmişinize yolculuk yapıyorsunuz bu da ,kitabı okunur kılıyor.
Hayatı şaka gibi yapan bizleriz, içinden çıkılmaz bir durumu düzeltmek istersek #şaka yaptım dersin ve karşı tarafın insiyatifle düzelebilir.Yada #şaka diye başlarsın herşeyi berbat eder çeker gidersin..
İlk çizime baktı,resmi gözleriyle içecekmiş gibi bakıyordu, eskilerden beri bu benzetmeyi çok severim:İnsanlar , nesneler erir ,sıvı hale gelirler,göz de ağız ve boğaz oluverir, dünya bir içimlik bir şeye dönüşür ...sayfa 94
Koskoca dünya bir içimlik oldu ressamın fırçasında...peki siz ne yapmak isterdiniz bu dünyayı
Bu kitap, sadece bir roman değil aynı zamanda geçmişten bir köprü hatıralarımın canlandığı bir yolculuk. Sanırım bu yüzden, bu kitabı okumak bana evdeymişim gibi hissettiriyor. 
Şaka Domenico Starnone
Şaka Domenico Starnone
Merhaba Arkadaşlar! Şaka, kitabında ön planda iki karakter var bunlar : Dede ve torun .Kitapta kuşak çatışması kaçınılmaz olsa da daha ziyade hayatın başı ve sonu arasındaki o mesafede mekik dokuduğunuzu hissedeceksiniz .
Ressam olan dedenin üretkenliğini kaybettiğini hissettiği hatta torununun enerjik haline kıskanarak baktığı bu anlatıda beğenilmek ,yeterli olmak ,ruhsal olarak tatmin olup başarı anlamında doyuma ulaşmak konuları hakkında yaşamanın sonundan geriye doğru bir bakış atarken çocukla çocuk olup her şeyi olduğu gibi söyleyen ve maskelere ihtiyacı olmayan çocukluk çağına döneceksiniz .
Ah çocuklar! Nasıl da istemsiz kalp kırar bazen ve nasıl da her şeyi şakaya hatta oyuna çevirir .Belki de hayat tam olarak bu şekilde idare edilebilir bilmiyorum. Neyse Mario denen ufaklığa gerçekten sinir olsam da dede torun arasındaki diyaloglar oldukça hoşuma gitti .
Mario’nun ihmal edilmiş olduğunu ve gerçek sevgiye ,doğru iletişime ihtiyacı olduğunu da düşündüm .Bir çocuğa pamuk şekeri tadında hayat sunduğumuzda onun bir gün zemine çarptığında daha çok yaralanacağını göze almamız gerekir . Yani her yaptığını onaylamak yerine eksilerini ve artılarını çocuklara sezdirmeliyiz . Okuyunuz efendim ödüllü bir eser kendileri .
Konusu: Daniele Mallarico yetmişini geçmiş ünlü bir çizerdir. Torunu Mario ise dört yaşındadır. Mallarico torununa bakacak ve bu sandığı kadar kolay olmayacaktı.
Mario zeki bir çocuk ama şakaları bazen yorucu olabiliyor. Mallarico torununa bakarken yorulsa da yine onu anlamaya çalışıyor. Aynı zamanda kızı ve damadının arasındaki sorunu da çözmeye çalışıyor.
İnceleme: Kitap, Strega Ödülünü kazanmış bir romandır. Mallarico karakterinin günlüğü gibi yazılmış. Dede torun ilişkisi eski yeni üzerinden çok güzel anlatılmış. Kimi zaman okurken tebessüm ettim kimi zaman da Mario’ya kızdım. Evet o bir çocuk ama şakaları gerçekten yorucu.
Yeni ve eski, başarı ve başarısızlık teması karşılaştırmalı bir anlatım olarak ustaca işlenmiş. Kitabı severek okudum. Günlük tarzı yazıları sevenlere tavsiye ederim.
Yazar Hakkında
Domenico StarnoneYazar · 2 kitap
1943 yılında İtalya’nın Napoli kentinde dünyaya geldi. Lisede öğretmenlik yaptığı yıllarda karşılaştığı ilginç olaylara dair yazıları L’Unità, Il Manifesto, Tango ve Cuore gibi gazetelerde ve mizah dergilerinde yayınlandı. La Scuola (y.n.: Daniele Luchetti) ve Denti (y.n.: Gabriele Salvatores) adlı filmler, aynı zamanda senaryo yazarlığı da yapan Starnone’nin eserlerinden uyarlandı. Via Gemito adlı romanı, 2001 yılında İtalya’nın en prestijli edebiyat ödülü Premio Strega’ya layık görüldü. Çevirmen Anita Raja ile evli olan Starnone, hayatına Roma’da devam ediyor.
