Yazar:
Alfred de Musset
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
96
Basım Tarihi:
Ekim 2015
İlk Yayın Tarihi:
1835
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Le Chandelier
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Fransa
ISBN:
9786053325789
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Aşk, Aldatmak ve Aşkın Aldatıcı Etkisine Dair Bir Oyun: ŞamdancıEdebiyat
"Sevda peşinde koşmak, netice itibarıyla, pek zararlı bir iş."
-Alfred de Musset
1. Alfred de Musset Kimdir?
1810’da doğan Fransız yazar, 47 yıllık yaşamına birçok eser sığdırdı. Yalnızca 1 romanı olmasına rağmen, 21 oyun, 12 öykü ve 25 şiir kaleme aldı. 19. yüzyıl Fransız edebiyatının en önemli yazarları arasında yer alan Musset, 
Victor Hugo, 
Charles Nodier gibi Romantik akımın önemli temsilcileriyle aynı çevrede yer aldı. Fransız İçişleri Bakanlığı’nın kütüphanesinde kütüphanecilik yapan Alfred de Musset'in ayrıca 1952’de Academie Française’e üye olarak seçildiğini de belirtmek gerek. Genç yaşlardan itibaren yazdığı şiirler ve oyunlarla dünya edebiyatının unutulmaz isimleri arasına girdi. Henüz 20 yaşındayken sahnelenen bir oyununa gelen olumsuz eleştirilerden sonra tam 17 yıl boyunca oyunlarının uyarlanmasına izin vermedi. Buna rağmen oyunları Fransa'da en çok sahnelenen yazarlar arasındadır.
2. Eserleri Hakkında:
Hayır, bana gülümsediğinde, bu beni sevdiği için değildi, ama onu sevdiğimi gördüğü için gülümsedi. Bana elini uzattığında, bana kendini vermedi belki, ama kalbimi ona vermeme izin verdi. Bana "seni seviyorum," dediğinde "Beni sevin," demek istiyordu. (sayfa 55)
Marianne'in Kalbi, 
Lorenzaccio, 
Bir Heves, 
Fantasio, 
Bir Kapı Ya Açık Durmalı Ya Kapalı gibi oyunları da Türkçeleştirilmiş olan Musset’in “
Şamdancı” oyunu ilk kez 1848’de sahnelendi. Uzun bir sürenin ardından oyunlarıyla yeniden tiyatro sahnelerine dönen Musset’in bu oyununun diğerlerine göre daha geleneksel bir yapıya sahip olduğu ifade edilir. Kısa bir zaman dilimini kapsayan oyunda toplamda 8 karakter bulunur ve 3 perdeye sahiptir. Bir şair de olması sebebiyle oyunlarına şiirsel bir dilin hakim olduğunu söylemek mümkündür. Komedya olarak ifade edebileceğimiz Şamdancı’nın lirik pasajları eseri daha güçlü gösteren unsurlar arasında.
Şamdancı aynı
Victor Hugo, Charles Nodier gibi Romantik akımın önemli temsilcileriyle aynı çevrede yer aldı. Fransız İçişleri Bakanlığı’nın kütüphanesinde kütüphanecilik yapan Alfred de Musset'in ayrıca 1952’de Academie Française’e üye olarak seçildiğini de belirtmek gerek. Genç yaşlardan itibaren yazdığı şiirler ve oyunlarla dünya edebiyatının unutulmaz isimleri arasına girdi. Henüz 20 yaşındayken sahnelenen bir oyununa gelen olumsuz eleştirilerden sonra tam 17 yıl boyunca oyunlarının uyarlanmasına izin vermedi. Buna rağmen oyunları Fransa'da en çok sahnelenen yazarlar arasındadır.
2. Eserleri Hakkında:
Hayır, bana gülümsediğinde, bu beni sevdiği için değildi, ama onu sevdiğimi gördüğü için gülümsedi. Bana elini uzattığında, bana kendini vermedi belki, ama kalbimi ona vermeme izin verdi. Bana "seni seviyorum," dediğinde "Beni sevin," demek istiyordu. (sayfa 55)
Marianne'in Kalbi, Lorenzaccio, Bir Heves, Fantasio, Bir Kapı Ya Açık Durmalı Ya Kapalı gibi oyunları da Türkçeleştirilmiş olan Musset’in “Şamdancı” oyunu ilk kez 1848’de sahnelendi. Uzun bir sürenin ardından oyunlarıyla yeniden tiyatro sahnelerine dönen Musset’in bu oyununun diğerlerine göre daha geleneksel bir yapıya sahip olduğu ifade edilir. Kısa bir zaman dilimini kapsayan oyunda toplamda 8 karakter bulunur ve 3 perdeye sahiptir. Bir şair de olması sebebiyle oyunlarına şiirsel bir dilin hakim olduğunu söylemek mümkündür. Komedya olarak ifade edebileceğimiz Şamdancı’nın lirik pasajları eseri daha güçlü gösteren unsurlar arasında.
Şamdancı aynı
Fransız edebiyatının değerli yazar ve şairlerinden Alfred Louis Charles de Musset, yirmi yaşında yazdığı“La Nuit venitienne”ilk tiyatro eseri ,Venedik Gecesi Odeon Tiyatrosu ‘nda sahnelendiğinde seyirciler tarafından eleştirilere maruz kaldığı için yazarımızda yıllarca eserlerinin sahnelenmesine izin vermemiş.
Oyunlarını oynanmak için değil,kendi keyfi için yazmaya devam eden Musset,
yirmi beş yaşında yaşadığı aşk macerasını kaleme alıp komedi ile lirizmi bir araya getirdiği #şamdancı oyunu ile büyük ilgi görmüş.
Peki,şamdancı nedir?
Türkçede şamdan satıcısı yada Osmanlı sarayında aydınlatma işleriyle görevli kimselere denir.
Fransızcada ise çapkın jargonunda kadınla platonik ilişki kurarak gerçek âşığın kimliğinin gizli kalmasını sağlayan,paravanlık görevini üstlenen kişilere denir.
Biraz daha açıklayım.
19.yüzyılda Fransız kadınlarının her türlü işlerini görmesi için kocaları tarafından görevlendiren genç erkek yardımcılara Şamdancı deniyormuş.
Kadınlarda şamdancılarını kendileri âşık edip istediklerini rahatlıkla yaptırıyorlarmış.
Böylelikle gerçek âşıklarıyla buluştuğunda yakalanma gibi durum söz konusu olunca kocalarına yanımdaki ‘erkek’ şamdancıydı derlermiş.
Oyunumuzda da eşini aldatan bir kadının, yaşadığı yasak âşkı saklaması için kocasından şamdancı ister. Kâtiplerinden birini görevlendiren kocanın, karısına olan şüpheleri gittikçe büyür.Kulağına gelen söylentilerle gerçek âşığı var mı diye araştırmaya başlar.Neler mi yaşadılar okumanız gerekiyor.
Musset,aldat(ıl)ma konusunda,
irinli olan bu durumu kabul etmekte erdem olduğunu,yasak ilişki yaşayanları karşı taraf gözle gördüğünde,ispatlayınca gerekeni zaten yapacağını savunuyor.
Ve en tehlikeli olan eşlerin birbirinden şüphelendiğinde korku veren hayalet gibi ne zaman ne yapacağının belli olmayacağını,
Alfred de Musset’in oyunları en çok oynanan Fransız tiyatro yazarlarından biri olduğunu öğrendim ve Şamdancı’yı okuduğum zaman bunun nedenini de hemen anladım. Musset bir dönem tiyatro ile arasına mesafe koyduktan sonra bu oyunu ve birçok başkasını kendisi için yazar. 25 yaşında yazdığı bu oyun aşkı ve adaleti anlatan muhteşem bir tiyatro oyunu. Okumak çok keyifliydi elbette ama umarım bir gün izleme zevkine de erişiriz.
Jacqueline sevgilisiyle gorusurken görülmüş evli bir kadındır. Esinin onu uyandırıp odasina kimi aldigini sormasiyla baslayan hikaye, kurulan tuzaklar ve samimi hislerle evrilerek oldulca ilginc bir hale donusuyor.
Kendini akilli bulanlarin aldatildigi, aldatilmis bulanlarin sevildigi ve yanlis yaptiklarina inananlarin dogru olduklarini anlamadığı ilginc bir hikaye olan. Sonuna ayrica bayildigimi soylemeden geçemeyeceğim.
Alfred De Musset'in okuduğum ikinci kitabıydı bu. Kendisi çok beğendiğim bir yazar olma yolunda ilerliyor. Normalde tiyatroların sonu hep trajik bir şekilde bitse de bu sefer daha farklı bir sonla karşılaştım. Halbuki gidişat da trajik gibiydi ancak yazar beni baya şaşırttı. Gayet sade bir dili var. Fortunio karakterine bayıldım. Duyguyu o kadar güzel aktarıyordu ki... Çok etkiledi beni...
Orijinal adı "Le Chandelier". Türkçesi "Şamdancı". Türkçede kullanılan şamdancının manası saraylarda aydınlatma işleri ile ilgili kimse ya da şamdan yapıp satan. Fransızcadaki manası ise bence Türkçedeki ile aynı değil: bir insanın ayak işlerini yapan kimse manasında kullanılan bir deyim. Bu çerçevede okunursa oyun daha anlaşılır olacaktır.
Oyuna gelince Fransız Musset'in 1845 yılında yazdığı güzel bir tiyatro oyunu. Kocasını aldatan bir kadının kendi iç dünyasında yaşadığı bir aşk hikayesi. Ben beğendim ancak yaptığım incelemede sanırım bu oyun Türkiye'de (en azından yakın bir zamanda) hiç sergilenmemiş. Sergilenmesi umuduyla...
18.yüzyıl başlarında (1810-1857) yaşamış ünlü Fransız şair, oyun yazarı, romancı ve aynı zamanda romantizm akımının önemli temsilcilerinden Alfred De Musset'in Marianne'nin Kalbi eserinden sonra okuduğum ikinci eseriyleyiz.
Şamdancı=(Kocaları tarafından eşlerinin işlerine yardımcı olması için tutulan erkek yardımcı, ancak kadınlar aşığı ile görüldüğünde yanındaki erkeğin şamdancısı olduğunu söylemek için bunu suistimal edermiş. Argoda gerçek aşıkları perdeleyen üçüncü biri)
Absürt komedi tadını aldığım oyunda, yaşlı zengin karakteri canlandıran noter rolündeki Üstat Andre, çok sevdiği karısı Jacqueline tarafından aldatılmaktadır. Jacqueline, süvari subayı Yüzbaşı Clavaroche'ye aşıktır ve evinde rahatça, çekinmeden görüşmektedir. Bir gün kocasının 3 katibinden biri olan Landry tarafından yüzbaşı ile görüşürken görülmüş ve Landry doğruca patronuna durum hakkında bilgi vermiştir. Üstat Andre, aldatıldığından emin değil ancak şüphelenmektedir ve eşine birazcık bahsetmeye ya da onu sorgulamaya başladığında "yavuz hırsız ev sahibinden baskın çıkarmış" sözüne taş çıkartacak şekilde karısı üste çıkıp, kocasını kendisini sorguladığı için suçlu duruma düşürmeyi başarmaktadır. Jacqueline yakalanma endişesiyle durumu aşığına anlatır ve aşığı Yüzbaşı Clavoroche, kendisine kocasının üç katibinden birini Şamdancı olarak tutmasını önerir. Katip Fortunio, Şamdancı yapılacaktır. Ancak Fortunio zaten bir süredir Jacqueline'e uzaktan platonik aşıktır. Plan düşünüldüğü gibi gitmez ve işler sarpa sarar. Sonuda karı kocayı ve aşıkları nasıl bir son bekliyor merak edenleri okumaya davet ediyorum. Keyifli okumalar.
Şamdancı Fransızcada bir insanın ayak işlerini yapan kimse manasında kullanılanılır. Kitap eşini aldatan bir kadının, bunu örtbas etmek için kocasının çalışanlarından birini duruma alet etmesini konu alır.
Yazar Hakkında
Alfred de MussetYazar · 11 kitap
Alfred Louis Charles de Musset, (d. 11 Aralık 1810 – ö. 2 Mayıs 1857) Fransız oyun yazarı ve edebiyatçı.
Fransız edebiyatının romantik yazar ve şairlerindendir. Aşk ve gençlik şairi olarak tanınır. Musset kısa ve uzun hikâyeler, komedyalar, atasözlerine uygulanmış oyunlar, manzum hikâyeler, taşlamalı diyaloglar, şiirler, soneler yazmıştır.
24 Nisan 1845'te Musset, Balzac ile aynı anda Légion d'honneur'u aldı ve 1848 ve 1850'de iki başarısız girişimden sonra 1852'de Académie Française üyeleri arasına seçildi.
Alfred de Musset 1857'de Paris'teki uykusunda öldü. Nedeni kalp yetmezliği, alkolizm ve uzun süredir devam eden aort yetmezliği idi. Père Lachaise Mezarlığına defnedildi.
Yazarın tek romanı 1836'da yazdığı "Bir Zamane Çocuğunun İtirafları" ismiyle Nabi Nayır tarafından Türkçeye çevrilen "La Confession d'un enfant du siècle" adlı romanıdır.
